Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các robot hình người (humanoid robot) tại các triển lãm công nghệ lớn ở Nhật Bản đang cho thấy ngành công nghiệp robot toàn cầu đã bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến tiên tiến và công nghệ cơ điện tử hội tụ để tạo ra những nền tảng tự động hóa có khả năng hoạt động gần với con người hơn bao giờ hết.
Tại một triển lãm công nghệ và tự động hóa vừa diễn ra ở Nhật Bản, hàng loạt robot hình người từ nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã thu hút sự quan tâm lớn của giới công nghiệp. Không còn dừng ở các màn trình diễn mang tính biểu tượng, nhiều mẫu robot thế hệ mới cho thấy khả năng di chuyển linh hoạt, xử lý môi trường phức tạp và thực hiện các tác vụ thực tế trong sản xuất, logistics và dịch vụ.
Theo Nikkei Asia, sự kiện phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét khi robot hình người đang chuyển từ giai đoạn nghiên cứu sang thương mại hóa, trở thành một trong những lĩnh vực được đầu tư mạnh nhất trong làn sóng AI toàn cầu hiện nay.
Trong nhiều năm qua, robot công nghiệp truyền thống đã được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy sản xuất ô tô, điện tử và cơ khí. Tuy nhiên, phần lớn các hệ thống này chỉ hoạt động hiệu quả trong môi trường cố định với các nhiệm vụ lặp lại.
Ngược lại, robot hình người được phát triển với mục tiêu có thể thích nghi với môi trường được thiết kế cho con người, từ nhà máy, kho hàng cho tới bệnh viện, trung tâm chăm sóc và các không gian dịch vụ công cộng.
Điều khiến lĩnh vực này trở nên hấp dẫn là sự kết hợp giữa AI tạo sinh, thị giác máy tính, cảm biến đa chiều và các hệ thống điều khiển chuyển động tiên tiến. Nhờ sự phát triển của các mô hình AI mới, robot hiện không chỉ thực hiện thao tác cơ học mà còn có khả năng nhận biết môi trường, hiểu ngôn ngữ tự nhiên và đưa ra quyết định trong thời gian thực.
Nikkei cho biết nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang xem robot hình người là giải pháp chiến lược để đối phó với tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng do già hóa dân số.
Nhật Bản hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Tình trạng thiếu nhân lực trong các lĩnh vực sản xuất, logistics, chăm sóc người cao tuổi và dịch vụ đang tạo áp lực lớn đối với nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, robot hình người được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng lao động hỗ trợ quan trọng trong tương lai.
Không chỉ Nhật Bản, cuộc đua robot hình người hiện đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Tại Mỹ, Tesla đang phát triển robot Optimus với tham vọng đưa robot vào các nhà máy và hộ gia đình. Nvidia cũng đang đầu tư mạnh vào nền tảng AI vật lý (physical AI) nhằm xây dựng hệ điều hành cho robot thế hệ mới. Các công ty như Figure AI, Agility Robotics, Sanctuary AI và Boston Dynamics đều đang tăng tốc thương mại hóa robot hình người phục vụ sản xuất và logistics.
Trong khi đó, Trung Quốc đã xác định robot hình người là một trong những ngành công nghệ chiến lược quốc gia. Bắc Kinh đang hỗ trợ mạnh cho các doanh nghiệp robot nhằm xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ cảm biến, động cơ, bộ điều khiển tới AI nền tảng.
Giới phân tích nhận định robot hình người có thể trở thành thị trường công nghệ lớn tiếp theo sau smartphone và AI tạo sinh.
Theo nhiều dự báo quốc tế, quy mô thị trường robot hình người toàn cầu có thể đạt hàng trăm tỷ USD trong vài thập kỷ tới khi chi phí phần cứng giảm mạnh và AI tiếp tục phát triển.
Điều đáng chú ý là robot hình người không còn là câu chuyện riêng của ngành robot.
Để vận hành hiệu quả, các hệ thống này đòi hỏi sự kết hợp của hàng loạt công nghệ nền tảng như chip AI hiệu năng cao, cảm biến hình ảnh, pin thế hệ mới, vật liệu nhẹ, kết nối tốc độ cao và các nền tảng điện toán đám mây.
Chính vì vậy, cuộc đua robot hiện đang kéo theo sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái công nghệ toàn cầu, từ các hãng bán dẫn như Nvidia, AMD, Qualcomm tới các nhà sản xuất linh kiện, cảm biến và phần mềm AI.
Nikkei nhận định các triển lãm robot tại Nhật Bản đang phản ánh một thực tế mới: robot hình người không còn là sản phẩm của khoa học viễn tưởng mà đang dần trở thành một phần của chiến lược công nghiệp tương lai.
Trong bối cảnh AI đang tái định hình toàn bộ nền kinh tế số, robot hình người được xem là bước phát triển tiếp theo của quá trình tự động hóa, nơi trí tuệ nhân tạo không chỉ tồn tại trong phần mềm mà bắt đầu hiện diện trong thế giới vật lý.
Và khi các robot có khả năng quan sát, học hỏi, di chuyển và tương tác như con người ngày càng hoàn thiện, cuộc cách mạng AI sẽ không còn giới hạn trong màn hình máy tính hay trung tâm dữ liệu, mà sẽ trực tiếp bước vào nhà máy, văn phòng và đời sống hàng ngày.