Tuần trước quả thật là một tuần khá bận rộn đối với Intel.
Nhà sản xuất chip, vốn đã mất hơn một nửa giá trị trong năm nay và tháng trước, đã có ngày tồi tệ nhất trên thị trường chứng khoán trong vòn 50 năm qua, sau báo cáo thu nhập đáng thất vọng, khi công ty bắt đầu tuần vào thứ Hai bằng thông báo rằng họ sẽ tách bộ phận sản xuất của mình khỏi hoạt động kinh doanh cốt lõi là thiết kế và bán bộ xử lý máy tính.
Và vào cuối thứ Sáu tuần trước, nhiều tờ báo đã xác nhận rằng Qualcomm gần đây đã tiếp cận Intel về việc tiếp quản một trong những thỏa thuận công nghệ lớn nhất từ trước đến nay. Không rõ liệu Intel có tham gia vào các cuộc đàm phán với Qualcomm hay không và đại diện của cả hai công ty đều từ chối bình luận. Tờ Wall Street Journal là tờ đầu tiên đưa tin về vấn đề này.
Cổ phiếu của Intel đã tăng 11% trong tuần, đây là mức tăng trưởng tốt nhất kể từ tháng 11 năm ngoái.
Song, đợt tăng giá này không giúp ích gì cho CEO Pat Gelsinger, người đã trải qua chặng đường khó khăn kể từ khi nắm quyền vào năm 2021. Công ty 56 năm tuổi này đã mất đi danh hiệu nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới mà họ đã nắm giữ từ lâu và đã bị Nvidia đánh bại trong lĩnh vực chip trí tuệ nhân tạo, hiện được định giá gần 3 nghìn tỷ đô la, hoặc gấp hơn 30 lần vốn hóa thị trường của Intel chỉ hơn 90 tỷ đô la. Intel cho biết vào tháng 8 rằng họ sẽ cắt giảm 15.000 việc làm, hoặc hơn 15% lực lượng lao động của mình.
Nhưng CEO Pat Gelsinger vẫn đang ra quyết định và hiện tại, ông cho biết Intel đang tiến lên như một công ty độc lập mà không có kế hoạch tách xưởng đúc chip. Trong một bản ghi nhớ gửi cho nhân viên vào thứ Hai tuần trước, ông cho biết hai nửa "tốt hơn khi ở cùng nhau", mặc dù công ty đang thành lập một đơn vị nội bộ riêng cho xưởng đúc chip cùng với ban giám đốc và cơ cấu quản trị riêng và tiềm năng huy động vốn bên ngoài.
Đối với công ty đã mang chất bán dẫn vào Thung lũng Silicon, con đường phục hồi không hề dễ dàng hơn. Bằng cách tiến lên như một công ty, Intel phải vượt qua hai rào cản khổng lồ cùng một lúc: Chi hơn 100 tỷ đô la cho đến năm 2029 để xây dựng các nhà máy sản xuất chip ở bốn tiểu bang khác nhau, đồng thời giành được chỗ đứng trong cơn sốt AI đang định hình lại tương lai của ngành công nghệ.
Intel dự kiến sẽ chi khoảng 25 tỷ đô la trong năm nay và 21,5 tỷ đô la vào năm tới cho các xưởng đúc của mình với hy vọng rằng việc trở thành nhà sản xuất trong nước sẽ thuyết phục các nhà sản xuất chip của Hoa Kỳ chuyển sản xuất về nước thay vì chỉ dựa vào Công ty sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) và Samsung.
Triển vọng đó sẽ dễ chấp nhận hơn đối với Phố Wall nếu hoạt động kinh doanh cốt lõi của Intel đang ở đỉnh cao. Nhưng trong khi Intel vẫn sản xuất phần lớn bộ xử lý tại trung tâm của PC, máy tính xách tay và máy chủ, thì công ty đang mất thị phần vào tay Advanced Micro Devices (AMD) và báo cáo doanh thu sụt giảm đe dọa dòng tiền của công ty.
Giai đoạn tiếp theo của hành trình đúc chip
Với những thách thức ngày càng tăng, hội đồng quản trị Intel đã họp vào cuối tuần trước để thảo luận về chiến lược của công ty.
Thông báo hôm thứ Hai về cơ cấu quản lý mới của doanh nghiệp đúc chip đóng vai trò như một đòn mở màn nhằm thuyết phục các nhà đầu tư rằng những thay đổi nghiêm túc đang diễn ra khi công ty chuẩn bị ra mắt quy trình sản xuất của mình, được gọi là 18A, vào năm tới. Intel cho biết họ có bảy sản phẩm đang được phát triển và đã có được một khách hàng lớn, thông báo rằng Amazon sẽ sử dụng xưởng đúc của mình để sản xuất chip mạng.
“Điều rất quan trọng là phải nói rằng chúng tôi đang chuyển sang giai đoạn tiếp theo của hành trình đúc chip”, Gelsinger chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn. “Khi chúng tôi chuyển sang giai đoạn tiếp theo này, điều quan trọng hơn nhiều là xây dựng hiệu quả vào đó và đảm bảo rằng chúng tôi có lợi nhuận tốt cho cổ đông đối với những khoản đầu tư đáng kể đó”.
Tuy nhiên, khoản cược vào xưởng đúc chip của Gelsinger sẽ mất nhiều năm để có lãi. Intel cho biết trong bản ghi nhớ rằng, họ không mong đợi doanh số bán hàng có ý nghĩa từ khách hàng bên ngoài cho đến năm 2027. Và công ty cũng sẽ tạm dừng các nỗ lực chế tạo tại Ba Lan và Đức "khoảng hai năm dựa trên nhu cầu thị trường dự kiến", đồng thời rút lại các kế hoạch cho nhà máy tại Malaysia.
TSMC là gã khổng lồ trong thế giới sản xuất chip, sản xuất cho các công ty bao gồm Nvidia, Apple và Qualcomm. Công nghệ của họ cho phép các công ty không có nhà máy - những công ty thuê ngoài để sản xuất những con chip mạnh mẽ và hiệu quả hơn so với những gì hiện có thể sản xuất với số lượng lớn bên trong các nhà máy của Intel. Ngay cả Intel cũng sử dụng TSMC cho một số bộ xử lý PC cao cấp của mình.
Intel vẫn chưa công bố một khách hàng bán dẫn truyền thống quan trọng của Mỹ cho xưởng đúc của mình, nhưng Gelsinger cho biết hãy theo dõi. Gelsinger đã chia sẻ rằng "Một số khách hàng không muốn tiết lộ tên của họ vì động lực cạnh tranh". "Nhưng chúng tôi đã thấy sự gia tăng lớn về số lượng hoạt động đường ống khách hàng mà chúng tôi đang tiến hành".
Trước thông báo của Amazon, Microsoft đã nói vào đầu năm nay rằng họ sẽ sử dụng Intel Foundry để sản xuất chip tùy chỉnh cho các dịch vụ đám mây của mình, một thỏa thuận có thể trị giá 15 tỷ đô la cho Intel. CEO của Microsoft Satya Nadella đã nói vào tháng 2 rằng họ sẽ sử dụng Intel để sản xuất chip, nhưng không cung cấp thông tin chi tiết. Intel cũng đã ký hợp đồng với MediaTek, công ty chủ yếu sản xuất chip cấp thấp cho điện thoại di động.
Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden lắng nghe Giám đốc điều hành Intel Pat Gelsinger khi ông tham dự lễ động thổ cơ sở sản xuất chất bán dẫn mới của Intel tại New Albany, Ohio, Hoa Kỳ, ngày 9 tháng 9 năm 2022.
Được chính phủ hậu thuẫn
Nhà hậu thuận lớn nhất của Intel hiện tại là chính phủ Hoa Kỳ, nơi đang nỗ lực hết sức để đảm bảo nguồn cung chip tại Hoa Kỳ và hạn chế sự phụ thuộc của quốc gia này vào Đài Loan.
Tuần vừa qua, Intel cho biết, họ đã nhận được 3 tỷ đô la để chế tạo chip cho quân đội và các cơ quan tình báo tại một cơ sở chuyên dụng có tên là "khu vực an toàn". Chương trình này được phân loại, vì vậy Intel không chia sẻ thông tin chi tiết. Gelsinger gần đây cũng đã gặp Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Gina Raimondo, người đang tích cực thúc đẩy vai trò trong tương lai của Intel trong sản xuất chip.
Đầu năm nay, Intel đã được chính quyền Biden trao tặng khoản tài trợ lên tới 8,5 tỷ đô la theo Đạo luật CHIPS và có thể nhận thêm 11 tỷ đô la tiền vay từ luật này, được thông qua vào năm 2022. Tuy nhiên, chưa có khoản tiền nào được phân phối.
Anthony Rapa, đối tác tại công ty luật Blank Rome, người tập trung vào thương mại quốc tế, cho biết: "Cuối cùng, tôi nghĩ rằng những gì các nhà hoạch định chính sách muốn là có một ngành công nghiệp bán dẫn của Hoa Kỳ phát triển mạnh mẽ tại Hoa Kỳ".
Hiện tại, khách hàng đúc chip lớn nhất của Intel chính là công ty của họ. Công ty đã bắt đầu báo cáo tình hình tài chính của bộ phận này trong năm nay. Trong quý gần đây nhất, kết thúc vào tháng 6, công ty đã lỗ hoạt động 2,8 tỷ đô la trên doanh thu 4,3 tỷ đô la. Chỉ có 77 triệu đô la doanh thu đến từ khách hàng bên ngoài.
Intel đặt mục tiêu đạt 15 tỷ đô la doanh thu đúc chip bên ngoài vào năm 2030.
Mặc dù một số nhà phân tích coi thông báo trong tuần này là bước đầu tiên để bán hoặc tách công ty, Gelsinger cho biết, thông báo này một phần nhằm giúp thu hút khách hàng mới có thể lo ngại về việc sở hữu trí tuệ của họ bị rò rỉ khỏi xưởng đúc và chuyển sang các hoạt động kinh doanh khác của Intel.
Các nhà phân tích của JPMorgan Chase, những người có xếp hạng bán tương đương với cổ phiếu, đã viết trong một báo cáo rằng "Intel tin rằng điều này sẽ cung cấp cho khách hàng/nhà cung cấp đúc chip bên ngoài sự tách biệt rõ ràng hơn". "Chúng tôi tin rằng điều này cuối cùng có thể dẫn đến việc tách khỏi doanh nghiệp trong vài năm tới".
Bất kể điều gì xảy ra ở phía bên kia của ngôi nhà, Intel phải tìm ra giải pháp cho hoạt động kinh doanh chính của mình là chip PC Core và chip máy chủ Xeon.
Nhóm máy tính khách hàng của Intel — bộ phận chip PC — đã báo cáo doanh thu giảm khoảng 25% từ mức đỉnh điểm năm 2020 đến năm ngoái. Bộ phận trung tâm dữ liệu đã giảm 40% trong khoảng thời gian đó. Khối lượng chip máy chủ đã giảm 37% vào năm 2023, trong khi chi phí sản xuất một sản phẩm máy chủ tăng.
Intel đã bổ sung các bit AI vào bộ xử lý của mình như một phần trong nỗ lực thúc đẩy doanh số bán PC mới. Nhưng hãng vẫn thiếu một đối thủ cạnh tranh chip AI mạnh mẽ với GPU của Nvidia, vốn đang thống trị thị trường trung tâm dữ liệu. Daniel Newman của Futurum Group ước tính rằng bộ tăng tốc AI Gaudi 3 của Intel chỉ đóng góp khoảng 500 triệu đô la vào doanh số bán hàng của công ty trong năm ngoái, so với doanh số bán trung tâm dữ liệu là 47,5 tỷ đô la của Nvidia trong năm tài chính gần đây nhất.
Newman đang đặt ra cùng một câu hỏi như nhiều nhà đầu tư của Intel về việc công ty sẽ đi về đâu từ đây.
“Nếu bạn tách hai thứ này ra, bạn sẽ nghĩ, ‘Ồ, họ còn giỏi nhất ở điểm nào nữa? Họ có quy trình tốt nhất không? Họ có thiết kế tốt nhất không?’” ông nói. “Tôi nghĩ một phần khiến họ mạnh mẽ là họ đã làm tất cả mọi thứ.”