Tuần này chứng kiến một cuộc đối đầu đáng chú ý giữa các tập đoàn công nghệ Mỹ và Trung Quốc. Apple ra mắt iPhone màn hình gập đầu tiên, trong khi Huawei giới thiệu Mate XT2 cùng chip Kirin 9050 Pro do hãng phát triển, còn Tesla của Elon Musk tiếp tục phải tìm cách giữ vị thế tại thị trường Trung Quốc.
Nhưng phía sau những sản phẩm mới là một câu chuyện lớn hơn: Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái công nghệ có khả năng tự chủ ngày càng cao, từ thiết bị đầu cuối đến chip và máy móc sản xuất bán dẫn.
Huawei trở thành tâm điểm của cuộc đua smartphone và chip
Huawei đang sử dụng smartphone cao cấp như một mặt trận quan trọng để chứng minh năng lực công nghệ trong bối cảnh Mỹ hạn chế khả năng tiếp cận của công ty với nhiều công nghệ bán dẫn tiên tiến.
Mới đây, Huawei ra mắt Mate XT2, thế hệ smartphone gập ba mới, với giá khởi điểm 19.999 nhân dân tệ, tương đương khoảng 2.980 USD. Thiết bị sử dụng chip Kirin 9050 Pro, được Huawei phát triển theo kiến trúc riêng và tích hợp CPU, GPU, NPU cùng modem trong một nền tảng hỗ trợ xử lý AI trực tiếp trên thiết bị.
Đáng chú ý hơn cả chiếc điện thoại là con chip bên trong.
Kirin 9050 Pro cho thấy Huawei đang cố gắng xây dựng một chuỗi công nghệ bán dẫn ngày càng độc lập, từ thiết kế chip đến sản xuất và các thành phần liên quan.
Đây là bước tiến đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh Huawei phải đối mặt với các hạn chế của Mỹ đối với việc tiếp cận công nghệ bán dẫn tiên tiến.
Theo Nikkei Asia, Huawei đang đóng vai trò điều phối trong một nỗ lực rộng lớn hơn nhằm xây dựng hệ sinh thái thiết bị sản xuất chip nội địa của Trung Quốc. Một trong những hướng đi đáng chú ý là phát triển máy quang khắc DUV trong nước, với sự tham gia của các công ty Trung Quốc trong việc phát triển nguồn sáng, thấu kính và những linh kiện quan trọng khác.
Điều đó cho thấy tham vọng của Huawei không còn giới hạn ở việc tự thiết kế smartphone hay chip.
Huawei đang hướng tới việc góp phần xây dựng cả hệ sinh thái công nghệ đứng phía sau những sản phẩm đó.
Apple xuất hiện, cuộc chiến smartphone gập nóng lên
Sự xuất hiện của Apple trong thị trường smartphone gập khiến cuộc cạnh tranh trở nên gay gắt hơn.
iPhone Duo có giá khởi điểm 1.999 USD, thấp hơn đáng kể so với Mate XT2 nhưng vẫn thuộc phân khúc siêu cao cấp. Apple bước vào thị trường mà Samsung và Huawei đã đầu tư trong nhiều năm. Các nhà phân tích kỳ vọng sự tham gia của Apple sẽ tạo thêm động lực cho toàn bộ phân khúc smartphone màn hình gập.
Tuy nhiên, Huawei không lựa chọn cạnh tranh trực diện với Apple bằng một thiết kế tương tự.
Mate XT2 tiếp tục sử dụng thiết kế gập ba, mở rộng thành một màn hình có kích thước gần máy tính bảng. Đây là cách Huawei tạo ra sự khác biệt về công nghệ thay vì chỉ cạnh tranh bằng thương hiệu hoặc giá bán.
Theo dữ liệu được Reuters dẫn lại, Huawei hiện chiếm khoảng 68% lượng smartphone màn hình gập bán ra tại Trung Quốc trong quý II/2026. Hãng cũng dẫn đầu thị trường smartphone Trung Quốc với 22,6% thị phần, trước Apple với 18,1% và Xiaomi với 12,4%.
Những con số này cho thấy Apple có thể tạo ra sức ép lớn đối với Huawei ở phân khúc cao cấp, nhưng Huawei vẫn đang sở hữu lợi thế rất lớn trên sân nhà.
Xiaomi cũng bước vào cuộc đua với Apple
Không chỉ Huawei, Xiaomi cũng đang tận dụng thời điểm Apple gia nhập thị trường smartphone gập để đẩy mạnh chiến lược cao cấp.
Xiaomi 18 Fold được giới thiệu với mức giá từ 10.999 đến 14.999 nhân dân tệ, thấp hơn đáng kể so với iPhone Duo và Mate XT2. Thiết bị sử dụng chip AI XRing O3 do Xiaomi phát triển và bộ nhớ DRAM từ nhà sản xuất chip Trung Quốc CXMT.
CEO Lei Jun thậm chí trực tiếp so sánh sản phẩm mới với iPhone Pro Max, nhấn mạnh trọng lượng và độ mỏng của thiết bị.
Cách tiếp cận này cho thấy các hãng Trung Quốc đang sử dụng nhiều chiến lược khác nhau để đối phó với Apple: Huawei nhấn mạnh công nghệ gập ba và khả năng tự chủ chip; Xiaomi tập trung vào thiết kế, hiệu năng và giá trị; trong khi các nhà sản xuất khác tiếp tục cạnh tranh về độ mỏng, camera, pin và AI.
Apple vì vậy không bước vào một thị trường trống.
Hãng đang bước vào một thị trường Trung Quốc đã có những đối thủ rất mạnh và có tốc độ đổi mới cao.
Tesla và bài toán ngày càng khó tại Trung Quốc
Ở một mặt trận khác, Elon Musk cũng đang phải đối mặt với một Trung Quốc ngày càng cạnh tranh.
Doanh số xe điện Tesla tại Trung Quốc giảm 12,4% trong bảy tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, quá trình phê duyệt phần mềm tự lái Full Self-Driving của Tesla tại Trung Quốc vẫn gặp nhiều trở ngại.
Tesla vẫn có lý do lớn để duy trì sự hiện diện tại Trung Quốc. Nhà máy Gigafactory tại Thượng Hải là một trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng, đồng thời Trung Quốc là nguồn cung cấp nhiều linh kiện cho các hoạt động mới của Tesla, bao gồm robot hình người Optimus.
Nhưng chính sự phụ thuộc này cũng tạo ra rủi ro.
Tesla phải cạnh tranh với các hãng xe điện Trung Quốc đang ngày càng mạnh về công nghệ, giá bán và khả năng tích hợp phần mềm. Trong khi đó, những căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục đặt các công ty hoạt động xuyên biên giới vào tình thế khó khăn hơn.
“Chinamaxxes” và chiến lược tự chủ công nghệ
Điểm chung giữa ba câu chuyện Huawei, Xiaomi và Tesla là sự thay đổi nhanh chóng của hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc.
Trong lĩnh vực smartphone, các hãng Trung Quốc không còn chỉ cạnh tranh bằng giá. Họ đang phát triển chip riêng, hệ điều hành, AI, thiết kế phần cứng và những dạng thiết bị mới.
Trong lĩnh vực bán dẫn, mục tiêu còn tham vọng hơn.
Theo Nikkei Asia, Huawei đang tham gia vào một nỗ lực rộng lớn nhằm phát triển các thành phần cần thiết cho máy quang khắc DUV của Trung Quốc. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây trong những mắt xích quan trọng của chuỗi sản xuất chip.
Thách thức rất lớn. Một nguyên mẫu máy quang khắc chưa đủ để tạo ra một ngành công nghiệp bán dẫn hoàn chỉnh. Cần có hàng nghìn nhà cung cấp, khách hàng, nhà sản xuất linh kiện và các công ty công nghệ phối hợp với nhau.
Đây chính là lý do Huawei được xem như một "đầu mối điều phối" quan trọng trong nỗ lực này.
Nếu thành công, tác động sẽ vượt xa Huawei.
Nó có thể tạo ra một hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc có khả năng tự cung ứng nhiều hơn ở những lĩnh vực mà Mỹ và các đồng minh đang cố gắng hạn chế.
Trung Quốc đang chuyển từ “bắt kịp” sang “xây hệ sinh thái riêng”
Trong nhiều năm, câu chuyện công nghệ Trung Quốc thường được mô tả bằng khái niệm "catch-up" - bắt kịp các công ty phương Tây.
Nhưng những diễn biến mới đang cho thấy một xu hướng khác.
Huawei phát triển chip riêng và smartphone gập ba. Xiaomi phát triển chip AI và smartphone cao cấp. CXMT cung cấp bộ nhớ cho các thiết bị nội địa. Các công ty Trung Quốc đang đồng thời đầu tư vào máy móc, vật liệu và linh kiện phục vụ sản xuất bán dẫn.
Đây không còn đơn thuần là quá trình thay thế một linh kiện nhập khẩu bằng một linh kiện nội địa.
Đó là quá trình xây dựng một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh hơn.
Trong bối cảnh đó, các biện pháp hạn chế công nghệ của Mỹ có thể khiến tiến trình này khó khăn và tốn kém hơn, nhưng đồng thời cũng tạo thêm động lực để Trung Quốc đẩy nhanh đầu tư vào năng lực nội địa.
Cuộc cạnh tranh công nghệ đang chuyển sang một cấp độ mới
Apple, Huawei, Samsung, Xiaomi, Tesla và các tập đoàn công nghệ khác đang cạnh tranh không chỉ bằng từng sản phẩm riêng lẻ.
Cuộc cạnh tranh ngày càng xoay quanh hệ sinh thái.
Apple có hệ sinh thái iPhone, chip Apple Silicon, AI và dịch vụ. Samsung sở hữu thế mạnh về màn hình, bộ nhớ, smartphone và sản xuất linh kiện. Tesla kết hợp xe điện, AI, robot và phần mềm tự lái.
Trong khi đó, Huawei đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái nội địa trải dài từ smartphone, chip, AI đến thiết bị sản xuất bán dẫn.
Đây có thể là ý nghĩa quan trọng nhất của những diễn biến trong tuần này.
Cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung đang chuyển từ cuộc đua sản phẩm sang cuộc đua xây dựng năng lực công nghệ độc lập.
Và Huawei đang nổi lên như một trong những trung tâm quan trọng nhất của chiến lược đó.