iRonCub3 khiến nhiều người liên tưởng đến Iron Man – nhưng lần này là ngoài đời thật.

Sự kiện Viện Công nghệ Italy (IIT) công bố thử nghiệm bay thành công robot hình người iRonCub3 không đơn thuần là một bước tiến về mặt kỹ thuật. Nó là tín hiệu rõ ràng cho một xu hướng mới trong lĩnh vực robot học: kết hợp chuyển động địa hình và bay có kiểm soát, mở ra chương mới cho công nghệ robot đa phương thức trong thế kỷ 21.

Trong suốt nhiều thập kỷ, ý tưởng về một robot hình người có thể bay luôn nằm trong vùng giao thoa giữa khoa học viễn tưởng và kỳ vọng công nghệ. Nhưng với iRonCub3 – một phiên bản nâng cấp từ dòng robot iCub – khái niệm đó đã có hình hài cụ thể: một cỗ máy 70 kg với bốn động cơ phản lực, cột sống bằng titan và bộ điều khiển tích hợp AI, có khả năng bay ổn định trong môi trường đầy biến động.

Điều đáng chú ý không phải chỉ là việc bay, mà là cách bay – với một cấu trúc hình người, hệ chi chuyển động được, trọng tâm động và khí động học liên tục thay đổi. Đây chính là thách thức mang tính bản chất khiến iRonCub3 khác biệt so với drone hay các phương tiện bay không người lái truyền thống vốn có thiết kế đối xứng và ổn định hơn.

Tính không ổn định trong cấu trúc bay hình người buộc nhóm nghiên cứu phải xây dựng lại gần như toàn bộ hệ điều khiển. Mô hình kiểm soát chuyến bay của iRonCub3 tích hợp một mạng nơron học sâu, được huấn luyện qua hàng loạt dữ liệu mô phỏng và thực nghiệm trong hầm gió, cho phép robot phản ứng theo thời gian thực với nhiễu loạn không khí và thay đổi tư thế khi bay.

Đây chính là điểm mấu chốt: AI không chỉ đóng vai trò “lái”, mà còn là “não bộ bay” xử lý đồng thời dữ liệu lực đẩy, trạng thái nhiệt, vị trí chi và chiến lược cất/hạ cánh. Cơ chế đồng thiết kế giữa hình dạng robot và cấu hình động cơ cho phép tối ưu hóa không chỉ cho điều kiện bay lý tưởng, mà còn cho môi trường khắc nghiệt như gió mạnh, nhiệt độ cao hay bề mặt tiếp đất không ổn định.

Dù hiện tại iRonCub3 mới chỉ bay ở độ cao khoảng 50 cm trong môi trường kiểm soát, nhưng mục tiêu dài hạn đã rõ ràng: phát triển những robot có khả năng hoạt động ở những nơi mà cả người lẫn máy bay truyền thống đều gặp hạn chế. Đó có thể là khu vực xảy ra động đất, đám cháy rừng, vùng nhiễm xạ hoặc không gian hẹp đòi hỏi thao tác chính xác sau khi tiếp cận bằng đường không.

Một robot biết bay không chỉ là sự kết hợp của máy bay và người máy – nó là một thực thể có thể di chuyển tự do trong không gian ba chiều và tương tác vật lý với môi trường. Trong bối cảnh robot ngày càng tham gia sâu vào đời sống, iRonCub3 có thể là tiền đề cho những hệ thống cứu hộ tự động, vận chuyển hàng hóa cấp cứu hoặc thực hiện nhiệm vụ đặc biệt trong ngành công nghiệp và quốc phòng.

Tuy vậy, khoảng cách từ nguyên mẫu đến sản phẩm ứng dụng còn rất xa. Các vấn đề như tiêu hao năng lượng, an toàn bay trong môi trường thật, thời lượng hoạt động và chi phí sản xuất vẫn đang chờ lời giải. Hệ thống phản lực, dù gọn hơn so với drone cánh quay, vẫn còn nhiều giới hạn về độ ồn và nhiệt độ.

Nhưng như Daniele Pucci – trưởng phòng thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo và Cơ khí tại IIT – đã khẳng định, iRonCub3 không chỉ là một bản nâng cấp, mà là sự tái định nghĩa về khả năng của robot hình người. Trong tương lai, khái niệm “robot bay” sẽ không chỉ dừng lại ở việc di chuyển mà còn bao hàm sự thích nghi thông minh và tương tác có chủ đích với thế giới xung quanh.

Với iRonCub3, robot không chỉ bước đi, mà đã bắt đầu cất cánh – cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Nếu được phát triển đúng hướng, đây có thể là điểm khởi đầu cho kỷ nguyên mà ranh giới giữa địa hình và không gian dần bị xóa mờ bởi những cỗ máy mang hình hài con người… biết bay.