Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một nghịch lý mới trong ngành bán dẫn: không phải Nvidia mà Micron Technology – nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất của Mỹ – mới là doanh nghiệp sở hữu biên lợi nhuận cao nhất trong lĩnh vực công nghệ. Theo CNBC, cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ phục vụ AI đã giúp Micron ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục, vượt qua cả Nvidia và Meta về hiệu quả kinh doanh.
Theo kết quả kinh doanh vừa công bố, biên lợi nhuận gộp của Micron đạt 84,9%, tăng mạnh so với mức 74,9% của quý trước và chỉ 39% cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức cao nhất trong số các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ hiện nay, vượt cả Nvidia và Meta – những doanh nghiệp vốn được xem là tiêu chuẩn về khả năng sinh lời trong kỷ nguyên AI.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng chip nhớ DRAM và HBM (High Bandwidth Memory) trên phạm vi toàn cầu. Khi các tập đoàn như OpenAI, Microsoft, Google, Meta, Amazon và xAI đẩy mạnh đầu tư hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu AI, nhu cầu đối với bộ nhớ tốc độ cao tăng nhanh hơn rất nhiều so với khả năng mở rộng sản xuất của các nhà cung cấp. Điều này giúp Micron liên tục nâng giá bán mà vẫn tiêu thụ hết sản lượng.
Không giống các chu kỳ trước của ngành bộ nhớ – vốn thường xuyên biến động theo cung cầu – Micron cho biết họ đã ký 22 tỷ USD hợp đồng cung ứng dài hạn với 16 khách hàng chiến lược. Các thỏa thuận này bao gồm điều khoản cam kết mua tối thiểu, đặt cọc trước và mức giá sàn, giúp doanh nghiệp duy trì doanh thu ổn định cũng như hạn chế rủi ro khi thị trường biến động.
Theo CNBC, chính các hợp đồng dài hạn này đã làm thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống của ngành chip nhớ. Thay vì phụ thuộc vào thị trường giao ngay với giá cả biến động mạnh, Micron đang chuyển sang mô hình có khả năng dự báo doanh thu và lợi nhuận cao hơn, tương tự các doanh nghiệp phần mềm hoặc dịch vụ đám mây.
Giới phân tích nhận định Micron đang hưởng lợi từ vị thế đặc biệt trong chuỗi cung ứng AI. Mỗi bộ xử lý AI cao cấp của Nvidia đều cần lượng lớn chip nhớ HBM để khai thác tối đa hiệu năng tính toán. Khi nhu cầu GPU tiếp tục tăng, nhu cầu chip nhớ cũng tăng theo, tạo ra "nút thắt cổ chai" mới của ngành bán dẫn. Trong bối cảnh đó, Micron cùng Samsung Electronics và SK Hynix trở thành những doanh nghiệp nắm giữ nguồn cung chiến lược.
Không chỉ lợi nhuận cải thiện, giá trị doanh nghiệp của Micron cũng tăng mạnh. Sau báo cáo tài chính tích cực, cổ phiếu hãng tăng hơn 17%, đưa vốn hóa thị trường lên khoảng 1.390 tỷ USD, có thời điểm vượt Meta và tiệm cận Tesla. Từ đầu năm 2026, giá cổ phiếu Micron đã tăng hơn ba lần nhờ kỳ vọng AI sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu chip nhớ trong nhiều năm tới.
Ban lãnh đạo Micron dự báo tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ kéo dài ít nhất đến hết năm 2027, do việc xây dựng các nhà máy bán dẫn mới đòi hỏi thời gian và vốn đầu tư rất lớn. Công ty cho rằng nguồn cung khó có thể theo kịp tốc độ mở rộng của các trung tâm dữ liệu AI trong ngắn hạn, qua đó tiếp tục hỗ trợ giá bán và biên lợi nhuận ở mức cao.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng mức lợi nhuận hiện nay khó duy trì mãi mãi. Khi các nhà sản xuất mở rộng công suất hoặc các công nghệ bộ nhớ mới được thương mại hóa, áp lực cạnh tranh có thể gia tăng và khiến giá chip dần ổn định trở lại. Dù vậy, trong giai đoạn hiện tại, Micron được đánh giá là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư AI toàn cầu.