Tại bang New York (Mỹ), các nhà lập pháp đang thúc đẩy một dự luật nhằm hạn chế việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI vận hành bằng nhiên liệu hóa thạch, mở ra cuộc tranh luận mới về tính bền vững của nền kinh tế AI.
Theo CNBC, dự luật được đề xuất sẽ yêu cầu các trung tâm dữ liệu AI mới đáp ứng các tiêu chuẩn phát thải nghiêm ngặt và hạn chế sử dụng các nguồn điện từ khí tự nhiên hoặc nhiên liệu hóa thạch nếu muốn được cấp phép hoạt động. Mục tiêu là bảo đảm sự phát triển của hạ tầng AI không làm chệch hướng cam kết cắt giảm khí nhà kính của bang New York.
AI làm bùng nổ nhu cầu điện
Sự phát triển của AI tạo sinh đang kéo theo làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn trên toàn thế giới. Việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI thế hệ mới đòi hỏi hàng chục nghìn GPU hoạt động liên tục, khiến nhu cầu điện năng tăng mạnh.
Theo nhiều nghiên cứu, một trung tâm dữ liệu AI hiện đại có thể tiêu thụ lượng điện tương đương một thành phố cỡ trung. Không chỉ điện năng, các cơ sở này còn cần lượng nước lớn để làm mát hệ thống máy chủ, tạo thêm áp lực lên hạ tầng địa phương.
Để đáp ứng nhu cầu trước mắt, nhiều nhà vận hành trung tâm dữ liệu đã lựa chọn xây dựng các nhà máy điện khí tự nhiên riêng hoặc kéo dài thời gian hoạt động của các nhà máy nhiên liệu hóa thạch. Chính xu hướng này đang làm dấy lên lo ngại về tác động môi trường của AI.
New York muốn AI phát triển nhưng phải "xanh"
Bang New York đặt mục tiêu đến năm 2040 xây dựng hệ thống điện không phát thải carbon. Vì vậy, giới lập pháp cho rằng việc cho phép hàng loạt trung tâm dữ liệu AI sử dụng điện từ nhiên liệu hóa thạch có thể làm chậm tiến trình chuyển đổi năng lượng.
Dự luật mới hướng tới việc khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ đầu tư vào nguồn điện tái tạo, lưu trữ năng lượng và các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng điện thay vì phụ thuộc vào các nhà máy nhiệt điện.
Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những quy định nghiêm ngặt nhất tại Mỹ đối với hạ tầng AI.
Các tập đoàn công nghệ chịu áp lực
Trong hai năm qua, Microsoft, Google, Amazon, Meta, Oracle và nhiều doanh nghiệp khác đã công bố kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu AI.
Tuy nhiên, tốc độ phát triển hạ tầng đang vượt khả năng mở rộng của lưới điện tại nhiều khu vực. Điều này khiến các doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn điện bổ sung, bao gồm khí tự nhiên, điện hạt nhân và năng lượng tái tạo.
Giới phân tích nhận định, nếu các quy định như tại New York được áp dụng rộng rãi, các tập đoàn công nghệ sẽ phải điều chỉnh chiến lược đầu tư, ưu tiên xây dựng trung tâm dữ liệu ở những khu vực có nguồn điện sạch dồi dào hoặc tăng cường đầu tư trực tiếp vào các dự án năng lượng tái tạo.
Xu hướng quản lý mới đối với AI
Dự luật của New York phản ánh một xu hướng chính sách đang nổi lên trên thế giới: quản lý AI không chỉ ở khía cạnh dữ liệu, quyền riêng tư hay an toàn, mà còn ở tác động đến môi trường và hạ tầng năng lượng.
Khi AI ngày càng trở thành nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, bài toán không còn là có xây dựng thêm trung tâm dữ liệu hay không, mà là xây dựng theo cách nào để vừa đáp ứng nhu cầu tính toán, vừa bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững.
Đối với ngành công nghệ, đây có thể là tín hiệu cho một giai đoạn mới, nơi năng lực tính toán sẽ gắn chặt với khả năng tiếp cận nguồn năng lượng sạch. Trong cuộc đua AI toàn cầu, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ đến từ những GPU mạnh hơn hay các mô hình thông minh hơn, mà còn từ khả năng vận hành hạ tầng hiệu quả, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon.