Samsung Electronics đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất trong lịch sử tập đoàn khi nguy cơ đình công quy mô lớn tại bộ phận bán dẫn vẫn chưa được hóa giải, bất chấp việc công ty vừa đề xuất nối lại đàm phán “không điều kiện” với công đoàn.
Theo Reuters, công đoàn Samsung Electronics tại Hàn Quốc cho biết hãng đã chủ động đề nghị tái khởi động đối thoại sau khi các cuộc thương lượng do chính phủ làm trung gian đổ vỡ hồi đầu tuần. Tuy nhiên, phía công đoàn vẫn giữ nguyên kế hoạch đình công kéo dài từ ngày 21/5, đồng thời yêu cầu Samsung phải đưa ra một lộ trình cụ thể liên quan tới cơ chế thưởng và chia sẻ lợi nhuận.
Điều khiến thị trường đặc biệt lo ngại là cuộc đối đầu lần này diễn ra đúng thời điểm Samsung đang chịu áp lực cạnh tranh cực lớn trong cuộc đua AI toàn cầu. Sau nhiều năm thống trị ngành chip nhớ, Samsung hiện bị SK Hynix vượt lên trong lĩnh vực HBM — dòng bộ nhớ băng thông cao được xem là nền tảng của hạ tầng AI hiện đại. Trong khi SK Hynix trở thành nhà cung ứng chủ lực cho GPU AI của Nvidia, Samsung vẫn đang nỗ lực lấy lại vị thế trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.
Cuộc khủng hoảng lao động hiện nay phản ánh một thay đổi sâu sắc trong cấu trúc ngành công nghệ Hàn Quốc. Nếu trước đây Samsung nổi tiếng với mô hình quản trị tập trung và gần như miễn nhiễm với công đoàn, thì làn sóng AI và áp lực cạnh tranh nhân tài đang làm thay đổi cán cân quyền lực trong ngành bán dẫn. Công đoàn Samsung hiện đại diện cho hơn 90.000 lao động, tương đương khoảng 70% lực lượng lao động tại Hàn Quốc — mức ảnh hưởng chưa từng có trong lịch sử tập đoàn.
Trọng tâm tranh chấp lần này nằm ở cơ chế thưởng hiệu suất. Công đoàn yêu cầu Samsung phân bổ 15% lợi nhuận hoạt động vào quỹ thưởng, đồng thời xóa bỏ mức trần thưởng hiện tại. Áp lực càng gia tăng khi nhân viên Samsung chứng kiến SK Hynix chi thưởng lớn nhờ hưởng lợi từ siêu chu kỳ AI. Điều đó tạo ra tâm lý bất mãn ngày càng lớn trong nội bộ Samsung, nhất là khi bộ phận bán dẫn đang đóng vai trò sống còn đối với tương lai công ty.
Giới phân tích cho rằng đây không còn đơn thuần là tranh chấp lao động truyền thống, mà là hệ quả trực tiếp của nền kinh tế AI. Khi AI tạo ra lợi nhuận khổng lồ cho các hãng chip, áp lực chia sẻ giá trị với đội ngũ kỹ sư và lao động công nghệ ngày càng lớn. Trong ngành bán dẫn hiện đại, nhân tài AI và kỹ sư chip đã trở thành nguồn lực chiến lược không kém nhà máy hay công nghệ sản xuất.
Chính phủ Hàn Quốc hiện đặc biệt lo ngại nguy cơ đình công kéo dài có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu quốc gia. Bộ Tài chính Hàn Quốc cảnh báo bất kỳ gián đoạn nào tại Samsung cũng có thể tác động mạnh tới thị trường toàn cầu, bởi bán dẫn hiện chiếm hơn 1/3 kim ngạch xuất khẩu của nước này.
JPMorgan trước đó ước tính một cuộc đình công kéo dài có thể khiến Samsung thiệt hại hàng chục tỷ USD lợi nhuận hoạt động. Reuters cho biết hãng đã bắt đầu chuẩn bị các phương án giảm thiểu gián đoạn sản xuất trong trường hợp đình công xảy ra.
Điều đáng chú ý là cuộc khủng hoảng diễn ra vào thời điểm Samsung đang cố tái khẳng định vị thế trong kỷ nguyên AI. Công ty hiện đầu tư hàng chục tỷ USD vào HBM, foundry và chip AI nhằm cạnh tranh với Nvidia, TSMC và SK Hynix. Tuy nhiên, sự chậm trễ trong AI cùng áp lực nội bộ đang khiến Samsung đối mặt giai đoạn chuyển đổi khó khăn nhất trong nhiều năm qua.
Trong bối cảnh AI tái định hình toàn bộ ngành bán dẫn, câu chuyện tại Samsung cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ hiện không còn chỉ xoay quanh chip hay nhà máy, mà còn là cuộc chiến về nhân lực, văn hóa doanh nghiệp và khả năng chia sẻ giá trị trong nền kinh tế AI mới.