Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh CXMT đang tăng trưởng nhanh nhờ cơn sốt trí tuệ nhân tạo và đẩy mạnh tham vọng mở rộng trên thị trường quốc tế.

Trong đơn kiện nộp lên tòa án liên bang tại Washington, CXMT khẳng định công ty không có liên hệ với quân đội Trung Quốc và các sản phẩm chip nhớ DRAM của hãng được thiết kế, sản xuất và kinh doanh cho mục đích dân sự và thương mại.

CXMT cho rằng quyết định của Bộ Quốc phòng Mỹ không dựa trên cơ sở thực tế, không phù hợp với luật pháp và thiếu một quy trình ra quyết định hợp lý. Công ty cũng cáo buộc việc đưa tên CXMT vào danh sách đã gây tổn hại đến danh tiếng và triển vọng kinh doanh của hãng.

Tranh cãi quanh danh sách của Lầu Năm Góc

CXMT bị Bộ Quốc phòng Mỹ xếp vào danh sách các doanh nghiệp được Washington cho là có liên quan đến quân đội Trung Quốc. Việc bị đưa vào danh sách này có thể dẫn tới những hệ quả thương mại đáng kể, trong đó có nguy cơ hạn chế khả năng tiếp cận các hợp đồng của chính phủ Mỹ và tác động tiêu cực đến uy tín của doanh nghiệp.

Theo CXMT, công ty đã cung cấp tài liệu cho Bộ Quốc phòng Mỹ trong hơn một năm nhằm chứng minh hoạt động của mình hoàn toàn mang tính dân sự và thương mại.

Đáng chú ý, CXMT cho biết Lầu Năm Góc từng ban hành rồi rút lại một thông báo liên quan đến việc loại công ty khỏi danh sách, nhưng không đưa ra lời giải thích đầy đủ về quyết định này.

Bộ Quốc phòng Mỹ từ chối bình luận về vụ việc, viện dẫn chính sách không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra.

Nỗ lực pháp lý nối tiếp Alibaba và Xiaomi

Vụ kiện của CXMT là một phần trong xu hướng các doanh nghiệp công nghệ lớn của Trung Quốc sử dụng biện pháp pháp lý để phản đối các quyết định hạn chế từ Washington.

Hồi tháng 6, Alibaba cũng đã kiện chính phủ Mỹ sau khi bị đưa vào danh sách các công ty mà Lầu Năm Góc cho là có liên quan đến quân đội Trung Quốc. Trước đó, Xiaomi đã kiện chính phủ Mỹ và được loại khỏi danh sách vào năm 2021.

Việc các tập đoàn Trung Quốc liên tiếp đưa tranh chấp ra tòa cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang mở rộng sang một mặt trận mới: các doanh nghiệp không chỉ ứng phó với các biện pháp kiểm soát bằng điều chỉnh chuỗi cung ứng, mà còn tìm cách thách thức cơ sở pháp lý của những quyết định từ chính phủ Mỹ.

Vụ kiện diễn ra khi CXMT tăng trưởng mạnh

Thời điểm khởi kiện đặc biệt đáng chú ý bởi CXMT đang trải qua giai đoạn tăng trưởng nhanh.

Công ty là một trong những doanh nghiệp được hưởng lợi từ nhu cầu chip nhớ tăng mạnh, trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu cần lượng lớn bộ nhớ DRAM.

Theo kết quả kinh doanh mới nhất được Reuters đề cập, doanh thu của CXMT trong nửa đầu năm tăng mạnh so với cùng kỳ, trong khi công ty cũng đang đẩy nhanh việc phát triển các thế hệ chip nhớ tiên tiến hơn.

Ngày càng được xem là một nhân tố quan trọng trong chiến lược tự chủ bán dẫn của Trung Quốc, CXMT đang tìm cách thu hẹp khoảng cách công nghệ với các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới.

Mới đây, hãng cho biết sẽ cung cấp chip DRAM LPDDR6 cho mẫu điện thoại gập Xiaomi 18 Fold, dự kiến ra mắt trong tháng 9. Đây được xem là một bước tiến mới trong nỗ lực nâng cấp công nghệ của CXMT.

Tham vọng quốc tế đối mặt rào cản địa chính trị

Đối với CXMT, việc bị gắn với danh sách của Lầu Năm Góc không chỉ là vấn đề pháp lý hay danh tiếng.

Trong bối cảnh công ty đang hướng tới việc mở rộng hoạt động và tiếp cận các thị trường quốc tế, bất kỳ cáo buộc nào về mối liên hệ với quân đội Trung Quốc đều có thể làm gia tăng sự thận trọng của khách hàng, đối tác và nhà đầu tư nước ngoài.

Đó là lý do CXMT tìm cách đảo ngược quyết định thông qua con đường pháp lý.

Vụ kiện cũng phản ánh một thực tế ngày càng rõ nét của ngành bán dẫn toàn cầu: cạnh tranh công nghệ đang ngày càng gắn chặt với các vấn đề an ninh quốc gia và địa chính trị.

Trong lĩnh vực chip, một doanh nghiệp có thể vừa là công ty thương mại, vừa bị chính phủ nước ngoài xem xét dưới góc độ an ninh.

Điều này đặc biệt đúng với các công ty Trung Quốc hoạt động trong những lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, AI, điện toán đám mây và viễn thông.

Một phép thử mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung

Vụ kiện của CXMT có thể trở thành một phép thử mới đối với chính sách kiểm soát công nghệ của Mỹ.

Washington trong những năm gần đây đã gia tăng giám sát và áp đặt nhiều biện pháp hạn chế đối với các doanh nghiệp Trung Quốc trong những lĩnh vực được coi là có ý nghĩa chiến lược.

Trong khi đó, Bắc Kinh thúc đẩy mạnh mẽ mục tiêu tự chủ công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, nơi Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào công nghệ và thiết bị từ nước ngoài.

CXMT đang nổi lên như một trong những doanh nghiệp quan trọng trong nỗ lực xây dựng năng lực sản xuất chip nhớ nội địa của Trung Quốc.

Vì vậy, kết quả vụ kiện không chỉ có ý nghĩa đối với riêng công ty. Nó còn có thể cho thấy mức độ mà các doanh nghiệp Trung Quốc có thể sử dụng hệ thống pháp lý Mỹ để thách thức những quyết định được đưa ra dưới danh nghĩa bảo vệ an ninh quốc gia.

Trong ngắn hạn, vụ kiện khó có thể làm thay đổi ngay lập tức cục diện cạnh tranh chip toàn cầu. Nhưng nó cho thấy một xu hướng rõ ràng: khi các biện pháp kiểm soát công nghệ ngày càng trở thành một phần của cạnh tranh địa chính trị, các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đang ngày càng sẵn sàng sử dụng tòa án Mỹ như một mặt trận để bảo vệ hoạt động kinh doanh và tham vọng mở rộng quốc tế của mình.