Động thái này cho thấy sức ép giám sát đối với Nvidia ngày càng gia tăng trong bối cảnh Washington lo ngại công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Mỹ có thể rơi vào tay Bắc Kinh.
Theo thông tin Reuters công bố ngày 5/11, yêu cầu được đưa ra trong thư đề ngày 4/11, do ba nghị sĩ Brian Mast, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện; John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc; và Rick Crawford, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện, cùng ký tên.
Các nghị sĩ đề nghị ông Jensen Huang tham gia phiên báo cáo kín trước ba ủy ban vào ngày 18/11. Nội dung trao đổi tập trung vào những thông tin do truyền thông Mỹ đăng tải về mối liên hệ giữa lãnh đạo Nvidia với bà Alice Huang, một cựu lãnh đạo của Megaspeed, doanh nghiệp có trụ sở tại Singapore, đồng thời yêu cầu Nvidia làm rõ các quy trình bảo vệ công ty trước nguy cơ hoạt động gián điệp từ các thế lực nước ngoài.
Trong thư, các nghị sĩ cho rằng những thông tin được công bố gần đây đặt ra quan ngại đáng kể về an ninh quốc gia, đặc biệt là khả năng Trung Quốc tiếp cận công nghệ và thông tin nhạy cảm của Mỹ. Họ nhấn mạnh Quốc hội cần xác định liệu an ninh quốc gia Mỹ có bị đặt vào tình trạng rủi ro hay không.
Tâm điểm là mối liên hệ với một doanh nghiệp bị nghi tuồn chip AI sang Trung Quốc
Vụ việc bắt nguồn từ các thông tin điều tra được The New York Times đăng tải. Theo những thông tin này, giới chức Mỹ đã xem xét hoạt động của bà Alice Huang, cựu lãnh đạo Megaspeed – một khách hàng mua chip trí tuệ nhân tạo của Nvidia. Công ty này bị nghi ngờ có liên quan đến việc giúp Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến thuộc diện bị Mỹ hạn chế xuất khẩu.
Các bài viết của truyền thông Mỹ còn đề cập đến mối quan hệ được cho là gần gũi giữa bà Alice Huang và ông Jensen Huang, cũng như khả năng bà này đã chuyển thông tin cho phía Bắc Kinh. Đây hiện vẫn là những cáo buộc và thông tin đang được giới chức Mỹ xem xét, chưa phải kết luận pháp lý công khai xác định ông Jensen Huang có hành vi vi phạm.
Những thông tin tiếp theo được một số cơ quan truyền thông dẫn lại cho biết giới chức Mỹ quan ngại bà Alice Huang có thể đã tiếp cận thông tin liên quan đến ngành công nghiệp chip AI và tìm cách tác động đến hoạt động kinh doanh của Nvidia. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa nghi vấn về hoạt động của một cá nhân hoặc doanh nghiệp với bằng chứng cho thấy Nvidia đã chuyển giao công nghệ hay bí mật thương mại cho Trung Quốc.
Nvidia khẳng định các cuộc tiếp xúc với khách hàng tuân thủ quy định
Trước yêu cầu của các nghị sĩ, Nvidia chưa đưa ra bình luận trực tiếp về việc ông Jensen Huang có tham dự phiên báo cáo ngày 18/11 hay không. Tuy nhiên, công ty nhấn mạnh rằng lãnh đạo của mình thường xuyên gặp gỡ hàng nghìn giám đốc điều hành của các khách hàng mỗi năm.
Nvidia cho biết các khách hàng dịch vụ điện toán đám mây tại châu Á chỉ nhận được những thông tin kinh doanh thông thường, không bao gồm bí mật thương mại nhạy cảm của Nvidia hoặc thông tin liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ. Công ty cũng khẳng định thường xuyên tiếp nhận thông tin cập nhật từ Chính phủ Mỹ về những cá nhân và tổ chức cần quan tâm, đồng thời hành động phù hợp với hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Lập trường này phản ánh nỗ lực của Nvidia nhằm tách biệt hoạt động giao tiếp thương mại thông thường với những vấn đề liên quan đến kiểm soát công nghệ và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, việc ba ủy ban quan trọng của Hạ viện cùng yêu cầu CEO Nvidia giải trình cho thấy vụ việc đã vượt khỏi phạm vi tranh luận truyền thông, trở thành một vấn đề được Quốc hội Mỹ trực tiếp quan tâm.
Áp lực địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên ngành bán dẫn
Diễn biến trên xuất hiện trong thời điểm Nvidia giữ vai trò trung tâm trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Các bộ xử lý đồ họa và chip tăng tốc trí tuệ nhân tạo của công ty là nền tảng quan trọng cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu, huấn luyện mô hình AI và phát triển các hệ thống tính toán hiệu năng cao.
Trong những năm gần đây, Chính phủ Mỹ liên tục siết chặt quy định xuất khẩu chip tiên tiến và thiết bị sản xuất bán dẫn sang Trung Quốc, với mục tiêu hạn chế khả năng tiếp cận các công nghệ có thể phục vụ mục đích quân sự hoặc nâng cao năng lực chiến lược của Bắc Kinh. Việc kiểm soát không chỉ tập trung vào nhà sản xuất chip mà còn mở rộng sang các nhà phân phối, khách hàng trung gian và mạng lưới cung ứng quốc tế.
Trường hợp Megaspeed, nếu các nghi vấn được xác minh, sẽ cho thấy những lỗ hổng tiềm tàng trong việc kiểm soát dòng chảy chip AI qua các doanh nghiệp đặt tại quốc gia thứ ba. Đây là thách thức đáng kể đối với các nhà sản xuất Mỹ, bởi chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu có cấu trúc phức tạp, với khách hàng, trung tâm dữ liệu, nhà phân phối và đối tác hoạt động tại nhiều khu vực pháp lý khác nhau.
Đối với Nvidia, rủi ro không chỉ nằm ở khả năng phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu có vi phạm được xác định, mà còn ở tác động đối với quan hệ với Chính phủ Mỹ, khách hàng quốc tế và niềm tin của thị trường. Khi chip AI trở thành tài sản chiến lược, các hoạt động tiếp xúc thương mại, chia sẻ thông tin và thẩm định khách hàng đều có thể bị đặt dưới sự giám sát chặt chẽ hơn.
Phiên báo cáo dự kiến ngày 18/11 vì vậy có ý nghĩa vượt ra ngoài việc làm rõ mối quan hệ giữa một lãnh đạo doanh nghiệp và một cá nhân bị nghi ngờ. Đây còn là phép thử đối với cơ chế quản trị rủi ro, kiểm soát khách hàng và bảo vệ thông tin của các tập đoàn công nghệ Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh bán dẫn Mỹ - Trung ngày càng gay gắt.