Meta sẽ bắt đầu đợt sa thải quy mô lớn mới trong tuần này, cắt khoảng 10% lực lượng lao động toàn cầu khi CEO Mark Zuckerberg đẩy nhanh chiến lược chuyển trọng tâm sang AI. Nhưng điều đáng chú ý hơn cả con số hàng nghìn nhân sự bị ảnh hưởng là cách Meta đang tái cấu trúc toàn bộ công ty quanh một thực tế mới: AI giờ không còn là một bộ phận sản phẩm, mà trở thành lớp hạ tầng trung tâm chi phối mọi hoạt động của tập đoàn.
Theo các tài liệu nội bộ được Reuters và Business Insider tiếp cận, Meta không chỉ cắt giảm nhân sự đơn thuần mà còn tổ chức lại cấu trúc vận hành theo mô hình “AI-native”. Các tầng quản lý trung gian bị thu hẹp, nhiều nhóm được gom thành các “pod” nhỏ hơn nhằm tăng tốc độ triển khai sản phẩm và tự động hóa quy trình bằng AI. Song song với sa thải, khoảng 7.000 nhân sự sẽ được điều chuyển sang các sáng kiến AI mới, trong khi hơn 6.000 vị trí tuyển dụng bị hủy bỏ hoàn toàn.
Đây là bước chuyển lớn nhất của Meta kể từ “Year of Efficiency” năm 2023. Tuy nhiên, khác với các đợt cắt giảm trước chủ yếu nhằm tiết kiệm chi phí sau giai đoạn tăng trưởng nóng hậu đại dịch, làn sóng hiện tại phản ánh một thay đổi chiến lược sâu hơn nhiều: Meta đang dần từ bỏ mô hình công ty mạng xã hội truyền thống để trở thành một công ty AI infrastructure.
Trong nhiều năm, Zuckerberg đặt cược lớn vào metaverse thông qua Reality Labs, nhưng khoản đầu tư hàng chục tỷ USD này không tạo được thị trường đủ lớn như kỳ vọng. Reality Labs đã lỗ hơn 60 tỷ USD kể từ 2021, buộc Meta phải thu hẹp đáng kể các dự án VR và cắt giảm hàng nghìn nhân sự liên quan đến metaverse hồi đầu năm nay.
Giờ đây, AI đã thay thế metaverse trở thành “canh bạc sống còn” mới của Zuckerberg.
Meta hiện không chỉ đầu tư vào chatbot hay mô hình Llama, mà đang xây toàn bộ hệ sinh thái AI riêng gồm chip nội bộ, AI agents, hạ tầng training và các nhóm “superintelligence”. Công ty được cho là đang chi hàng trăm tỷ USD cho AI infrastructure trong những năm tới, bao gồm datacenter, GPU và các chip tăng tốc AI do Meta tự thiết kế.
Điều này giải thích vì sao Meta phải tái cấu trúc mạnh tay đến vậy.
Trong kỷ nguyên AI, Big Tech không còn tối ưu doanh nghiệp theo logic cũ — nơi càng nhiều nhân sự càng đồng nghĩa với tăng trưởng nhanh hơn. AI tạo sinh đang khiến các tập đoàn công nghệ tin rằng: một nhóm nhỏ hơn, nhưng được tăng cường bởi AI, có thể tạo ra năng suất tương đương hàng nghìn nhân viên truyền thống.
Đó cũng là lý do Meta đang đẩy mạnh các nhóm như “Applied AI Engineering” hay “Agent Transformation”, nơi AI được sử dụng để tự động hóa như viết code, phân tích dữ liệu, quản lý workflow và thậm chí thay thế một phần vai trò quản lý trung gian.
Xu hướng này hiện không còn riêng Meta. Amazon, Coinbase, Block hay Microsoft đều đang tinh giản tầng quản lý và chuyển sang mô hình vận hành “flatter organization” — tổ chức phẳng hơn, ít middle manager hơn và phụ thuộc nhiều hơn vào AI agents.
Nhưng Meta là ví dụ cực đoan nhất cho sự chuyển đổi đó.
Theo nhiều báo cáo nội bộ, tâm lý nhân viên tại Meta đang xuống rất thấp dù công ty vẫn đạt lợi nhuận kỷ lục. Nhiều nhân sự phản đối việc công ty triển khai phần mềm theo dõi thao tác chuột và bàn phím để huấn luyện AI, đồng thời lo ngại rằng chính họ đang đào tạo hệ thống có thể thay thế công việc của mình trong tương lai.
Điều này phản ánh một nghịch lý lớn của AI boom:
các công ty công nghệ đang tạo ra giá trị thị trường khổng lồ nhờ AI, nhưng đồng thời cũng dùng AI để giảm nhu cầu lao động tri thức bên trong chính họ.
Đó là lý do nhiều chuyên gia xem 2026 là năm AI bắt đầu chuyển từ “productivity tool” thành “organizational restructuring force” — công cụ tái cấu trúc doanh nghiệp ở quy mô lớn.
Một điểm đáng chú ý khác là Meta hiện không chỉ cạnh tranh với OpenAI hay Google về mô hình AI, mà còn bước vào cuộc đua “superintelligence”. Zuckerberg được cho là trực tiếp tham gia tuyển dụng các nhà nghiên cứu AI cấp cao và xây dựng các nhóm nội bộ nhằm phát triển AI agent có khả năng thực hiện tác vụ phức tạp thay con người.
Điều này cho thấy Meta đang nhìn AI không chỉ như tính năng hỗ trợ Facebook hay Instagram, mà như lớp điều hành trung tâm của toàn bộ nền tảng công nghệ tương lai.
Ở góc độ rộng hơn, đợt sa thải lần này cho thấy ngành công nghệ đang bước vào giai đoạn mới của AI boom. Nếu giai đoạn đầu tập trung vào chatbot và AI tạo sinh, thì giờ đây AI bắt đầu tác động trực tiếp đến cấu trúc lao động, mô hình quản trị và cách vận hành doanh nghiệp.
Trong thế giới đó, lợi thế sẽ không còn chỉ thuộc về công ty có sản phẩm AI tốt nhất, mà thuộc về bên có khả năng tái cấu trúc toàn bộ tổ chức quanh AI nhanh nhất. Và Meta có thể đang là công ty đi xa nhất — cũng như gây tranh cãi nhất — trong quá trình chuyển đổi đó.