Tài chính, Kinh doanh
Startup Trung Quốc Zhipu AI khiến OpenAI e ngại, lọt danh sách kiểm soát của Mỹ
Mộc Đức - Thứ Tư, 02/07/2025 4:35 CH
Vietnet24h - Zhipu AI – một trong bốn “kỳ lân AI” nổi bật nhất Trung Quốc – đang thu hút sự chú ý toàn cầu khi trở thành startup đầu tiên bị Mỹ áp hạn chế xuất khẩu vì nghi ngờ phục vụ mục đích quân sự. OpenAI, đơn vị phát triển ChatGPT, thừa nhận sự mở rộng nhanh chóng của Zhipu ra thị trường quốc tế là "đáng quan tâm", trong bối cảnh cạnh tranh AI giữa hai siêu cường ngày càng căng thẳng.
Trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu đang dịch chuyển từ công nghệ đơn thuần sang cạnh tranh chiến lược, cái tên Zhipu AI – một kỳ lân non trẻ nhưng đầy tham vọng từ Trung Quốc – đang dần trở thành tâm điểm của cả giới công nghệ lẫn các cơ quan hoạch định chính sách phương Tây. Việc OpenAI lần đầu công khai nhắc tên startup này trong một bài blog gần đây không đơn thuần là sự ghi nhận, mà còn là lời cảnh báo gián tiếp về một đối trọng công nghệ đang trỗi dậy từ phía bên kia Thái Bình Dương.
 
Được thành lập từ Đại học Thanh Hoa – nơi vốn được coi là “MIT của Trung Quốc”, Zhipu AI đã nhanh chóng vươn lên vị trí dẫn đầu trong làn sóng AI tạo sinh tại nước này. Từ chatbot ChatGLM, mô hình giọng nói GLM-4-Voice, tới mô hình thị giác GLM-4V-Plus, công ty không chỉ sao chép mà còn liên tục cải tiến theo hướng bản địa hóa, tối ưu cho thị trường nội địa và các quốc gia đang phát triển.
 
Tháng 8/2024, việc Zhipu tung ra GLM-4-Plus, được cho là có hiệu suất tương đương GPT-4o nhưng chi phí thấp hơn đáng kể, đánh dấu bước ngoặt chiến lược: AI không chỉ còn là cuộc chơi về năng lực, mà đang bước vào cuộc đua về hiệu quả và khả năng phổ cập toàn cầu. Không phải ngẫu nhiên khi vài tuần sau đó, Bộ Thương mại Mỹ đưa Zhipu vào danh sách kiểm soát xuất khẩu – một động thái vốn thường dành cho các thực thể bị nghi ngờ có liên quan đến quốc phòng hoặc các công nghệ nhạy cảm.
 
Mối lo ngại từ Mỹ không chỉ bắt nguồn từ tiến bộ kỹ thuật, mà còn từ cách Zhipu đang vận hành chiến lược “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” – một bản sao đầy tham vọng của sáng kiến “OpenAI for Countries” mà OpenAI triển khai hồi tháng 5. Thay vì chỉ cung cấp mô hình, Zhipu – phối hợp cùng Huawei – xây dựng hệ sinh thái hạ tầng AI toàn diện, từ phần cứng, mô hình ngôn ngữ đến các công cụ triển khai tùy chỉnh cho từng quốc gia.
Với mạng lưới trải rộng tại Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi, Zhipu AI không giấu mục tiêu: định hình tiêu chuẩn AI “Made in China” tại các thị trường mới nổi, nơi Mỹ và châu Âu vốn chưa thực sự đầu tư chiều sâu. Từ góc nhìn địa chính trị, đây là nỗ lực rõ ràng của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây, đồng thời mở rộng ảnh hưởng thông qua hạ tầng số.
 
OpenAI thậm chí mô tả Zhipu là “câu trả lời của Trung Quốc” – một cách gọi gợi nhiều liên tưởng: không chỉ là đối thủ công nghệ mà còn là biểu tượng của một cách tiếp cận hoàn toàn khác về AI – mang tính nhà nước, phối hợp chặt chẽ với chính phủ và có định hướng phát triển quốc gia rõ rệt.
 
Sự gần gũi giữa lãnh đạo Zhipu với giới chức Trung Quốc, trong đó có cả Thủ tướng Lý Cường, cùng thông tin về khoản đầu tư tiềm năng hơn 1,4 tỷ USD từ nhà nước Trung Quốc, càng củng cố vị thế đặc biệt của công ty này trong chiến lược quốc gia. Zhipu không chỉ là một startup, mà còn có thể được xem là “đại diện chiến lược” trong cuộc đua định hình trật tự AI toàn cầu.
 
Điều đáng lưu ý là dù bị Mỹ đưa vào danh sách đen, Zhipu vẫn tuyên bố điều đó “không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động”, đồng thời tiếp tục huy động vốn, mở rộng sản phẩm và tăng định giá lên 2,8 tỷ USD chỉ trong chưa đầy 6 tháng.
 
Từ một công ty khởi nghiệp năm 2019, Zhipu AI giờ đây không chỉ là ngọn cờ đầu của làn sóng AI tạo sinh tại Trung Quốc, mà còn đang gửi đi thông điệp mạnh mẽ tới thế giới: “Trung Quốc sẽ không đứng ngoài cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo” – và không ngại tạo ra chuẩn mực riêng.
Vì sao Trung Quốc chọn Tây Tạng làm “nóc nhà dữ liệu” cho AI? Vietnet24h - Không chỉ là lựa chọn kỹ thuật nhờ khí hậu lạnh và tài nguyên tái tạo, việc xây trung tâm AI Yajiang-1 ở Tây Tạng phản ánh chiến lược địa chính trị số đầy toan tính của Bắc Kinh – đưa trí tuệ nhân tạo lên núi cao để đạt cả mục tiêu công nghệ và kiểm soát vùng biên.
DeepSeek đã làm rung chuyển các công ty AI lớn, nhưng các công ty chip nhỏ hơn coi đó là cơ hội Vietnet24h - Nvidia đã bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện của mô hình lý luận mới nhất của DeepSeek, mà công ty khởi nghiệp này tuyên bố là sánh ngang với công nghệ tốt nhất của Mỹ và có chi phí thấp hơn nhiều.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Cổ phiếu Nvidia trải qua chuỗi 7 tuần giảm liên tiếp dài nhất kể từ khủng hoảng tài chính năm 2008 Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia đang trải qua chuỗi giảm giá kéo dài nhất trong gần 18 năm, bất chấp doanh thu và triển vọng kinh doanh tiếp tục tăng trưởng mạnh.
Anthropic nâng tổng vốn huy động từ IPO lên 93,5 tỷ USD sau khi các ngân hàng thực hiện quyền mua bổ sung Vietnet24h - Anthropic đã nâng tổng số tiền huy động từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên khoảng 93,5 tỷ USD sau khi các ngân hàng bảo lãnh thực hiện toàn bộ quyền mua bổ sung 147 triệu cổ phiếu.
Anthropic tăng 17% trong phiên chào sàn đầu tiên, trở thành thước đo mới của ngành AI Vietnet24h - Cổ phiếu Anthropic kết thúc phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq ở mức 97,17 USD, tăng 17,1% so với giá phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) là 83 USD.
Nvidia dự báo doanh thu quý IV vượt kỳ vọng, phát đi tín hiệu tích cực sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Nvidia dự báo doanh thu quý IV năm tài chính 2027 cao hơn kỳ vọng của Phố Wall, đồng thời công bố kết quả kinh doanh quý III vượt dự báo.
Nvidia bước vào kỳ công bố kết quả kinh doanh đầy biến động sau khi Jensen Huang từ chức Vietnet24h - Nvidia chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2027 trong bối cảnh hãng chip AI lớn nhất thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang bất ngờ từ chức.
Cổ phiếu Samsung và TSMC giảm sau khi Mỹ siết kiểm soát khả năng tiếp cận chip AI của Trung Quốc Vietnet24h - Cổ phiếu Samsung Electronics và TSMC đồng loạt giảm trong phiên giao dịch ngày 17/11, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố các biện pháp mới nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến.
Cổ phiếu Nvidia phục hồi sau hai phiên lao dốc, nhà đầu tư vẫn lo ngại bê bối của CEO Jensen Huang Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa ngày 11/11/2026, sau hai phiên giảm mạnh do những thông tin liên quan đến đời tư của Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang và nghi vấn có liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Doanh thu tháng 10 của TSMC lập kỷ lục mới, tăng gần 60% nhờ nhu cầu chip AI Vietnet24h - Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, ghi nhận doanh thu tháng 10/2026 đạt 586,89 tỷ Đài tệ (NT$), tăng 59,7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 14,7% so với tháng 9.
Cổ phiếu Nvidia nhích tăng sau phiên lao dốc, nhà đầu tư tiếp tục đánh giá rủi ro từ bê bối của CEO Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong giao dịch trước giờ mở cửa ngày 10/11, sau khi giảm hơn 4% trong phiên trước đó, khi giới đầu tư tiếp tục đánh giá những tác động tiềm tàng từ bê bối đời tư của CEO Jensen Huang và các cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Kakao tăng 7% lợi nhuận nhờ quảng cáo, chi 150 tỷ won mua lại cổ phiếu Vietnet24h - Tập đoàn công nghệ Kakao của Hàn Quốc ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý III/2026 tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, nhờ doanh thu quảng cáo và thương mại điện tử cải thiện.
CEO tạm quyền Nvidia kêu gọi nhân viên hướng về phía trước, đẩy sớm kế hoạch tăng lương và thưởng cổ phiếu Vietnet24h - Trong cuộc họp toàn công ty đầu tiên kể từ khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO), bà Colette Kress, CEO tạm quyền của Nvidia, kêu gọi nhân viên đoàn kết và tiếp tục tập trung vào công việc phía trước.
CEO tạm quyền Nvidia trấn an thị trường: Khách hàng và nhân viên vẫn gắn bó với công ty Vietnet24h - Bà Colette Kress, Tổng giám đốc điều hành tạm quyền của Nvidia, khẳng định khách hàng và đội ngũ nhân viên vẫn tiếp tục gắn bó với tập đoàn, bất chấp biến động lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí CEO.
Megaspeed mở cuộc điều tra nội bộ về chuỗi cung ứng chip Nvidia, khẳng định Alice Huang đã rời công ty từ năm 2025 Vietnet24h - Megaspeed International, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore đang nằm trong tâm điểm tranh cãi liên quan đến Nvidia, tuyên bố đã thuê luật sư bên ngoài để tiến hành điều tra nội bộ về hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng của công ty.
Nvidia sau Jensen Huang: Bài toán kế nhiệm gợi nhớ Apple thời hậu Steve Jobs Vietnet24h - Việc Jensen Huang rời vị trí lãnh đạo Nvidia sau 33 năm đã làm dấy lên những tranh luận về tương lai của nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.
Vì sao Singapore liên tục xuất hiện trong cuộc tranh chấp liên quan đến chip Nvidia và Trung Quốc? Vietnet24h - Singapore đã cấm Alice Huang nhập cảnh trở lại vào tháng 2 năm 2026, sau khi các nhà chức trách cho biết bà đã cung cấp thông tin không chính xác về vai trò của mình tại Megaspeed.
Nvidia đối mặt khủng hoảng quản trị sau thông tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai Vietnet24h - Nvidia đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn đối với ban lãnh đạo sau khi truyền thông Mỹ đưa tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ lãnh đạo cấp cao của chính công ty.
Nhà bán lẻ Việt Nam tạm rút smartphone Trung Quốc khỏi quầy trưng bày vì ứng dụng hiển thị sai chủ quyền biển đảo Vietnet24h - Một số hệ thống bán lẻ điện thoại tại Việt Nam đã đồng loạt tạm thời gỡ nhiều mẫu smartphone của các thương hiệu Trung Quốc khỏi khu vực trưng bày sau khi phát hiện ứng dụng thời tiết cài đặt sẵn trên một số thiết bị hiển thị thông tin sai lệch về chủ quyền quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Quốc hội Mỹ gia tăng sức ép điều tra nghi vấn liên quan đến CEO Nvidia và tình báo Trung Quốc Vietnet24h - CEO Nvidia Jensen Huang đang đối mặt với sức ép giám sát ngày càng lớn từ Quốc hội Mỹ sau những thông tin về mối quan hệ cá nhân giữa ông và một nữ doanh nhân bị tình nghi có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc.
Bê bối Nvidia làm gia tăng rủi ro xuất khẩu đối với các doanh nghiệp chip Hàn Quốc Vietnet24h - Những tranh cãi xoay quanh CEO Nvidia Jensen Huang và nghi vấn có liên hệ với một cá nhân bị tình nghi liên quan đến tình báo Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn trí tuệ nhân tạo.
Các nghị sĩ Cộng hòa yêu cầu CEO Nvidia giải trình về cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc Vietnet24h - Ba nghị sĩ cấp cao của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đang yêu cầu ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, tham gia một buổi họp kín để giải trình về những thông tin liên quan đến mối quan hệ giữa ông với một nữ doanh nhân bị nghi ngờ làm việc cho tình báo Trung Quốc.
World Cup 2026 khép lại với màn trình diễn lịch sử: Tây Ban Nha vô địch, Messi chia tay sân khấu lớn, BTS và Shakira khuấy động giờ nghỉ Vietnet24h - Trận chung kết FIFA World Cup 2026 không chỉ là cuộc đối đầu đỉnh cao giữa Tây Ban Nha và Argentina mà còn đánh dấu bước ngoặt trong cách tổ chức ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Lần đầu tiên, FIFA đưa mô hình biểu diễn giữa giờ kiểu Super Bowl vào trận chung kết, quy tụ hàng loạt ngôi sao âm nhạc toàn cầu như BTS, Shakira, Madonna và Justin Bieber, biến sự kiện thành một lễ hội thể thao – giải trí có sức hút chưa từng có.
World Cup giúp Google Search đạt kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây Vietnet24h - Theo thông báo của Google hôm thứ Tư, World Cup đang tạo ra kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây cho công cụ tìm kiếm của hãng.
Trung Quốc tổ chức bán marathon robot hình người, phô diễn bước tiến công nghệ AI và robot Vietnet24h - Trung Quốc đang chuẩn bị tổ chức cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người tại Bắc Kinh, nhằm trình diễn những bước tiến mới nhất trong công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo.
Samsung và BTS hợp tác để nâng cao trải nghiệm concert với Galaxy Vietnet24h - Samsung Electronics đang hợp tác với BTS cho chuyến lưu diễn hòa nhạc toàn cầu của nhóm, sử dụng sự hợp tác này để giới thiệu những chiếc điện thoại thông minh Galaxy mới nhất và giúp người hâm mộ kết nối với nhóm nhạc.
Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026: Samsung kết nối vận động viên và người hâm mộ trong mọi khoảnh khắc Vietnet24h - Từ việc kiến tạo những góc nhìn đầy cảm xúc tại Lễ Khai mạc cho đến hỗ trợ công tác vận hành, Samsung không ngừng mở rộng cách thế giới trải nghiệm Olympic và Paralympic – đưa các vận động viên, người hâm mộ và cộng đồng xích lại gần hơn với Thế vận hội.
Khám phá những kiệt tác nổi tiếng của Henri Matisse, Salvador Dalí và Mark Rothko trên Samsung Art Store Vietnet24h - Samsung Electronics công bố bổ sung 15 tác phẩm nghệ thuật mới từ Tate vào Samsung Art Store.
ChatGPT, Claude, Gemini... lần đầu tiên tham dự thi đấu cờ vua Vietnet24h - Không còn là những chuyên gia viết luận hay trả lời phỏng vấn, các chatbot nổi tiếng lần đầu thi đấu cờ vua như những kỳ thủ thực thụ. Nhưng khi “bộ não ngôn ngữ” bước vào bàn cờ chiến thuật, chuyện đi sai luật hay “mắc bẫy ngớ ngẩn” là điều khó tránh khỏi.
Sự trỗi dậy của những “kỹ sư sân cỏ”: Khi chuyển nhượng bóng đá không còn là canh bạc cảm tính Vietnet24h - Trong suốt nhiều thập kỷ, các thương vụ chuyển nhượng cầu thủ thường được định đoạt bởi trực giác, mạng lưới cá nhân của giới tuyển trạch, hay đơn giản chỉ là tên tuổi và phong độ hiện tại của một cầu thủ. Nhưng bóng đá đang chuyển mình mạnh mẽ. Và ở thời điểm mà dữ liệu thống kê, trí tuệ nhân tạo và học máy ngày càng định hình cách chơi và cách mua bán, một “kỹ sư Microsoft” như Sudarshan Gopaladesikan trở thành biểu tượng cho một hình mẫu hoàn toàn mới: chuyên gia phân tích dữ liệu như mắt thần trong bóng tối, người biến canh bạc cảm tính thành chiến lược khoa học.
Bill Gates cho biết việc Trump cắt giảm ngân sách của USAID là vô cùng tàn khốc: 'Vẫn chưa quá muộn để đảo ngược chúng' Vietnet24h - Bill Gates cho biết tác động của việc Tổng thống Donald Trump cắt giảm USAID là "thảm khốc" nhưng có thể ngăn chặn được.
iPhone đang làm tổn thương giới trẻ? Người thiết kế ra nó lên tiếng Vietnet24h - Jony Ive, cha đẻ của iPhone, thừa nhận công nghệ smartphone đã dẫn đến những hậu quả đáng lo cho sức khỏe tâm thần. Cùng bà Powell Jobs, ông đang âm thầm phát triển một thiết bị mới để “sửa sai” cho chính di sản của mình.