Thời sự, Xã hội
Khi kỹ sư Nhật “rẻ hơn” Malaysia: Một nghịch lý công nghệ và lời cảnh báo cho Việt Nam
Anh Sơn - Thứ Tư, 18/03/2026 9:21 CH
Vietnet24h - Lao động công nghệ cao tại Nhật Bản – vốn từng được xem là nhóm nhân lực đắt đỏ và tinh hoa của châu Á – hiện có mức chi phí thấp hơn cả Malaysia.

Thông tin từ Nikkei cho thấy lao động công nghệ cao tại Nhật Bản – vốn từng được xem là nhóm nhân lực đắt đỏ và tinh hoa của châu Á – hiện có mức chi phí thấp hơn cả Malaysia. Dưới góc nhìn của các chuyên gia, đây không chỉ là một hiện tượng thị trường lao động, mà là một tín hiệu cấu trúc đáng suy ngẫm về sự dịch chuyển của ngành công nghệ toàn cầu.

Trước hết, cần nhìn nhận rằng “giá rẻ” trong trường hợp này không phản ánh sự vượt trội của Nhật Bản, mà phản ánh một nghịch lý. Nhật vẫn là quốc gia có nền tảng công nghệ sâu, sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ vật liệu, thiết bị đến sản xuất bán dẫn. Nhưng trong nhiều năm, mức lương của kỹ sư CNTT và công nghệ tại Nhật lại tăng chậm, thậm chí kém hấp dẫn so với các thị trường mới nổi. Thực tế, mức lương ICT tại Nhật từng chỉ bằng khoảng một nửa so với Mỹ, và bị kìm hãm bởi hệ thống trả lương theo thâm niên, thay vì theo năng lực.

Điều này tạo ra một nghịch lý: một quốc gia công nghệ cao nhưng lại thiếu sức hút nhân tài công nghệ.

Ở chiều ngược lại, Malaysia – cũng như nhiều nền kinh tế Đông Nam Á – đang nổi lên như điểm đến mới của lao động công nghệ, nhờ chính sách thu hút đầu tư, môi trường quốc tế hóa và mức lương cạnh tranh hơn trong một số phân khúc kỹ năng. Khi các tập đoàn toàn cầu dịch chuyển chuỗi cung ứng sang ASEAN, nhu cầu nhân lực kỹ thuật tăng nhanh đã kéo mặt bằng lương lên.

Nhưng điều đáng nói hơn nằm ở phía Nhật Bản. Việc chi phí lao động công nghệ giảm không phải do năng suất tăng đột biến, mà phần lớn đến từ áp lực nhân khẩu học. Nhật đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng, với hàng trăm nghìn vị trí CNTT chưa được lấp đầy và xu hướng này còn tiếp diễn trong nhiều năm tới. Dân số già hóa buộc doanh nghiệp phải kiểm soát chi phí, trong khi hệ thống lao động truyền thống lại hạn chế khả năng trả lương linh hoạt.

Từ góc nhìn ngành điện tử – bán dẫn, đây là một tín hiệu rất quan trọng. Nhân lực kỹ thuật không còn đơn thuần là yếu tố chi phí, mà trở thành biến số chiến lược trong cạnh tranh chuỗi cung ứng. Nhật Bản đang có lợi thế về “giá” nhân lực, nhưng lại đối mặt với bài toán “cung” – thiếu người, thiếu kỹ năng mới, và chậm thích nghi với AI và phần mềm.

Ngược lại, các quốc gia ASEAN như Malaysia hay Việt Nam có lợi thế về lực lượng lao động trẻ, linh hoạt, nhưng lại thiếu chiều sâu công nghệ và kinh nghiệm hệ thống.

Điều này dẫn đến một cấu trúc rất đáng chú ý trong chuỗi giá trị điện tử toàn cầu: Nhật Bản giữ công nghệ lõi, nhưng chi phí lao động không còn là rào cản. ASEAN có lao động dồi dào, nhưng đang phải “leo thang giá trị” để không bị mắc kẹt ở phân khúc thấp.

Đối với Việt Nam, câu chuyện này mang ý nghĩa cảnh báo rõ ràng. Trong nhiều năm, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam dựa vào chi phí lao động thấp. Nhưng khi ngay cả Nhật Bản – một nền kinh tế phát triển – cũng đang trở nên “cạnh tranh về chi phí”, thì lợi thế này sẽ nhanh chóng bị bào mòn.

Nói cách khác, Việt Nam không thể đi theo con đường “giá rẻ” trong dài hạn.

Thay vào đó, bài học từ Nhật là phải xây dựng hệ sinh thái nhân lực công nghệ theo chiều sâu: từ kỹ sư thiết kế, kỹ sư bán dẫn, đến chuyên gia AI. Đồng thời, cần chuyển từ mô hình lao động chi phí thấp sang mô hình lao động giá trị cao – nơi tiền lương phản ánh năng lực, không chỉ phản ánh vị trí trong chuỗi sản xuất.

Ở một góc nhìn khác, việc kỹ sư Nhật trở nên “rẻ hơn” cũng mở ra cơ hội hợp tác. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao từ Nhật thông qua hợp tác R&D, chuyển giao công nghệ hoặc mô hình làm việc xuyên biên giới. Đây là cơ hội để rút ngắn khoảng cách công nghệ, nếu biết khai thác đúng cách.

Tóm lại, câu chuyện không nằm ở việc Nhật Bản rẻ hơn Malaysia, mà nằm ở chỗ cấu trúc cạnh tranh của ngành công nghệ đang thay đổi. Chi phí lao động không còn là lợi thế bền vững. Giá trị thực nằm ở năng lực công nghệ, khả năng đổi mới và vị trí trong chuỗi cung ứng.

Và trong cuộc chơi đó, Việt Nam đang đứng trước một lựa chọn rõ ràng: tiếp tục cạnh tranh bằng chi phí – hay chuyển sang cạnh tranh bằng trí tuệ và công nghệ.

AI không “giết” việc làm – nhưng buộc con người phải tái định nghĩa lao động: Nhìn từ quan điểm của CEO Nvidia Jensen Huang Vietnet24h - Trong làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang lan rộng trên toàn cầu, nỗi lo về việc công nghệ sẽ “cướp” việc làm của con người ngày càng trở nên phổ biến.
AI và tương lai việc làm: Từ cảnh báo của Jamie Dimon đến bài toán chính sách cho các quốc gia Vietnet24h - Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt thế giới trước một bước ngoặt lớn về kinh tế – xã hội, trong đó việc làm và cấu trúc thị trường lao động là một trong những vấn đề trung tâm.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Nvidia dự báo doanh thu quý IV vượt kỳ vọng, phát đi tín hiệu tích cực sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Nvidia dự báo doanh thu quý IV năm tài chính 2027 cao hơn kỳ vọng của Phố Wall, đồng thời công bố kết quả kinh doanh quý III vượt dự báo.
Nvidia bước vào kỳ công bố kết quả kinh doanh đầy biến động sau khi Jensen Huang từ chức Vietnet24h - Nvidia chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2027 trong bối cảnh hãng chip AI lớn nhất thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang bất ngờ từ chức.
Cổ phiếu Samsung và TSMC giảm sau khi Mỹ siết kiểm soát khả năng tiếp cận chip AI của Trung Quốc Vietnet24h - Cổ phiếu Samsung Electronics và TSMC đồng loạt giảm trong phiên giao dịch ngày 17/11, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố các biện pháp mới nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến.
Cổ phiếu Nvidia phục hồi sau hai phiên lao dốc, nhà đầu tư vẫn lo ngại bê bối của CEO Jensen Huang Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa ngày 11/11/2026, sau hai phiên giảm mạnh do những thông tin liên quan đến đời tư của Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang và nghi vấn có liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Doanh thu tháng 10 của TSMC lập kỷ lục mới, tăng gần 60% nhờ nhu cầu chip AI Vietnet24h - Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, ghi nhận doanh thu tháng 10/2026 đạt 586,89 tỷ Đài tệ (NT$), tăng 59,7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 14,7% so với tháng 9.
Cổ phiếu Nvidia nhích tăng sau phiên lao dốc, nhà đầu tư tiếp tục đánh giá rủi ro từ bê bối của CEO Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong giao dịch trước giờ mở cửa ngày 10/11, sau khi giảm hơn 4% trong phiên trước đó, khi giới đầu tư tiếp tục đánh giá những tác động tiềm tàng từ bê bối đời tư của CEO Jensen Huang và các cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Kakao tăng 7% lợi nhuận nhờ quảng cáo, chi 150 tỷ won mua lại cổ phiếu Vietnet24h - Tập đoàn công nghệ Kakao của Hàn Quốc ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý III/2026 tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, nhờ doanh thu quảng cáo và thương mại điện tử cải thiện.
Cổ phiếu công nghệ châu Á lao dốc, SK hynix, Samsung và SoftBank chịu áp lực bán tháo Vietnet24h - Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall đã nhanh chóng lan sang các thị trường châu Á trong phiên giao dịch ngày 6/11/2026.
Mitsui Chemicals cân nhắc thâu tóm JSR với giá hơn 8,2 tỷ USD, tái định hình ngành vật liệu bán dẫn Nhật Bản Vietnet24h - Tập đoàn hóa chất Mitsui Chemicals đang xem xét khả năng mua lại JSR, nhà sản xuất vật liệu bán dẫn hàng đầu Nhật Bản, trong thương vụ có giá trị dự kiến vượt 1.300 tỷ yen (hơn 8,2 tỷ USD).
AMD tăng tốc nhờ chip AI, doanh thu trung tâm dữ liệu gần gấp đôi Vietnet24h - Advanced Micro Devices (AMD) ghi nhận doanh thu kỷ lục 13,4 tỷ USD trong quý III/2026, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu mạnh đối với bộ xử lý máy chủ và chip tăng tốc trí tuệ nhân tạo.
CEO tạm quyền Nvidia kêu gọi nhân viên hướng về phía trước, đẩy sớm kế hoạch tăng lương và thưởng cổ phiếu Vietnet24h - Trong cuộc họp toàn công ty đầu tiên kể từ khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO), bà Colette Kress, CEO tạm quyền của Nvidia, kêu gọi nhân viên đoàn kết và tiếp tục tập trung vào công việc phía trước.
CEO tạm quyền Nvidia trấn an thị trường: Khách hàng và nhân viên vẫn gắn bó với công ty Vietnet24h - Bà Colette Kress, Tổng giám đốc điều hành tạm quyền của Nvidia, khẳng định khách hàng và đội ngũ nhân viên vẫn tiếp tục gắn bó với tập đoàn, bất chấp biến động lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí CEO.
Megaspeed mở cuộc điều tra nội bộ về chuỗi cung ứng chip Nvidia, khẳng định Alice Huang đã rời công ty từ năm 2025 Vietnet24h - Megaspeed International, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore đang nằm trong tâm điểm tranh cãi liên quan đến Nvidia, tuyên bố đã thuê luật sư bên ngoài để tiến hành điều tra nội bộ về hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng của công ty.
Nvidia sau Jensen Huang: Bài toán kế nhiệm gợi nhớ Apple thời hậu Steve Jobs Vietnet24h - Việc Jensen Huang rời vị trí lãnh đạo Nvidia sau 33 năm đã làm dấy lên những tranh luận về tương lai của nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.
Vì sao Singapore liên tục xuất hiện trong cuộc tranh chấp liên quan đến chip Nvidia và Trung Quốc? Vietnet24h - Singapore đã cấm Alice Huang nhập cảnh trở lại vào tháng 2 năm 2026, sau khi các nhà chức trách cho biết bà đã cung cấp thông tin không chính xác về vai trò của mình tại Megaspeed.
Nvidia đối mặt khủng hoảng quản trị sau thông tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai Vietnet24h - Nvidia đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn đối với ban lãnh đạo sau khi truyền thông Mỹ đưa tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ lãnh đạo cấp cao của chính công ty.
Nhà bán lẻ Việt Nam tạm rút smartphone Trung Quốc khỏi quầy trưng bày vì ứng dụng hiển thị sai chủ quyền biển đảo Vietnet24h - Một số hệ thống bán lẻ điện thoại tại Việt Nam đã đồng loạt tạm thời gỡ nhiều mẫu smartphone của các thương hiệu Trung Quốc khỏi khu vực trưng bày sau khi phát hiện ứng dụng thời tiết cài đặt sẵn trên một số thiết bị hiển thị thông tin sai lệch về chủ quyền quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Quốc hội Mỹ gia tăng sức ép điều tra nghi vấn liên quan đến CEO Nvidia và tình báo Trung Quốc Vietnet24h - CEO Nvidia Jensen Huang đang đối mặt với sức ép giám sát ngày càng lớn từ Quốc hội Mỹ sau những thông tin về mối quan hệ cá nhân giữa ông và một nữ doanh nhân bị tình nghi có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc.
Bê bối Nvidia làm gia tăng rủi ro xuất khẩu đối với các doanh nghiệp chip Hàn Quốc Vietnet24h - Những tranh cãi xoay quanh CEO Nvidia Jensen Huang và nghi vấn có liên hệ với một cá nhân bị tình nghi liên quan đến tình báo Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn trí tuệ nhân tạo.
Các nghị sĩ Cộng hòa yêu cầu CEO Nvidia giải trình về cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc Vietnet24h - Ba nghị sĩ cấp cao của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đang yêu cầu ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, tham gia một buổi họp kín để giải trình về những thông tin liên quan đến mối quan hệ giữa ông với một nữ doanh nhân bị nghi ngờ làm việc cho tình báo Trung Quốc.
World Cup 2026 khép lại với màn trình diễn lịch sử: Tây Ban Nha vô địch, Messi chia tay sân khấu lớn, BTS và Shakira khuấy động giờ nghỉ Vietnet24h - Trận chung kết FIFA World Cup 2026 không chỉ là cuộc đối đầu đỉnh cao giữa Tây Ban Nha và Argentina mà còn đánh dấu bước ngoặt trong cách tổ chức ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Lần đầu tiên, FIFA đưa mô hình biểu diễn giữa giờ kiểu Super Bowl vào trận chung kết, quy tụ hàng loạt ngôi sao âm nhạc toàn cầu như BTS, Shakira, Madonna và Justin Bieber, biến sự kiện thành một lễ hội thể thao – giải trí có sức hút chưa từng có.
World Cup giúp Google Search đạt kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây Vietnet24h - Theo thông báo của Google hôm thứ Tư, World Cup đang tạo ra kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây cho công cụ tìm kiếm của hãng.
Trung Quốc tổ chức bán marathon robot hình người, phô diễn bước tiến công nghệ AI và robot Vietnet24h - Trung Quốc đang chuẩn bị tổ chức cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người tại Bắc Kinh, nhằm trình diễn những bước tiến mới nhất trong công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo.
Samsung và BTS hợp tác để nâng cao trải nghiệm concert với Galaxy Vietnet24h - Samsung Electronics đang hợp tác với BTS cho chuyến lưu diễn hòa nhạc toàn cầu của nhóm, sử dụng sự hợp tác này để giới thiệu những chiếc điện thoại thông minh Galaxy mới nhất và giúp người hâm mộ kết nối với nhóm nhạc.
Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026: Samsung kết nối vận động viên và người hâm mộ trong mọi khoảnh khắc Vietnet24h - Từ việc kiến tạo những góc nhìn đầy cảm xúc tại Lễ Khai mạc cho đến hỗ trợ công tác vận hành, Samsung không ngừng mở rộng cách thế giới trải nghiệm Olympic và Paralympic – đưa các vận động viên, người hâm mộ và cộng đồng xích lại gần hơn với Thế vận hội.
Khám phá những kiệt tác nổi tiếng của Henri Matisse, Salvador Dalí và Mark Rothko trên Samsung Art Store Vietnet24h - Samsung Electronics công bố bổ sung 15 tác phẩm nghệ thuật mới từ Tate vào Samsung Art Store.
ChatGPT, Claude, Gemini... lần đầu tiên tham dự thi đấu cờ vua Vietnet24h - Không còn là những chuyên gia viết luận hay trả lời phỏng vấn, các chatbot nổi tiếng lần đầu thi đấu cờ vua như những kỳ thủ thực thụ. Nhưng khi “bộ não ngôn ngữ” bước vào bàn cờ chiến thuật, chuyện đi sai luật hay “mắc bẫy ngớ ngẩn” là điều khó tránh khỏi.
Sự trỗi dậy của những “kỹ sư sân cỏ”: Khi chuyển nhượng bóng đá không còn là canh bạc cảm tính Vietnet24h - Trong suốt nhiều thập kỷ, các thương vụ chuyển nhượng cầu thủ thường được định đoạt bởi trực giác, mạng lưới cá nhân của giới tuyển trạch, hay đơn giản chỉ là tên tuổi và phong độ hiện tại của một cầu thủ. Nhưng bóng đá đang chuyển mình mạnh mẽ. Và ở thời điểm mà dữ liệu thống kê, trí tuệ nhân tạo và học máy ngày càng định hình cách chơi và cách mua bán, một “kỹ sư Microsoft” như Sudarshan Gopaladesikan trở thành biểu tượng cho một hình mẫu hoàn toàn mới: chuyên gia phân tích dữ liệu như mắt thần trong bóng tối, người biến canh bạc cảm tính thành chiến lược khoa học.
Bill Gates cho biết việc Trump cắt giảm ngân sách của USAID là vô cùng tàn khốc: 'Vẫn chưa quá muộn để đảo ngược chúng' Vietnet24h - Bill Gates cho biết tác động của việc Tổng thống Donald Trump cắt giảm USAID là "thảm khốc" nhưng có thể ngăn chặn được.
iPhone đang làm tổn thương giới trẻ? Người thiết kế ra nó lên tiếng Vietnet24h - Jony Ive, cha đẻ của iPhone, thừa nhận công nghệ smartphone đã dẫn đến những hậu quả đáng lo cho sức khỏe tâm thần. Cùng bà Powell Jobs, ông đang âm thầm phát triển một thiết bị mới để “sửa sai” cho chính di sản của mình.