Tiêu dùng
AI và bài toán việc làm: Thất nghiệp hàng loạt hay tái cấu trúc lực lượng lao động?
Mộc Đức - Thứ Hai, 02/06/2025 4:20 CH
Vietnet24h - Làn sóng AI đang thách thức mọi định nghĩa truyền thống về việc làm, khi các CEO, chuyên gia và học giả chia rẽ về ảnh hưởng thực sự của công nghệ này. Từ cảnh báo “tắm máu việc làm” đến lập luận về khả năng bù trừ, câu hỏi đặt ra là: con người sẽ thất nghiệp hàng loạt, hay đơn giản chỉ là đang đứng trước một kỷ nguyên tái cấu trúc toàn diện?
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ với tốc độ chưa từng thấy, một cuộc tranh luận đầy gay gắt đang diễn ra: Liệu AI sẽ gây ra làn sóng thất nghiệp hàng loạt, hay chỉ đơn giản là thúc đẩy sự chuyển dịch cấu trúc lao động như nhiều công nghệ từng làm trong quá khứ?
 
Những lo ngại không phải không có cơ sở. Mike Krieger – đồng sáng lập Instagram, hiện giữ vai trò Giám đốc sản phẩm tại Anthropic – thẳng thắn thừa nhận trong podcast Hard Fork (New York Times, 31/5) rằng AI đang tác động rõ rệt tới các vị trí đầu vào. Tại Anthropic – công ty phát triển chatbot Claude – sự ưu tiên đang nghiêng về các kỹ sư dày dạn kinh nghiệm, có khả năng tận dụng công cụ AI, thay vì nhân sự mới chưa định hình kỹ năng chuyên sâu. “Vai trò của kỹ sư mới sẽ thay đổi. Họ cần thích nghi hoặc bị bỏ lại phía sau”, Krieger nhấn mạnh.
 
Thậm chí, trong một dự báo mang màu sắc bi quan, CEO Anthropic Dario Amodei cho rằng thế giới sẽ chứng kiến một cuộc “tắm máu” thị trường lao động trong 1–5 năm tới. Theo ông, AI có thể giúp chữa ung thư, tăng trưởng kinh tế vượt bậc, nhưng đổi lại là nguy cơ 20% dân số thất nghiệp – một con số gấp 5 lần tỷ lệ thất nghiệp hiện tại của Mỹ.
 
Cái nhìn này không chỉ xuất hiện ở các công ty AI thuần túy. David Hsu, CEO Retool – nền tảng hỗ trợ lập trình bằng AI, với khách hàng lớn như AWS, Boston Consulting Group – cho rằng "việc thay thế lao động bằng AI không còn là viễn cảnh xa vời", và sẽ sớm trở thành bài toán bắt buộc trong tư duy điều hành doanh nghiệp.
 
Thực tế đã phần nào phản ánh xu hướng này: Microsoft vừa cắt giảm 6.000 nhân sự, chủ yếu là lập trình viên. Google cho biết 30% code mới được viết bởi AI. CEO Duolingo cũng tuyên bố dần thay nhân sự hợp đồng bằng AI, còn Shopify buộc đội ngũ quản lý "chứng minh mình hữu dụng hơn AI" trước khi xin thêm nhân lực. Những động thái này cho thấy AI đang tái định hình không chỉ cách làm việc, mà cả tư duy quản trị nhân sự ở cấp cao nhất.
 
Báo cáo Tương lai Việc làm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới xác nhận xu hướng này: 41% doanh nghiệp có kế hoạch cắt giảm nhân sự vì AI, trong khi chưa đến một nửa lên kế hoạch tái đào tạo để thích nghi.
 
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với viễn cảnh ảm đạm đó. Arvind Krishna, CEO IBM, lập luận rằng AI – thay vì cướp việc – lại tạo điều kiện mở rộng kinh doanh. “Chúng tôi đã tự động hóa rất nhiều, nhưng tổng số việc làm vẫn tăng, vì AI giúp tiết kiệm nguồn lực để đầu tư sang lĩnh vực khác”, ông chia sẻ với The Register.
 
Một nghiên cứu từ Đại học Yale, MIT và Northwestern công bố đầu năm cũng đưa ra quan điểm tương tự: AI không tác động đáng kể đến tổng thể việc làm, bởi sự mất đi ở nhóm ngành này sẽ được bù lại bởi tăng trưởng ở nhóm khác – đặc biệt là các ngành cần tương tác xã hội hoặc kỹ năng cảm xúc cao, nơi AI chưa thể thay thế hiệu quả.
 
Dimitris Papanikolaou – giáo sư tài chính tại Đại học Northwestern – cho rằng cần tránh cái nhìn nhị nguyên kiểu "AI thay thế = thất nghiệp". Theo ông, điều cốt lõi là mức độ AI có thể thực hiện toàn bộ nhiệm vụ của một công việc cụ thể. Nếu chỉ làm được một phần, nó sẽ trở thành công cụ hỗ trợ, giải phóng con người khỏi công việc lặp lại để tập trung vào sáng tạo và chiến lược.
Dữ liệu khảo sát gần đây của NBER trên 25.000 lao động tại 7.000 công ty cũng cho kết quả tương đồng: Chatbot AI tuy giúp tăng hiệu suất, nhưng chưa đem lại sự thay đổi rõ rệt về lương hay giờ làm – dấu hiệu cho thấy AI hiện tại đang ở vai trò hỗ trợ hơn là thay thế.
 
Trước sự lưỡng phân của quan điểm, có một điều dường như rõ ràng: AI đang tạo ra một cuộc chuyển dịch chưa từng có trên thị trường lao động – về cách làm việc, cơ cấu tổ chức, lẫn kỳ vọng kỹ năng. Như Yoshua Bengio – “cha đỡ đầu AI” – từng phát biểu: "AI sẽ thay thế nhiều công việc, nhưng không giành mất việc. Nó là đồng minh, không phải kẻ thù".
 
Vấn đề, vì vậy, không nằm ở việc chống lại AI, mà ở cách con người thích nghi. Chủ tịch FPT Trương Gia Bình nhận định: Người lao động cần chủ động trang bị kỹ năng về AI, học máy, khoa học dữ liệu, tư duy phân tích và giải quyết vấn đề – những yếu tố không thể dễ dàng bị tự động hóa.
 
AI không phải là dấu chấm hết của việc làm, mà là lời mời gọi tái định nghĩa lại nó. Những người lo ngại có lý do chính đáng – nhất là với nhóm công việc có tính lặp lại cao. Nhưng thái độ phản kháng không phải là giải pháp. Thay vào đó, hành trình học hỏi liên tục, thích ứng linh hoạt và cộng tác cùng AI sẽ là chiếc chìa khóa duy nhất để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng công nghệ thế kỷ 21.
CEO Anthropic cảnh báo: AI có thể khiến 20% người Mỹ mất việc trong vài năm tới Vietnet24h - Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, ông Dario Amodei – Giám đốc điều hành hãng AI nổi tiếng Anthropic – cảnh báo AI sẽ tạo ra một làn sóng thất nghiệp nghiêm trọng, đặc biệt trong lĩnh vực nhân viên văn phòng. Ông kêu gọi các nhà hoạch định chính sách “ngưng tô hồng” về làn sóng cắt giảm nhân sự do AI.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Sự cố Microsoft làm gián đoạn hoạt động tại châu Á, phơi bày rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ Vietnet24h - Sự cố gián đoạn dịch vụ Microsoft trên phạm vi toàn cầu đã gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp và cơ quan chính phủ tại nhiều quốc gia châu Á, khi hàng loạt tổ chức không thể truy cập thư điện tử, công cụ làm việc trực tuyến và các dịch vụ đám mây.
Samsung và Google mở đặt trước kính thông minh AI, thách thức vị thế thống trị của Meta Vietnet24h - Samsung Electronics và Google sẽ bắt đầu nhận đặt trước mẫu kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) từ ngày 12/11/2026, đánh dấu bước tiến thương mại hóa sản phẩm hợp tác giữa hai tập đoàn trên thị trường thiết bị đeo thông minh.
Galaxy Z Fold8: Samsung đưa AI và trải nghiệm màn hình gập lên một tầm cao mới Vietnet24h - Thiết kế mỏng nhẹ, màn hình tối ưu cho đa nhiệm, các tính năng Galaxy AI và khả năng chuyển dữ liệu thuận tiện là những điểm được các nhà sáng tạo nội dung công nghệ tại Đông Nam Á và Châu Đại Dương chú ý khi trải nghiệm Galaxy Z Fold8.
Điều gì thôi thúc những người đầu tiên tại Hàn Quốc mua bộ đôi iPhone mới? Vietnet24h - Ngay trên sân nhà của Samsung, thương hiệu Apple vẫn thu hút được những người mua điện thoại gập, nhưng chính hệ sinh thái và phần mềm mới là yếu tố quyết định khiến họ chọn mua sản phẩm.
Samsung ra mắt Galaxy Buds On, tai nghe thiết kế mở tích hợp AI và điều khiển bằng cử chỉ Vietnet24h - Samsung Electronics chuẩn bị đưa Galaxy Buds On ra thị trường Hàn Quốc ngày 27/10, đánh dấu lần đầu tiên hãng giới thiệu tai nghe không dây sử dụng thiết kế mở.
Samsung nâng cấp Galaxy Z Fold8 Series: Mỏng nhẹ hơn, màn hình gập tối ưu cho AI và đa nhiệm Vietnet24h - Samsung tiếp tục đẩy giới hạn thiết kế điện thoại màn hình gập với Galaxy Z Fold8 và Galaxy Z Fold8 Ultra, tập trung vào ba hướng cải tiến chính: giảm trọng lượng và độ dày, nâng cao độ bền của màn hình gập, đồng thời khai thác không gian hiển thị lớn để phục vụ giải trí, sáng tạo nội dung và làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI).
Apple ra mắt HomeView giá 299 USD, đặt Siri AI vào trung tâm ngôi nhà thông minh Vietnet24h - Apple chính thức giới thiệu HomeView, màn hình thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có giá khởi điểm 299 USD, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái nhà thông minh.
Mibro ra mắt đồng hồ chạy bộ AeroPace: Đưa huấn luyện AI đến gần hơn với người dùng phổ thông Vietnet24h - Hãng thiết bị đeo thông minh Mibro vừa giới thiệu AeroPace, mẫu đồng hồ chạy bộ tích hợp hệ thống huấn luyện cá nhân ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với giá khởi điểm 149,99 euro.
Samsung Galaxy S26 FE tích hợp Galaxy AI, hướng đến trải nghiệm thông minh và sử dụng dài lâu Vietnet24h - Samsung đang định vị Galaxy S26 FE là mẫu smartphone kết hợp các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI), camera nâng cấp và khả năng hỗ trợ phần mềm dài hạn, hướng đến người dùng cần một thiết bị phục vụ công việc, sáng tạo nội dung và kết nối trong cuộc sống hằng ngày.
Samsung ra mắt Galaxy Tab S12 series, tích hợp Galaxy AI cho công việc và sáng tạo Vietnet24h - Samsung Electronics vừa giới thiệu Galaxy Tab S12 series gồm hai mẫu Galaxy Tab S12 Ultra và Galaxy Tab S12+, hướng tới người dùng có nhu cầu làm việc chuyên sâu, học tập và sáng tạo nội dung.
Bộ xử lý máy tính có thể hoạt động bao lâu? Hơn 10 năm nếu được bảo dưỡng đúng cách Vietnet24h - Bộ xử lý trung tâm (CPU) là một trong những linh kiện quan trọng và có giá trị cao nhất trong máy tính.
iPhone Duo: Bước đột phá màn hình gập của Apple vẫn chưa đủ sức thuyết phục Vietnet24h - Chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên đánh dấu bước tiến quan trọng của Apple trong phân khúc điện thoại cao cấp.
iPhone Duo tiếp tục đối mặt với lo ngại về độ bền màn hình gập tại Hàn Quốc Vietnet24h - Hai người dùng tại Hàn Quốc phản ánh chiếc iPhone Duo của Apple gặp sự cố màn hình bên trong chỉ vài ngày sau khi mua, làm dấy lên thêm những nghi vấn về độ bền của mẫu điện thoại gập đầu tiên của hãng.
iPhone Duo: Những tính năng người dùng nên trải nghiệm đầu tiên trên iPhone màn hình gập của Apple Vietnet24h - Sau khi iPhone Duo chính thức lên kệ từ ngày 23/10/2026, Apple bắt đầu đưa mẫu iPhone màn hình gập đầu tiên đến tay người dùng tại nhiều thị trường.
Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo trên thiết bị gia dụng để nâng cao chất lượng sống Vietnet24h - Trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trên các thiết bị gia dụng, giúp người dùng tự động điều chỉnh điều hòa, quản lý thực phẩm trong tủ lạnh và tối ưu hóa quá trình giặt giũ. Thông qua hệ sinh thái nhà thông minh, các thiết bị có thể kết nối với nhau, giảm bớt thao tác thủ công và hỗ trợ xây dựng thói quen sinh hoạt tiện nghi hơn.
Bỏ gần 65 triệu đồng mua iPhone Duo: Có thực sự “đáng đồng tiền bát gạo”? Vietnet24h - iPhone Duo, chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên của Apple, có giá khởi điểm 64,99 triệu đồng tại Việt Nam. Sức hấp dẫn của thiết bị không chỉ nằm ở thiết kế mới lạ, mà còn ở khả năng biến một chiếc điện thoại thành không gian làm việc và giải trí lớn hơn, cùng những tính năng chụp ảnh tận dụng hai màn hình.
5 cách bảo vệ tài khoản ngân hàng trước các cuộc tấn công bằng AI Vietnet24h - Làn sóng tấn công chiếm đoạt tài khoản có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt các ngân hàng trước những thách thức mới, đồng thời buộc người dùng phải nâng cao cảnh giác để bảo vệ tài khoản ngân hàng, mua sắm và các dịch vụ trực tuyến.
iPhone 18 Pro: Nâng cấp đáng chú ý nằm ở camera, pin và tốc độ sạc Vietnet24h - Sau một tuần trải nghiệm thực tế, PhoneArena đánh giá iPhone 18 Pro tiếp tục duy trì thế mạnh của dòng Pro, nhưng những cải tiến đáng chú ý nhất không nằm ở thiết kế mà tập trung vào camera, thời lượng pin, hiệu năng và tốc độ sạc.
Trên tay iPhone Duo: Mẫu iPhone đáng chú ý nhất của Apple trong một thập kỷ Vietnet24h - iPhone Duo tạo ấn tượng mạnh ngay từ trải nghiệm đầu tiên với thiết kế gập, màn hình gần như không thấy nếp gấp và khả năng đa nhiệm được Apple tối ưu hóa. Tuy nhiên, việc chỉ trang bị hai camera sau vẫn là điểm khiến sản phẩm chưa thực sự hoàn hảo.
Galaxy Z Flip 8: Samsung thay đổi cách dùng điện thoại gập Vietnet24h - Galaxy Z Flip 8 không tạo ra bước nhảy lớn về phần cứng, nhưng Samsung đã thay đổi đáng kể cách người dùng tương tác với màn hình ngoài, biến chiếc điện thoại gập vỏ sò thành thiết bị có thể sử dụng nhiều hơn mà không cần mở máy.