Phiên giao dịch ngày 23/7 chứng kiến cổ phiếu Tesla và Alphabet đồng loạt giảm mạnh sau khi cả hai công bố kết quả kinh doanh quý II, phản ánh tâm lý ngày càng thận trọng của Phố Wall trước làn sóng đầu tư AI quy mô chưa từng có.
Cổ phiếu Alphabet, công ty mẹ của Google, giảm mạnh dù doanh thu và lợi nhuận đều vượt kỳ vọng của giới phân tích. Nguyên nhân không đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi mà từ việc tập đoàn tiếp tục nâng mạnh kế hoạch chi tiêu vốn (CapEx) trong năm 2026 lên khoảng 195–205 tỷ USD, chủ yếu dành cho việc mở rộng hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu.
Trong khi đó, Tesla cũng chịu áp lực bán ra sau khi công bố lợi nhuận thấp hơn dự báo. Doanh nghiệp của Elon Musk đang tăng tốc đầu tư vào robotaxi, robot hình người Optimus, nhà máy sản xuất chip AI và mở rộng năng lực sản xuất, khiến dòng tiền tự do tiếp tục ở trạng thái âm và chi phí đầu tư tăng mạnh.
AI bước sang giai đoạn "đốt vốn"
Điểm chung của Tesla và Alphabet là cả hai đều không cắt giảm đầu tư trước áp lực lợi nhuận ngắn hạn.
Google cho biết phần lớn chi tiêu vốn được dành để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI thế hệ mới nhằm đáp ứng nhu cầu tính toán ngày càng tăng của Google Cloud và các dịch vụ Gemini. Dù doanh thu Google Cloud tiếp tục tăng trưởng rất mạnh, thị trường vẫn lo ngại thời gian hoàn vốn của các khoản đầu tư khổng lồ này sẽ kéo dài hơn kỳ vọng.
Với Tesla, câu chuyện tương tự diễn ra ở lĩnh vực AI vật lý. Hãng tiếp tục đặt cược vào robotaxi, Cybercab và Optimus, đồng thời mở rộng đầu tư vào hạ tầng bán dẫn và năng lực tính toán AI. Tuy nhiên, tiến độ thương mại hóa robotaxi vẫn chậm hơn nhiều so với những mục tiêu từng được Elon Musk đưa ra, khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về tốc độ hiện thực hóa các khoản đầu tư này.
Từ tăng trưởng sang hiệu quả đầu tư
Diễn biến của thị trường cho thấy AI đang bước vào giai đoạn đánh giá mới.
Trong hai năm qua, nhà đầu tư chủ yếu thưởng cho các doanh nghiệp sẵn sàng chi mạnh để giành lợi thế AI. Nhưng khi quy mô đầu tư đã lên tới hàng trăm tỷ USD, tiêu chí đánh giá đang chuyển từ "đầu tư bao nhiêu" sang "bao giờ tạo ra lợi nhuận".
Đối với Alphabet, bài toán là chứng minh các khoản đầu tư vào AI có thể tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng của Google Cloud, quảng cáo và hệ sinh thái tìm kiếm.
Đối với Tesla, thách thức lớn hơn là biến robotaxi và robot hình người thành những mảng kinh doanh có doanh thu và lợi nhuận đủ lớn để bù đắp chi phí R&D cũng như đầu tư hạ tầng.
Cuộc đua AI bước vào giai đoạn sàng lọc
Việc cổ phiếu Tesla và Alphabet cùng giảm sau báo cáo tài chính không phản ánh sự suy yếu của hai doanh nghiệp, mà cho thấy kỳ vọng của thị trường đang thay đổi.
Phố Wall không còn chỉ quan tâm doanh nghiệp đầu tư bao nhiêu cho AI, mà bắt đầu yêu cầu bằng chứng rõ ràng về khả năng chuyển đổi các khoản đầu tư khổng lồ thành dòng tiền và lợi nhuận bền vững.
Đây có thể là tín hiệu mở đầu cho giai đoạn mới của cuộc đua AI, nơi lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp không chỉ sở hữu công nghệ tiên tiến, mà còn chứng minh được hiệu quả kinh doanh của các khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo.