Tại sự kiện Huawei Connect ở Thượng Hải ngày 17/9, hãng công nghệ Trung Quốc giới thiệu những tiến bộ mới trong danh mục chip AI và hệ thống tính toán, đồng thời công bố kế hoạch đẩy nhanh thế hệ chip Ascend tiếp theo. Theo Reuters, Huawei dự kiến đưa Ascend 960DT và Ascend 960PR ra thị trường trong năm 2027, sớm hơn so với một số kế hoạch trước đó.
Đáng chú ý, Huawei cho biết đã phát triển 11 chip bán dẫn dựa trên công nghệ UnifiedBus. Công nghệ này cho phép kết nối số lượng lớn bộ xử lý AI thành một hệ thống tính toán thống nhất, qua đó giải quyết một trong những thách thức quan trọng khi xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn: khả năng truyền dữ liệu giữa các chip.
Từ chip AI sang hệ thống tính toán quy mô lớn
Chiến lược của Huawei không chỉ tập trung vào việc nâng hiệu năng của một chip đơn lẻ. Thay vào đó, hãng đang tìm cách kết nối nhiều bộ xử lý thành các supernode và siêu cụm AI (AI supercluster) có khả năng đảm nhiệm những mô hình AI ngày càng lớn.
Theo thông tin Huawei công bố, hãng đã triển khai hơn 1.000 hệ thống AI sử dụng các phiên bản chip hiện có cho hơn 370 khách hàng. Huawei cũng đang phát triển kiến trúc có khả năng liên kết tới 1 triệu bộ xử lý AI, nhằm mở rộng năng lực huấn luyện các mô hình AI quy mô rất lớn.
Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu tính toán AI ngày càng vượt xa khả năng của một bộ xử lý đơn lẻ. Thay vì chỉ cạnh tranh về số transistor, tiến trình sản xuất hay hiệu năng của từng chip, các nhà sản xuất đang ngày càng tập trung vào kết nối chip, bộ nhớ, mạng truyền dữ liệu và kiến trúc hệ thống.
Huawei cũng giới thiệu Atlas 960 SuperPoD, một hệ thống tính toán mới nhằm nâng cao năng lực huấn luyện và suy luận AI. AP cho biết hệ thống mới là bước phát triển tiếp theo của nền tảng Huawei đang xây dựng trong bối cảnh Trung Quốc tìm kiếm các giải pháp thay thế cho công nghệ AI tiên tiến của Mỹ.
Tăng tốc lộ trình Ascend
Bên cạnh hệ thống hiện tại, Huawei đang đẩy nhanh roadmap chip Ascend. Theo Reuters, công ty dự kiến ra mắt Ascend 960DT và Ascend 960PR trong năm 2027, trong đó một chip hướng tới huấn luyện AI và chip còn lại phục vụ suy luận. Huawei cũng đã công bố kế hoạch cho các thế hệ Ascend 970 và Ascend 980 trong các năm tiếp theo.
Chủ tịch luân phiên Huawei Eric Xu cho biết nhu cầu đối với hệ thống tính toán AI của hãng tại Trung Quốc đang vượt khả năng cung ứng hiện tại. Huawei vì vậy đặt mục tiêu duy trì tốc độ phát triển chip mới hằng năm trong những năm tới.
Tuy nhiên, Huawei vẫn phải đối mặt với những hạn chế về công nghệ và nguồn cung do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đối với chip và thiết bị bán dẫn tiên tiến. Reuters cho biết chính những hạn chế này đang thúc đẩy Huawei và các doanh nghiệp AI Trung Quốc tìm cách tối ưu hóa hệ thống bằng cách kết nối nhiều chip hơn, thay vì chỉ dựa vào một chip có hiệu năng cực cao.
Thách thức không chỉ nằm ở phần cứng
Một trong những lợi thế lớn của Nvidia trên thị trường AI là hệ sinh thái phần mềm CUDA, giúp các nhà phát triển xây dựng và tối ưu hóa ứng dụng trên GPU của hãng. Đây cũng là rào cản mà Huawei phải vượt qua nếu muốn mở rộng sử dụng chip AI ra ngoài phạm vi thị trường Trung Quốc.
Reuters ghi nhận Huawei đang cho rằng lợi thế phần mềm của Nvidia có thể bị thu hẹp phần nào khi các phương thức huấn luyện AI thay đổi và hệ sinh thái phần mềm dành cho các kiến trúc khác phát triển. Tuy nhiên, khả năng cạnh tranh thực tế vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ hiệu năng chip, bộ nhớ, mạng kết nối đến phần mềm và khả năng cung ứng quy mô lớn.
Vì vậy, việc Huawei công bố 11 chip mới không đơn thuần là một cuộc cạnh tranh về thông số kỹ thuật. Đây là nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái tính toán AI hoàn chỉnh, bao gồm bộ xử lý, kết nối chip, hệ thống máy chủ, phần mềm và mạng lưới khách hàng.
AI đang tái định hình cuộc cạnh tranh bán dẫn
Sự phát triển của Huawei diễn ra trong bối cảnh AI đang làm thay đổi cấu trúc ngành bán dẫn. Nvidia hiện có vị trí nổi bật trong GPU dành cho trung tâm dữ liệu AI, trong khi AMD, Intel và nhiều công ty công nghệ lớn cũng đang phát triển các bộ xử lý và hệ thống tăng tốc AI riêng. Đồng thời, ngày càng nhiều doanh nghiệp tập trung vào các thành phần nằm giữa chip và hệ thống, đặc biệt là interconnect, networking và bộ nhớ băng thông cao.
Reuters gần đây cũng ghi nhận sự xuất hiện của các công ty chip mới tập trung vào công nghệ truyền dữ liệu trong trung tâm dữ liệu AI, cho thấy bài toán hiệu năng AI ngày càng chuyển từ riêng bộ xử lý sang toàn bộ hệ thống tính toán.
Đối với Trung Quốc, chiến lược của Huawei còn gắn với mục tiêu giảm phụ thuộc vào công nghệ bán dẫn nước ngoài. Việc phát triển đồng thời chip Ascend, UnifiedBus và các hệ thống SuperPoD cho thấy doanh nghiệp này đang tìm cách kiểm soát nhiều lớp hơn trong chuỗi giá trị AI.
Hàm ý đối với chuỗi cung ứng điện tử - bán dẫn
Sự dịch chuyển này cũng đáng chú ý đối với các trung tâm sản xuất điện tử tại châu Á, trong đó có Việt Nam. Khi AI thúc đẩy nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu và hệ thống tính toán hiệu năng cao, cơ hội của chuỗi cung ứng không chỉ nằm ở sản xuất chip, mà còn mở rộng sang máy chủ, bo mạch, hệ thống nguồn, làm mát, thiết bị mạng, linh kiện điện tử và các giải pháp tích hợp hệ thống.
Với Việt Nam, xu hướng Huawei phát triển cả chip lẫn hệ thống AI cho thấy dư địa tham gia chuỗi giá trị có thể nằm ở những phân khúc rộng hơn so với khâu chế tạo wafer. Nếu thu hút được các dự án liên quan đến thiết kế, đóng gói - kiểm thử, thiết bị điện tử AI, máy chủ, trung tâm dữ liệu và công nghiệp hỗ trợ, Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào làn sóng đầu tư đang hình thành quanh hạ tầng AI.
Đồng thời, sự phát triển nhanh của các kiến trúc kết nối nhiều chip cho thấy năng lực tích hợp hệ thống và thiết kế phần cứng sẽ ngày càng quan trọng bên cạnh năng lực sản xuất bán dẫn truyền thống. Đây là một xu hướng mà ngành điện tử Việt Nam cần theo dõi khi AI đang trở thành một trong những động lực chính định hình lại chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.