Thị trường
Startup Trung Quốc Zhipu AI khiến OpenAI e ngại, lọt danh sách kiểm soát của Mỹ
Mộc Đức - Thứ Tư, 02/07/2025 4:35 CH
Vietnet24h - Zhipu AI – một trong bốn “kỳ lân AI” nổi bật nhất Trung Quốc – đang thu hút sự chú ý toàn cầu khi trở thành startup đầu tiên bị Mỹ áp hạn chế xuất khẩu vì nghi ngờ phục vụ mục đích quân sự. OpenAI, đơn vị phát triển ChatGPT, thừa nhận sự mở rộng nhanh chóng của Zhipu ra thị trường quốc tế là "đáng quan tâm", trong bối cảnh cạnh tranh AI giữa hai siêu cường ngày càng căng thẳng.
Trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu đang dịch chuyển từ công nghệ đơn thuần sang cạnh tranh chiến lược, cái tên Zhipu AI – một kỳ lân non trẻ nhưng đầy tham vọng từ Trung Quốc – đang dần trở thành tâm điểm của cả giới công nghệ lẫn các cơ quan hoạch định chính sách phương Tây. Việc OpenAI lần đầu công khai nhắc tên startup này trong một bài blog gần đây không đơn thuần là sự ghi nhận, mà còn là lời cảnh báo gián tiếp về một đối trọng công nghệ đang trỗi dậy từ phía bên kia Thái Bình Dương.
 
Được thành lập từ Đại học Thanh Hoa – nơi vốn được coi là “MIT của Trung Quốc”, Zhipu AI đã nhanh chóng vươn lên vị trí dẫn đầu trong làn sóng AI tạo sinh tại nước này. Từ chatbot ChatGLM, mô hình giọng nói GLM-4-Voice, tới mô hình thị giác GLM-4V-Plus, công ty không chỉ sao chép mà còn liên tục cải tiến theo hướng bản địa hóa, tối ưu cho thị trường nội địa và các quốc gia đang phát triển.
 
Tháng 8/2024, việc Zhipu tung ra GLM-4-Plus, được cho là có hiệu suất tương đương GPT-4o nhưng chi phí thấp hơn đáng kể, đánh dấu bước ngoặt chiến lược: AI không chỉ còn là cuộc chơi về năng lực, mà đang bước vào cuộc đua về hiệu quả và khả năng phổ cập toàn cầu. Không phải ngẫu nhiên khi vài tuần sau đó, Bộ Thương mại Mỹ đưa Zhipu vào danh sách kiểm soát xuất khẩu – một động thái vốn thường dành cho các thực thể bị nghi ngờ có liên quan đến quốc phòng hoặc các công nghệ nhạy cảm.
 
Mối lo ngại từ Mỹ không chỉ bắt nguồn từ tiến bộ kỹ thuật, mà còn từ cách Zhipu đang vận hành chiến lược “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” – một bản sao đầy tham vọng của sáng kiến “OpenAI for Countries” mà OpenAI triển khai hồi tháng 5. Thay vì chỉ cung cấp mô hình, Zhipu – phối hợp cùng Huawei – xây dựng hệ sinh thái hạ tầng AI toàn diện, từ phần cứng, mô hình ngôn ngữ đến các công cụ triển khai tùy chỉnh cho từng quốc gia.
Với mạng lưới trải rộng tại Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi, Zhipu AI không giấu mục tiêu: định hình tiêu chuẩn AI “Made in China” tại các thị trường mới nổi, nơi Mỹ và châu Âu vốn chưa thực sự đầu tư chiều sâu. Từ góc nhìn địa chính trị, đây là nỗ lực rõ ràng của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây, đồng thời mở rộng ảnh hưởng thông qua hạ tầng số.
 
OpenAI thậm chí mô tả Zhipu là “câu trả lời của Trung Quốc” – một cách gọi gợi nhiều liên tưởng: không chỉ là đối thủ công nghệ mà còn là biểu tượng của một cách tiếp cận hoàn toàn khác về AI – mang tính nhà nước, phối hợp chặt chẽ với chính phủ và có định hướng phát triển quốc gia rõ rệt.
 
Sự gần gũi giữa lãnh đạo Zhipu với giới chức Trung Quốc, trong đó có cả Thủ tướng Lý Cường, cùng thông tin về khoản đầu tư tiềm năng hơn 1,4 tỷ USD từ nhà nước Trung Quốc, càng củng cố vị thế đặc biệt của công ty này trong chiến lược quốc gia. Zhipu không chỉ là một startup, mà còn có thể được xem là “đại diện chiến lược” trong cuộc đua định hình trật tự AI toàn cầu.
 
Điều đáng lưu ý là dù bị Mỹ đưa vào danh sách đen, Zhipu vẫn tuyên bố điều đó “không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động”, đồng thời tiếp tục huy động vốn, mở rộng sản phẩm và tăng định giá lên 2,8 tỷ USD chỉ trong chưa đầy 6 tháng.
 
Từ một công ty khởi nghiệp năm 2019, Zhipu AI giờ đây không chỉ là ngọn cờ đầu của làn sóng AI tạo sinh tại Trung Quốc, mà còn đang gửi đi thông điệp mạnh mẽ tới thế giới: “Trung Quốc sẽ không đứng ngoài cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo” – và không ngại tạo ra chuẩn mực riêng.
Vì sao Trung Quốc chọn Tây Tạng làm “nóc nhà dữ liệu” cho AI? Vietnet24h - Không chỉ là lựa chọn kỹ thuật nhờ khí hậu lạnh và tài nguyên tái tạo, việc xây trung tâm AI Yajiang-1 ở Tây Tạng phản ánh chiến lược địa chính trị số đầy toan tính của Bắc Kinh – đưa trí tuệ nhân tạo lên núi cao để đạt cả mục tiêu công nghệ và kiểm soát vùng biên.
DeepSeek đã làm rung chuyển các công ty AI lớn, nhưng các công ty chip nhỏ hơn coi đó là cơ hội Vietnet24h - Nvidia đã bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện của mô hình lý luận mới nhất của DeepSeek, mà công ty khởi nghiệp này tuyên bố là sánh ngang với công nghệ tốt nhất của Mỹ và có chi phí thấp hơn nhiều.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
AI thúc đẩy nhu cầu lưu trữ, các nhà cung ứng linh kiện ổ cứng Nhật Bản hồi sinh Vietnet24h - Sau nhiều năm bị thu hẹp bởi sự phát triển của ổ cứng thể rắn (SSD), ngành công nghiệp linh kiện ổ cứng truyền thống của Nhật Bản đang đứng trước cơ hội phục hồi mạnh mẽ khi làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) làm bùng nổ nhu cầu lưu trữ dữ liệu.
Alibaba và Meta chạy đua AI mã nguồn mở, laptop trở thành chiến trường mới Vietnet24h - Alibaba và Meta đang thúc đẩy các mô hình AI có trọng số mở (open-weight AI), mở ra khả năng đưa AI mạnh hơn trực tiếp lên máy tính cá nhân và laptop. Cuộc đua mới không chỉ xoay quanh chất lượng mô hình mà còn đặt các hãng công nghệ trước bài toán về phần cứng, chi phí tính toán và quyền kiểm soát hệ sinh thái AI.
Máy tính và linh kiện: Động lực mới của ngành điện tử Việt Nam, nhưng nhập khẩu vẫn tăng mạnh Vietnet24h - Sản xuất máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam tiếp tục tăng tốc trong 7 tháng đầu năm 2026, trong đó chỉ số sản xuất ngành điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 12,82%, còn xuất khẩu nhóm hàng này đạt 87,39 tỷ USD, tăng gần 50% so với cùng kỳ.(1)
Doanh số bán laptop chơi game màn hình OLED tăng vọt 507% tại Trung Quốc bất chấp sự suy giảm chung của thị trường Vietnet24h - Sigmaintell dự báo tỷ lệ thâm nhập của màn hình OLED vào thị trường tấm nền máy tính xách tay toàn cầu sẽ đạt 19% vào năm 2030.
Cơn sốt AI đẩy giá thiết bị điện tử tăng cao, thời kỳ công nghệ "giảm giá" có thể đã kết thúc Vietnet24h - Làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang tạo ra cuộc khủng hoảng chip nhớ toàn cầu, buộc các hãng công nghệ như Apple và Microsoft phải tăng giá sản phẩm. Theo các chuyên gia, khi phần lớn nguồn cung bộ nhớ được ưu tiên cho các trung tâm dữ liệu AI, người tiêu dùng sẽ phải làm quen với mặt bằng giá mới của các thiết bị điện tử trong nhiều năm tới.
Doanh thu SSD doanh nghiệp toàn cầu tăng vọt 86% trong quý I/2026 nhờ làn sóng đầu tư AI Vietnet24h - Thị trường ổ cứng thể rắn doanh nghiệp (Enterprise SSD) toàn cầu đã ghi nhận quý tăng trưởng mạnh nhất trong lịch sử khi nhu cầu xây dựng hạ tầng AI bùng nổ trên phạm vi toàn cầu.
Microsoft cân nhắc tách Xbox thành công ty riêng giữa áp lực tái cấu trúc ngành game Vietnet24h - Microsoft đang xem xét một loạt phương án chiến lược đối với mảng kinh doanh Xbox, bao gồm khả năng tách đơn vị này thành một công ty con hoạt động độc lập hoặc tái cấu trúc theo mô hình tương tự LinkedIn và GitHub.
OpenAI phát hiện lỗ hổng bảo mật từ công cụ bên thứ ba, khẳng định dữ liệu người dùng không bị ảnh hưởng Vietnet24h - OpenAI vừa xác nhận đã phát hiện một sự cố bảo mật liên quan đến công cụ phát triển của bên thứ ba, làm dấy lên những lo ngại mới về rủi ro an ninh trong hệ sinh thái AI đang mở rộng nhanh chóng.
Màn hình OLED bùng nổ khi nhu cầu chơi game thúc đẩy các nhà sản xuất tấm nền Hàn Quốc Vietnet24h - Màn hình OLED nổi bật như một phân khúc tăng trưởng hiếm hoi vẫn do các nhà sản xuất Hàn Quốc dẫn đầu.
HUAWEI VÀ CUỘC ĐUA SIÊU MÁY TÍNH AI: CẠNH TRANH VỚI NVIDIA TRONG THẾ GIỚI TÍNH TOÁN CAO CẤP Vietnet24h - Hãng công nghệ Trung Quốc đã trình làng siêu máy tính AI thế hệ mới tại thị trường quốc tế, một bước đi chiến lược nhằm thách thức vị thế thống trị của Nvidia trong lĩnh vực phần cứng trí tuệ nhân tạo.
Các doanh nghiệp thiết kế chip nhớ Hàn Quốc tăng trưởng bứt phá nhờ làn sóng AI Vietnet24h - Làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo động lực tăng trưởng mạnh cho các doanh nghiệp bán dẫn không sở hữu nhà máy sản xuất (fabless) tại Hàn Quốc, đặc biệt là nhóm chuyên thiết kế chip nhớ.
Anthropic chốt giá IPO 83 USD/cổ phiếu, định giá khoảng 1.500 tỷ USD Vietnet24h - Công ty phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo Claude, Anthropic, đã định giá cổ phiếu trong đợt phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 83 USD, cao hơn khoảng giá dự kiến ban đầu.
Samsung SDI giới thiệu loạt giải pháp pin dành cho trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ Vietnet24h - Samsung SDI đang giới thiệu ba nhóm giải pháp pin dành cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) tại triển lãm RE+ 2026 ở Las Vegas, Mỹ.
Samsung và LG Display đón đầu làn sóng màn hình OLED gaming tại Trung Quốc Vietnet24h - Samsung Display và LG Display đang đẩy mạnh hoạt động kinh doanh tấm nền đi-ốt phát quang hữu cơ (OLED) dành cho màn hình chơi game cao cấp tại Trung Quốc, thị trường trò chơi điện tử lớn nhất thế giới.
Hàn Quốc khẳng định các cam kết của Nvidia vẫn được duy trì sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Chính phủ Hàn Quốc khẳng định các thỏa thuận cung cấp chip và hợp tác công nghệ giữa Nvidia với các doanh nghiệp Hàn Quốc vẫn được triển khai theo kế hoạch, bất chấp việc Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO) tập đoàn bán dẫn Mỹ.
Cổ phiếu Nvidia lao dốc, AMD và Broadcom nổi lên giữa khủng hoảng lãnh đạo của Jensen Huang Vietnet24h - Những biến động quanh việc Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO) Nvidia đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trên thị trường cổ phiếu công nghệ.
Morgan Stanley và Nomura bất đồng về triển vọng chip nhớ AI, giá mục tiêu SK hynix chênh gần ba lần Vietnet24h - Hai ngân hàng đầu tư quốc tế Morgan Stanley và Nomura đang đưa ra những đánh giá trái chiều về thời gian duy trì chu kỳ tăng trưởng của ngành chip nhớ Hàn Quốc, trong bối cảnh nhu cầu bộ nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh nhưng nguy cơ dư cung từ cuối năm 2027 bắt đầu được đặt ra.
SoftBank và ABB tính tách mảng robot tại Trung Quốc để cứu thương vụ 5,4 tỷ USD Vietnet24h - SoftBank Group của Nhật Bản và tập đoàn công nghiệp ABB của Thụy Sĩ đang xem xét phương án tách hoạt động kinh doanh robot tại Trung Quốc thành một pháp nhân riêng, nhằm tìm cách tiếp tục thương vụ mua lại mảng robot công nghiệp trị giá 5,4 tỷ USD sau khi Bắc Kinh ngăn chặn giao dịch.
Samsung giành đơn hàng từ AMD và Nvidia cho nhà máy bán dẫn 2,7 triệu foot vuông tại Texas Vietnet24h - Samsung Electronics được cho là đã giành được đơn hàng cho toàn bộ công suất dự kiến của nhà máy bán dẫn thứ hai tại Taylor, bang Texas (Mỹ), với khách hàng chủ chốt là hai tập đoàn sản xuất chip AI hàng đầu AMD và Nvidia.
Giá chip DRAM tăng gấp đôi trong năm 2026, ngành PC chịu sức ép chi phí từ làn sóng AI Vietnet24h - Giá bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) đã tăng khoảng gấp đôi so với cuối năm 2025, khi các nhà sản xuất chip ưu tiên nguồn lực cho bộ nhớ phục vụ trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).
Qualcomm dự báo thị trường smartphone đi ngang năm 2027, đặt cược lớn vào chip trung tâm dữ liệu AI Vietnet24h - Qualcomm dự báo thị trường điện thoại thông minh toàn cầu sẽ gần như đi ngang hoặc suy giảm nhẹ trong năm 2027, sau một năm 2026 đầy khó khăn do thiếu hụt chip nhớ và giá linh kiện tăng cao.
Apple lập kỷ lục doanh thu iPhone 57,58 tỷ USD dù chưa ra mắt iPhone 18 bản tiêu chuẩn Vietnet24h - Apple ghi nhận doanh thu iPhone đạt 57,58 tỷ USD trong quý IV tài khóa 2026, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, dù đợt ra mắt sản phẩm mùa thu chỉ tập trung vào các phiên bản cao cấp iPhone 18 Pro và Pro Max.
Samsung mở rộng hệ sinh thái gia dụng AI, phát triển giải pháp cho cả gia đình và doanh nghiệp Vietnet24h - Samsung Electronics đang mở rộng hệ sinh thái thiết bị gia dụng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Đông Nam Á và Châu Đại Dương, với các sản phẩm điều hòa thông minh, thiết bị giặt sấy công nghiệp và tủ lạnh tích hợp AI.
Sony hồi sinh Walkman bằng mẫu máy nghe nhạc mạ vàng giá gần 5.900 USD Vietnet24h - Sony đang đưa thương hiệu Walkman trở lại phân khúc thiết bị âm thanh siêu cao cấp với mẫu NW-WM1ZM3 có giá gần 5.900 USD.
Ba sản phẩm Samsung lọt danh sách phát minh tốt nhất năm 2026 của TIME Vietnet24h - Samsung Electronics có ba sản phẩm được tạp chí TIME đưa vào danh sách Best Inventions of 2026, gồm smartphone Galaxy S26 Ultra, tủ lạnh Bespoke AI Family Hub và màn hình chơi game Odyssey G8 G80HS.
IEAE HANOI 2026: Cập nhật những công nghệ điện tử thông minh đang định hình thị trường”. Vietnet24h - Từ ngày 5-7/11/2026, Triển lãm Quốc tế Điện tử & Thiết bị Thông minh Việt Nam (IEAE HANOI 2026) sẽ diễn ra tại Sảnh 2-3, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội.
Galaxy S27 có thể tăng giá mạnh do chi phí chip nhớ leo thang Vietnet24h - Samsung Electronics được cho là đang cân nhắc tăng giá Galaxy S27 cao hơn dự kiến ban đầu, trong bối cảnh giá DRAM và NAND flash tăng mạnh.
Pixelplus nhắm đến thị trường cảm biến hình ảnh cho máy hút bụi AI Vietnet24h - Pixelplus đang hợp tác với một công ty Hoa Kỳ (tạm gọi là Q) để phát triển cảm biến hình ảnh dành cho robot hút bụi tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Công ty đặt mục tiêu cung cấp sản phẩm cho các nhà sản xuất robot hút bụi lớn, bao gồm Samsung Electronics và Roborock.
Samsung và LG sẽ trưng bày hệ sinh thái nhà thông minh tích hợp AI tại IFA 2026 Vietnet24h - Samsung dựng gian hàng độc lập, LG đối đầu trực tiếp với các đối thủ Trung Quốc.
Doanh thu đăng ký thiết bị LG tăng gấp ba lần kể từ năm 2022, đạt kỷ lục nửa đầu năm Vietnet24h - Thương vụ nhà ở B2B, mở rộng Đông Nam Á mở ra kênh tăng trưởng mới.