Nếu Washington tăng cường kiểm soát hoạt động xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc, Samsung Electronics và SK hynix – hai nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao hàng đầu thế giới – có thể phải đối mặt với những yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn, kéo theo nguy cơ gia tăng chi phí và gián đoạn hoạt động giao hàng.

Theo The Korea Herald ngày 9/11, vụ việc đang khiến giới chức và doanh nghiệp chú ý nhiều hơn đến các biện pháp ngăn chặn hoạt động chuyển hướng chip AI bị hạn chế sang Trung Quốc, cũng như khả năng các sản phẩm bán dẫn được đưa đến tay người dùng cuối không đúng với mục đích khai báo ban đầu. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Mỹ chưa công bố bất kỳ biện pháp hạn chế xuất khẩu mới nào liên quan trực tiếp đến vụ việc. 

Vụ việc liên quan đến CEO Nvidia đặt ra câu hỏi về an ninh chuỗi cung ứng

Trọng tâm của tranh cãi là Alice Huang, một nữ doanh nhân Trung Quốc từng giữ vị trí điều hành tại Megaspeed, công ty trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore. Cơ quan chức năng Mỹ đã tiến hành điều tra Megaspeed từ năm 2024 do nghi ngờ doanh nghiệp này tham gia chuyển hướng các chip Nvidia thuộc diện hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo thông tin được The New York Times đăng tải và The Korea Herald dẫn lại, các nhà điều tra Mỹ nghi ngờ Alice Huang có thể đã được tình báo Trung Quốc tiếp cận hoặc tuyển dụng. Tuy nhiên, đây mới là nghi vấn trong quá trình điều tra, chưa được xác lập thành sự thật. Nvidia trước đó cho rằng những cuộc tiếp xúc liên quan chỉ là các giao dịch và hoạt động kinh doanh thông thường. 

Trong thư gửi nhân viên ngày 8/11, Jensen Huang thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân và gửi lời xin lỗi tới gia đình, đồng thời cam kết hợp tác với quá trình điều tra nội bộ. Hội đồng quản trị Nvidia đã thành lập một ủy ban gồm các thành viên độc lập, với sự hỗ trợ của cố vấn pháp lý bên ngoài, để xem xét liệu CEO của công ty có trở thành mục tiêu của một hoạt động tình báo nước ngoài hay không.

Nvidia cho biết hội đồng quản trị hiện không có cơ sở để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật kinh doanh của công ty đã bị xâm phạm. Jensen Huang vẫn tiếp tục giữ chức vụ CEO trong khi quá trình xem xét được tiến hành.

Ở cấp độ chính trị, ba chủ tịch ủy ban thuộc Hạ viện Mỹ đã yêu cầu tổ chức một phiên cung cấp thông tin kín vào ngày 18/11, tập trung vào các mối liên hệ giữa Jensen Huang và Alice Huang, cũng như những biện pháp Nvidia đang áp dụng để phòng ngừa hoạt động gián điệp và chuyển hướng chip trái phép. 

Samsung và SK hynix có thể chịu thêm áp lực kiểm soát xuất khẩu

Đối với ngành bán dẫn Hàn Quốc, mối quan tâm lớn nhất không chỉ nằm ở bản thân cuộc điều tra Nvidia, mà còn ở khả năng Washington mở rộng phạm vi giám sát đối với toàn bộ chuỗi cung ứng chip AI, đặc biệt là hoạt động vận chuyển qua các quốc gia và vùng lãnh thổ trung gian.

Samsung Electronics và SK hynix hiện là những nhà cung cấp quan trọng của thị trường bộ nhớ băng thông cao (HBM), linh kiện thiết yếu trong các bộ tăng tốc AI của Nvidia. HBM cho phép bộ xử lý truy cập lượng dữ liệu lớn với tốc độ cao, đáp ứng nhu cầu tính toán của các mô hình trí tuệ nhân tạo ngày càng phức tạp. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào trong chính sách xuất khẩu đối với các bộ tăng tốc AI của Nvidia đều có thể tác động gián tiếp đến các nhà cung cấp bộ nhớ.

Nếu Mỹ siết chặt kiểm soát, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng có thể phải thực hiện thêm nhiều bước xác minh, từ danh tính khách hàng cuối cùng, mục đích sử dụng sản phẩm đến khả năng tái xuất khẩu. Những yêu cầu này có thể làm tăng chi phí quản trị và tuân thủ, kéo dài thời gian xử lý đơn hàng, đồng thời khiến hoạt động giao nhận chip và linh kiện giữa các thị trường trở nên phức tạp hơn.

Tác động đối với Samsung và SK hynix sẽ phụ thuộc vào phạm vi của các biện pháp mà Mỹ có thể đưa ra. Nếu hoạt động bán chip AI của Nvidia sang Trung Quốc bị hạn chế mạnh hơn, nhu cầu đối với HBM được sử dụng trong những sản phẩm này cũng có thể chịu ảnh hưởng. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn tùy thuộc vào khả năng các thị trường khác bù đắp phần nhu cầu bị mất đi.

Một quan chức trong ngành bán dẫn Hàn Quốc nhận định, nếu Mỹ tăng cường kiểm soát chip xuất khẩu sang Trung Quốc, các doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ phải đầu tư nhiều hơn vào việc theo dõi nguồn gốc, điểm đến và quá trình lưu chuyển sản phẩm. Điều này cho thấy yêu cầu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát người dùng cuối đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong hoạt động kinh doanh bán dẫn toàn cầu. 

Đa dạng hóa khách hàng mở ra cơ hội dài hạn cho ngành bộ nhớ Hàn Quốc

Dù có thể phải đối mặt với sức ép tuân thủ trong ngắn hạn, các doanh nghiệp bộ nhớ Hàn Quốc vẫn có cơ hội hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa nguồn cung chip AI trên toàn cầu.

Những tập đoàn công nghệ lớn như Google, Amazon, Microsoft và Meta đang đẩy mạnh phát triển các bộ xử lý AI do chính họ thiết kế, bên cạnh việc tiếp tục sử dụng bộ xử lý đồ họa của Nvidia. Các dòng chip chuyên dụng này phục vụ những tác vụ riêng biệt trong trung tâm dữ liệu, từ huấn luyện mô hình đến suy luận AI, qua đó giúp các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tối ưu hiệu năng và chi phí vận hành.

Xu hướng này có thể mở rộng tập khách hàng cho các nhà sản xuất HBM và bộ nhớ tùy biến. Thay vì phụ thuộc quá lớn vào một số nhà thiết kế bộ xử lý, các nhà cung cấp bộ nhớ Hàn Quốc có thể phát triển quan hệ thương mại với nhiều tập đoàn công nghệ và nhà thiết kế chip khác nhau.

Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu tính toán AI tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Khi các doanh nghiệp công nghệ tự phát triển bộ xử lý, nhu cầu về những cấu hình bộ nhớ có dung lượng, băng thông và mức tiêu thụ điện năng phù hợp cũng trở nên đa dạng hơn. Các nhà sản xuất HBM có năng lực nghiên cứu, phát triển và tùy chỉnh sản phẩm có thể tận dụng xu hướng này để mở rộng thị trường.

Bên cạnh các doanh nghiệp bộ nhớ, những nhà phát triển chip AI chuyên dụng của Hàn Quốc như Rebellions cũng có thể tìm thấy cơ hội khi thị trường tăng cường sử dụng các bộ xử lý tối ưu cho suy luận AI. Tuy nhiên, cơ hội này xuất phát từ nhu cầu đa dạng hóa kiến trúc tính toán và mở rộng ứng dụng AI, chứ không phải là hệ quả trực tiếp của cuộc điều tra Nvidia. Khả năng chuyển hóa thành doanh thu vẫn phụ thuộc vào năng lực công nghệ, khả năng thương mại hóa và nhu cầu thực tế của khách hàng. 

Hàn Quốc kỳ vọng các lô GPU Nvidia tiếp tục được giao đúng tiến độ

Trong khi những lo ngại về kiểm soát xuất khẩu đang gia tăng, Chính phủ Hàn Quốc cho biết các lô bộ xử lý đồ họa (GPU) Nvidia theo hợp đồng hiện có vẫn được kỳ vọng giao hàng đúng kế hoạch.

Phát biểu tại phiên họp của ủy ban ngân sách Quốc hội ngày 9/11, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc Ryu Je-myung cho biết chính phủ chưa nhận thấy dấu hiệu cho thấy các lô hàng sẽ bị gián đoạn. Ông đồng thời nhấn mạnh tác động của cuộc điều tra liên quan đến Nvidia hiện vẫn chưa thể xác định rõ.

Theo ông Ryu, khoảng 10.000 GPU được mua bằng nguồn ngân sách bổ sung trong năm trước đã được đưa vào sử dụng. Các lô hàng thuộc đơn đặt hàng trong năm nay cũng đang được triển khai. Chính phủ Hàn Quốc mua bộ xử lý thông qua các nhà cung cấp máy chủ như Hewlett Packard thay vì trực tiếp giao dịch với Nvidia, nhằm phục vụ kế hoạch mở rộng năng lực tính toán AI trong nước. 

Một diễn biến khác là Madison Huang, con gái Jensen Huang và là lãnh đạo cấp cao của Nvidia phụ trách tiếp thị sản phẩm trong các lĩnh vực robot và nền tảng Omniverse, đã hủy chuyến thăm Seoul dự kiến trước đó. Chuyến công tác này bao gồm các cuộc gặp với quan chức chính phủ Hàn Quốc và đại diện hãng chip AI Rebellions.

Dù vậy, sự kiện Nvidia AI Day Seoul vẫn được tổ chức theo kế hoạch trong hai ngày 9 và 10/11. Phó Chủ tịch Nvidia Deepu Talla thay Madison Huang tham gia diễn đàn hợp tác với các công ty khởi nghiệp. 

Bài toán mới về quản trị rủi ro trong chuỗi cung ứng bán dẫn

Vụ việc Nvidia cho thấy rủi ro địa chính trị và an ninh công nghệ đang ngày càng tác động sâu đến hoạt động của chuỗi cung ứng bán dẫn. Trước đây, các nhà sản xuất linh kiện có thể tập trung chủ yếu vào chất lượng, giá thành, năng lực sản xuất và tiến độ giao hàng. Nhưng trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, việc xác minh khách hàng cuối cùng, kiểm soát mục đích sử dụng và bảo đảm sản phẩm không bị chuyển hướng trái phép đang trở thành những yêu cầu quan trọng không kém.

Đối với Samsung và SK hynix, thách thức không chỉ là đáp ứng các quy định xuất khẩu hiện hành, mà còn phải chuẩn bị cho khả năng những quy định này được mở rộng hoặc thực thi chặt chẽ hơn. Các doanh nghiệp cần tăng cường hệ thống quản trị tuân thủ, phối hợp với khách hàng và đối tác trong việc truy xuất nguồn gốc, đồng thời đánh giá rủi ro tại từng khâu trong mạng lưới phân phối quốc tế.

Về dài hạn, việc đa dạng hóa khách hàng và mở rộng hợp tác với các nhà thiết kế chip AI khác nhau sẽ giúp các nhà cung cấp bộ nhớ giảm mức độ phụ thuộc vào một số đối tác lớn. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi đầu tư liên tục vào công nghệ HBM, năng lực tùy biến sản phẩm và khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật riêng biệt của từng nền tảng tính toán.

Ở thời điểm hiện tại, chưa có căn cứ để kết luận vụ việc liên quan đến Jensen Huang sẽ dẫn đến một đợt siết chặt xuất khẩu mới. Nhưng những diễn biến này một lần nữa cho thấy an ninh công nghệ, kiểm soát thương mại và năng lực quản trị rủi ro đang trở thành những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng của ngành bán dẫn toàn cầu.