Dù có thời điểm tăng vọt 34% ngay khi mở cửa, cổ phiếu công ty phát triển mô hình AI Claude đã thu hẹp đáng kể mức tăng trong phiên, phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng lớn đối với trí tuệ nhân tạo (AI) và những lo ngại về khả năng sinh lời của ngành.
Phiên giao dịch ngày 19/11 đánh dấu cột mốc quan trọng đối với Anthropic, đồng thời đưa doanh nghiệp này trở thành công ty phát triển mô hình AI tiên tiến độc lập đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ. Với mức giá mở cửa 111,50 USD/cổ phiếu, cao hơn 34% so với giá IPO, Anthropic nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Trong phiên, cổ phiếu có lúc vượt 115 USD, trước khi áp lực chốt lời khiến giá giảm về 97,17 USD khi đóng cửa.
Mức giá cuối phiên tương ứng mức tăng 17,1% so với giá IPO, nhưng thấp hơn khoảng 12,9% so với giá mở cửa. Diễn biến này cho thấy nhu cầu đầu tư vào Anthropic vẫn rất lớn, song nhà đầu tư không sẵn sàng duy trì mức định giá cao nhất được hình thành trong những phút đầu giao dịch.
Thương vụ IPO lập kỷ lục, định hình chuẩn định giá mới
Anthropic đã phát hành 980 triệu cổ phiếu với giá 83 USD/cổ phiếu, cao hơn khoảng giá dự kiến ban đầu từ 70 đến 78 USD. Riêng đợt chào bán ra công chúng mang về khoảng 81,3 tỷ USD, đưa thương vụ này trở thành một trong những đợt IPO có quy mô lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán.
Ngoài số tiền huy động từ IPO, Anthropic còn có kế hoạch huy động thêm 26 tỷ USD thông qua đợt phát hành riêng lẻ. Tổng quy mô vốn từ hai hoạt động này đạt khoảng 107,3 tỷ USD. Nếu các ngân hàng bảo lãnh thực hiện đầy đủ quyền mua thêm cổ phiếu, số tiền thu được từ đợt IPO có thể tăng lên khoảng 93,5 tỷ USD.
Tại mức giá IPO, Anthropic được định giá khoảng 1.500 tỷ USD trên cơ sở pha loãng hoàn toàn. Trong những phút đầu giao dịch, mức định giá này từng vượt ngưỡng 2.000 tỷ USD, trước khi giảm theo diễn biến giá cổ phiếu.
Sự kiện niêm yết đưa Anthropic gia nhập nhóm doanh nghiệp có quy mô định giá hàng nghìn tỷ USD, bên cạnh những tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Apple và Nvidia. Tuy nhiên, giá trị thị trường của công ty thay đổi đáng kể tùy theo cách tính số cổ phiếu đang lưu hành và các quyền chọn, cổ phiếu thưởng chưa được chuyển đổi thành cổ phiếu thực tế. Vì vậy, cần phân biệt giữa vốn hóa theo số cổ phiếu đang lưu hành và định giá trên cơ sở pha loãng hoàn toàn.
Thương vụ cũng mang lại khoản phí đáng kể cho các ngân hàng bảo lãnh phát hành, đứng đầu là Goldman Sachs và Morgan Stanley. Theo hồ sơ công bố, khoản phí dành cho nhóm bảo lãnh có thể lên tới khoảng 550 triệu USD.
Anthropic trở thành thước đo cho các doanh nghiệp AI
Việc Anthropic lên sàn được xem là sự kiện có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một doanh nghiệp. Đây là một trong những cơ hội đầu tiên để nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán đại chúng trực tiếp đánh giá giá trị của một công ty chuyên phát triển các mô hình AI tiên tiến, thay vì chỉ đầu tư gián tiếp thông qua những tập đoàn công nghệ đa ngành.
Kết quả giao dịch của Anthropic vì thế có thể trở thành cơ sở tham chiếu cho các doanh nghiệp AI khác, bao gồm cả những công ty đang cân nhắc kế hoạch niêm yết. Đặc biệt, các nhà phát triển mô hình AI tại châu Á có thể theo dõi sát mức định giá, khả năng thu hút vốn và phản ứng của thị trường đối với doanh nghiệp Mỹ để xây dựng chiến lược huy động vốn của mình.
Sức hút của Anthropic còn thể hiện qua sự tham gia của nhiều tập đoàn công nghệ lớn trong đợt phát hành riêng lẻ trị giá 26 tỷ USD. Danh sách nhà đầu tư bao gồm AMD, Broadcom, Google, Micron, Microsoft, Nvidia và TSMC. Đây đều là những doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn, điện toán đám mây và phát triển AI toàn cầu.
Theo Lukas Muehlbauer, đại diện tổ chức nghiên cứu IPOX, một phần nhu cầu mua cổ phiếu Anthropic có thể xuất phát từ tâm lý không muốn bỏ lỡ cơ hội đầu tư vào một doanh nghiệp AI hàng đầu, ngay cả khi khả năng sinh lời dài hạn vẫn chưa chắc chắn.
Trong khi đó, công ty phân tích Intropic ước tính các quỹ đầu tư thụ động theo dõi chỉ số có thể mua vào lượng cổ phiếu tương đương tới 30% số cổ phiếu Anthropic chào bán ra công chúng vào cuối năm nay. Nếu kịch bản này diễn ra, nhu cầu từ các quỹ chỉ số có thể tiếp tục tác động đến thanh khoản và diễn biến giá cổ phiếu trong những tháng đầu sau niêm yết.
Bài toán lợi nhuận và chi phí hạ tầng vẫn là thách thức lớn
Mặc dù ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh thu cao, Anthropic vẫn phải đối mặt với câu hỏi lớn về khả năng chuyển hóa quy mô kinh doanh thành lợi nhuận bền vững.
Trong quý III/2026, doanh thu của công ty tăng 47% so với quý trước, trong khi mức lỗ ròng thu hẹp. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng doanh thu đã chậm lại đáng kể so với quý liền trước. Đây là dấu hiệu mà nhà đầu tư sẽ theo dõi để đánh giá liệu doanh nghiệp có thể duy trì tốc độ mở rộng trong bối cảnh chi phí tính toán ngày càng lớn hay không.
Anthropic đã cam kết gần 900 tỷ USD cho năng lực điện toán trong tương lai với các đối tác, trong đó có Amazon và Google. Những cam kết này cho thấy quy mô hạ tầng cần thiết để huấn luyện, vận hành và cung cấp dịch vụ AI ngày càng lớn. Đồng thời, chúng cũng đặt ra yêu cầu về nguồn vốn dài hạn, khả năng kiểm soát chi phí và mức độ chắc chắn của nhu cầu thị trường.
Tổng giám đốc điều hành Dario Amodei cho biết Anthropic có thể sử dụng thị trường nợ trong tương lai. Ông nói với CNBC rằng công ty kỳ vọng một ngày nào đó đạt mức xếp hạng tín nhiệm đầu tư và xem vay nợ là một công cụ tài chính có thể sử dụng.
Phát biểu này cho thấy ngay cả những doanh nghiệp AI có khả năng huy động vốn lớn cũng cần tính đến nhiều phương thức tài trợ để đáp ứng nhu cầu đầu tư. Tuy nhiên, việc gia tăng vay nợ cũng có thể làm tăng áp lực tài chính nếu doanh thu và lợi nhuận không tăng tương ứng.
Một vấn đề khác được giới đầu tư quan tâm là các thỏa thuận tài chính có tính chất liên kết trong hệ sinh thái AI. Mối quan hệ giữa nhà phát triển mô hình, nhà cung cấp chip, đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu và các nhà đầu tư có thể tạo ra dòng vốn luân chuyển trong cùng một hệ sinh thái. Điều này làm dấy lên câu hỏi về mức độ độc lập của nhu cầu thị trường và khả năng phản ánh chính xác giá trị kinh tế thực của các khoản đầu tư.
Rủi ro chính sách có thể tác động đến triển vọng ngành AI
Bên cạnh những vấn đề về tài chính, Anthropic còn phải hoạt động trong môi trường chính sách ngày càng phức tạp. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ trong tháng 11/2026, với chiến thắng của đảng Dân chủ, có thể làm gia tăng khả năng xuất hiện các quy định chặt chẽ hơn đối với AI và hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu.
Sự phản đối của một bộ phận người dân đối với các dự án trung tâm dữ liệu, đặc biệt liên quan đến tiêu thụ điện năng, sử dụng tài nguyên và tác động môi trường, đang trở thành một yếu tố chính trị đáng chú ý. Nếu các quy định về cấp phép, năng lượng và xây dựng hạ tầng được siết chặt, chi phí mở rộng năng lực tính toán của các doanh nghiệp AI có thể tăng lên.
Anthropic cũng phải cân bằng giữa mục tiêu phát triển các mô hình AI ngày càng mạnh và những yêu cầu về an toàn công nghệ. Trong hồ sơ IPO, công ty cảnh báo AI có thể hành xử theo những cách khó dự đoán và tốc độ tiến bộ của công nghệ có thể vượt quá khả năng giám sát của các cơ chế hiện hành.
Những rủi ro này cho thấy định giá của Anthropic không chỉ phụ thuộc vào doanh thu và thị phần, mà còn gắn với khả năng thích ứng trước thay đổi chính sách, kiểm soát chi phí và duy trì niềm tin của xã hội.
Thành công của phiên giao dịch đầu tiên là bước tiến quan trọng đối với Anthropic và ngành AI, nhưng chưa thể được xem là lời khẳng định rằng thị trường đã vượt qua những lo ngại về bong bóng công nghệ. Cổ phiếu tăng mạnh rồi thu hẹp mức tăng ngay trong ngày đầu cho thấy nhà đầu tư vừa muốn nắm bắt cơ hội từ AI, vừa đòi hỏi bằng chứng rõ ràng hơn về hiệu quả kinh doanh.
Trong thời gian tới, kết quả hoạt động của Anthropic sẽ trở thành một phép thử quan trọng đối với triển vọng của các doanh nghiệp phát triển mô hình AI tiên tiến. Khả năng duy trì tăng trưởng doanh thu, kiểm soát chi phí điện toán, cải thiện lợi nhuận và đáp ứng các yêu cầu quản lý sẽ quyết định liệu mức định giá hàng nghìn tỷ USD có thể được duy trì trên thị trường chứng khoán hay không.