Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vật liệu bán dẫn siêu tinh khiết tăng lên nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Nhà máy của Tokuyama tại Việt Nam vừa được khánh thành ở TP.HCM, với vốn đầu tư khoảng 60 triệu USD. Cơ sở này sẽ thực hiện các công đoạn nghiền, làm sạch và phân tích polysilicon - nguyên liệu quan trọng để sản xuất wafer bán dẫn. Công suất cuối cùng dự kiến đạt 4.000 tấn/năm, trong khi sản xuất thương mại dự kiến bắt đầu từ năm 2027 sau giai đoạn vận hành thử.

Việt Nam trở thành mắt xích mới

Tại nhà máy Việt Nam, các thanh polysilicon sẽ được nghiền thành những mảnh nhỏ để khách hàng có thể đưa trực tiếp vào lò sản xuất. Một phần công đoạn được thực hiện thủ công nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm các hạt kim loại từ máy móc, đồng thời cho phép điều chỉnh linh hoạt trong quá trình xử lý. Do đó, Tokuyama cần lực lượng lao động có tay nghề và độ tin cậy cao.

Chủ tịch Tokuyama Hiroshi Yokota đánh giá nhà máy tại Việt Nam là một bước tiến quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của tập đoàn. Cơ sở này cũng đóng vai trò là nền tảng sản xuất ở nước ngoài khi Tokuyama tái cấu trúc mạng lưới polysilicon vốn tập trung chủ yếu tại Nhật Bản.

Chính phủ Nhật Bản đã hỗ trợ Tokuyama khoản trợ cấp lên tới 4 tỷ yen, tương đương khoảng 25,2 triệu USD, cho dự án tại Việt Nam. Việc đặt các cơ sở sản xuất tại Đông Nam Á được xem là một phần trong nỗ lực bảo đảm nguồn cung ổn định khi các nhà sản xuất chip như Rapidus và TSMC mở rộng năng lực sản xuất tại Nhật Bản.

Cùng mở rộng tại Malaysia

Bên cạnh Việt Nam, Tokuyama dự kiến hoàn tất một nhà máy tổng hợp và lắng đọng polysilicon tại Malaysia vào mùa xuân năm 2027. Cơ sở này được vận hành bởi liên doanh giữa Tokuyama và OCI của Hàn Quốc, với tổng vốn đầu tư khoảng 300 triệu USD.

Khi hai nhà máy tại Đông Nam Á đi vào hoạt động, tổng công suất polysilicon của Tokuyama, bao gồm cơ sở tại Nhật Bản, sẽ tăng khoảng 50%, lên 12.500 tấn/năm. Riêng cơ sở tại Việt Nam còn có khả năng gần như tăng gấp đôi công suất hiện tại nếu nhu cầu thị trường tiếp tục tăng.

Tokuyama hiện nằm trong nhóm những nhà sản xuất polysilicon cấp bán dẫn lớn nhất thế giới, với thị phần khoảng 20%. Công ty có khả năng tinh chế polysilicon với hàm lượng tạp chất chỉ ở mức khoảng một phần tỷ. Tuy nhiên, việc sản xuất tập trung tại một cơ sở ở Nhật Bản cũng khiến chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương nếu nhà máy gặp sự cố.

Nhu cầu tăng nhờ AI

Theo Tokuyama, khách hàng ngày càng yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung kể từ sau đại dịch COVID-19. Công ty dự báo nhu cầu polysilicon sẽ vượt công suất của nhà máy tại Nhật Bản vào khoảng năm 2027.

Tokuyama ước tính sản lượng bổ sung từ Việt Nam và Malaysia có thể được thị trường hấp thụ hết trong vòng 3-4 năm. Công ty cũng đang cân nhắc mở rộng cả ba cơ sở khi nhà máy tại Nhật Bản tiến gần giới hạn công suất.

Nhu cầu đối với polysilicon siêu tinh khiết được thúc đẩy một phần bởi sự bùng nổ đầu tư AI, kéo theo nhu cầu đối với các linh kiện bán dẫn tiên tiến như bộ nhớ băng thông cao (HBM). Theo số liệu được dẫn từ SEMI, lượng wafer silicon xuất xưởng trên toàn cầu được dự báo đạt 15,5 tỷ inch vuông vào năm 2028, tăng khoảng 20% so với năm 2025.

Việc Tokuyama mở rộng sang Việt Nam và Malaysia vì thế không chỉ nhằm phân tán rủi ro chuỗi cung ứng mà còn đặt tập đoàn vào vị trí thuận lợi hơn để đáp ứng nhu cầu vật liệu bán dẫn đang tăng nhanh trong kỷ nguyên AI.