Công ty khởi nghiệp AI DeepSeek của Trung Quốc và nhà sản xuất robot Unitree đang hợp tác phát triển các mô hình AI dành cho robot.
Theo Reuters và các phương tiện truyền thông khác đưa tin vào ngày 6 tháng 8, DeepSeek sẽ đầu tư 140,8 triệu nhân dân tệ vào Unitree và nhận 933.399 cổ phiếu (tương đương 2,31% cổ phần) thông qua đợt phân phối chiến lược gắn liền với đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Unitree tại Thượng Hải. Hai công ty dự định tận dụng quan hệ hợp tác này để phát triển AI cho robot. DeepSeek sẽ đóng góp năng lực phát triển mô hình AI, trong khi Unitree cung cấp chuyên môn về kỹ thuật cơ khí, điều khiển chuyển động và trí tuệ hiện thân (embodied intelligence).
Các chi tiết cụ thể về những mẫu robot đang được phát triển chưa được công bố. Tuy nhiên, tờ South China Morning Post đưa tin rằng, hai công ty sẽ cùng phát triển không chỉ các mô hình AI mà còn cả công nghệ AI hiện thân, đồng thời dành cho nhau quyền tiếp cận ưu đãi. Unitree sẽ ưu tiên DeepSeek khi mua sắm các mô hình AI và dịch vụ huấn luyện mô hình, trong khi DeepSeek sẽ ưu tiên Unitree khi mua robot hình người, robot bốn chân và các nền tảng robot.
Dữ liệu robot và các nền tảng phần cứng của Unitree được kỳ vọng sẽ trở thành tài sản then chốt cho tham vọng phát triển AI robot của DeepSeek. Đối với Unitree, việc tiếp cận các mô hình AI robot tiên tiến có thể củng cố vị thế cạnh tranh của hãng trước đối thủ AgiBot. Ở quy mô rộng hơn, quan hệ hợp tác này có thể giúp Trung Quốc kết hợp thế mạnh về phần cứng robot hình người, chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất với các mô hình AI tiên phong.
Reuters ghi nhận rằng mặc dù các robot hình người của Trung Quốc có giá thành tương đối rẻ và khả năng thực hiện các chuyển động phức tạp, chúng vẫn thiếu khả năng tự chủ cần thiết để thực hiện các tác vụ trong thế giới thực mà không cần sự can thiệp của con người. Sự kết hợp giữa dữ liệu thế giới thực của Unitree và chuyên môn về AI của DeepSeek có thể nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường mô hình dành cho robot hình người.
"Bộ não" của robot hình người thường được vận hành bởi các mô hình Thị giác-Ngôn ngữ-Hành động (VLA), Mô hình Thế giới (WM) hoặc Mô hình Nền tảng Robot (RFM). Các ví dụ nổi bật bao gồm Gemini Robotics của Google DeepMind, GR00T của Nvidia, Helix của Figure AI và π0 của Physical Intelligence.
Các mô hình robot do Trung Quốc phát triển bao gồm các hệ thống độc quyền được sử dụng bởi các nhà sản xuất robot như Unitree và AgiBot, cũng như GR-3 và GR-RL của ByteDance, Hy-Embodied-VLM của Tencent và RynnVLA-001 của Alibaba.
Sự phát triển của AI trong lĩnh vực robot phụ thuộc rất nhiều vào dữ liệu thế giới thực được sử dụng để huấn luyện. Với số lượng robot hình người xuất xưởng tăng nhanh tại Trung Quốc, ngành công nghiệp này có thể hưởng lợi từ một chu trình tích cực bao gồm phát triển mô hình, thu thập dữ liệu và tái huấn luyện mô hình. Xét đến vị thế thị trường của Unitree, dữ liệu thu thập được từ các robot đã triển khai của hãng có thể đẩy nhanh đáng kể quá trình phát triển AI robot của DeepSeek.
Theo các công ty nghiên cứu thị trường, thị trường robot hình người toàn cầu hiện đang bị chi phối bởi AgiBot và Unitree của Trung Quốc.
Omdia ước tính rằng AgiBot đã xuất xưởng 5.168 chiếc vào năm 2025, chiếm 39% trong tổng số 13.000 chiếc trên toàn cầu, trong khi Unitree xuất xưởng 4.200 chiếc, chiếm 32%. Counterpoint Research đưa ra ước tính về quy mô thị trường lớn hơn, vào khoảng 16.000 chiếc, với AgiBot nắm giữ 31% thị phần và Unitree là 27%.
Thị phần toàn cầu của robot hình người tính theo số lượng xuất xưởng năm 2025. (Nguồn: Omdia)
Ngược lại, CCID (Trung tâm Phát triển Công nghiệp Thông tin Trung Quốc) xếp Unitree ở vị trí dẫn đầu thị trường với thị phần 32,4%. Unitree cho biết doanh số và lượng xuất xưởng thực tế của dòng robot hình người mà hãng sản xuất đã vượt mốc 5.500 đơn vị trong năm 2025; con số này cũng được nêu trong bản cáo bạch IPO của công ty.
Ngay cả khi AgiBot vẫn giữ vị trí dẫn đầu, khoảng cách về lượng xuất xưởng giữa hai công ty chỉ vào khoảng 330 đơn vị theo ước tính của Omdia. Trong một thị trường còn non trẻ với tổng quy mô khoảng 13.000 đến 18.000 đơn vị mỗi năm, sự chênh lệch như vậy là đủ nhỏ để thứ hạng có thể thay đổi tùy thuộc vào phương pháp thống kê.
Công ty phát triển AgiBot – AgiBot Innovation Technology – được thành lập với mục tiêu phát triển các robot AI có thân thể vật lý (embodied AI) đa năng. Công ty đã xây dựng một hệ sinh thái tích hợp theo chiều dọc, bao gồm phần cứng robot, linh kiện, các mô hình AI cho robot, mô hình VLA và AI có thân thể vật lý, cũng như các nền tảng thu thập dữ liệu và bộ dữ liệu huấn luyện robot.
Vào tháng 3 năm 2025, AgiBot đã giới thiệu mô hình nền tảng AI có thân thể vật lý mang tên GO-1, tiếp đó là mô hình WholeBodyVLA vào tháng 12. Công ty cũng xây dựng một nền tảng dữ liệu robot quy mô lớn có tên AgiBot World; nền tảng này được cho là chứa hơn một triệu quỹ đạo thao tác của robot trải dài trên 217 tác vụ khác nhau.
Kết quả là, Unitree thường được nhìn nhận là công ty có năng lực sản xuất robot mạnh mẽ cùng lợi thế về chi phí, trong khi AgiBot được xem là nhà cung cấp giải pháp tích hợp bao gồm phần cứng robot, dữ liệu và AI có thân thể vật lý. Tuy nhiên, quan hệ hợp tác giữa DeepSeek và Unitree có thể làm mờ đi ranh giới khác biệt đó.
Unitree cũng đang tự phát triển các mô hình AI có thân thể vật lý và được cho là đang huấn luyện các hành vi robot trong môi trường mô phỏng.
Một báo cáo do Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS) công bố vào tháng 4 cho biết Unitree đã sử dụng Nvidia Isaac Lab để huấn luyện robot thực hiện các hành vi phức tạp. Bản cáo bạch IPO của Unitree cũng nêu rõ rằng 48% số vốn huy động được sẽ được đầu tư vào việc huấn luyện các mô hình AI có thân thể vật lý. Công ty dường như đang sẵn sàng đẩy nhanh các nỗ lực phát triển AI nội bộ bằng cách kết hợp chúng với các mô hình và năng lực huấn luyện của DeepSeek.
Theo một báo cáo của MERICS, các công ty chế tạo robot hình người của Trung Quốc – bao gồm cả Unitree – vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ sinh thái phần cứng và phần mềm của Nvidia. (Nguồn: Báo cáo của MERICS, "Embodied AI: China's Ambitious Path to Transform Its Robotics Industry")
Trọng tâm cạnh tranh trong lĩnh vực robot hình người đang ngày càng chuyển dịch sang khía cạnh trí tuệ thay vì chỉ tập trung vào khả năng di chuyển. Bên cạnh các kỹ năng như đi bộ, chạy và sự linh hoạt của ngón tay, thách thức then chốt nằm ở việc giúp robot hiểu và thực hiện các mệnh lệnh của con người một cách tự chủ. Một nhiệm vụ cụ thể như "Lấy ba chiếc bút chì màu đỏ từ chiếc giỏ màu xanh trên bàn làm việc và đặt chúng lên bàn ăn" đòi hỏi sự kết hợp giữa AI đa phương thức (multimodal AI), khả năng suy luận, các mô hình VLA (Vision-Language-Action), mô hình thế giới (world models) và hệ thống điều khiển robot.
Unitree đặt mục tiêu tăng cường các năng lực này thông qua DeepSeek, trong khi DeepSeek cũng có cơ hội gia nhập một phân khúc mô hình AI mới. Sự trỗi dậy của DeepSeek đã phá vỡ thế thống trị của các mô hình AI chi phí cao từ Mỹ, tạo ra những thuật ngữ như "Khoảnh khắc DeepSeek" (DeepSeek Moment) hay "Cú sốc DeepSeek" (DeepSeek Shock). Tuy nhiên, các hệ thống hiện tại của DeepSeek về cơ bản vẫn là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Việc mở rộng sang lĩnh vực robot đòi hỏi quyền truy cập vào dữ liệu huấn luyện từ thế giới thực – nguồn dữ liệu mà Unitree có thể cung cấp.
DeepSeek cũng từng bị đánh giá là tương đối yếu về khả năng tích hợp đa phương thức. Quan hệ đối tác với Unitree có thể giúp củng cố năng lực này, bởi các mô hình robot phụ thuộc nhiều vào khả năng hiểu không gian – vốn có được từ hệ thống nhận diện qua camera – trước khi thực hiện các hành động vật lý.
Trong khi đó, Unitree dự kiến bắt đầu nhận đăng ký mua cổ phiếu IPO vào ngày 10 tháng 8 trên thị trường STAR tại Thượng Hải trước khi chính thức giao dịch. Vào ngày 7 tháng 8, công ty đã ấn định giá IPO ở mức 150,80 nhân dân tệ/cổ phiếu, tương ứng với mức định giá khoảng 61 tỷ nhân dân tệ. Unitree có kế hoạch phát hành khoảng 40,45 triệu cổ phiếu mới và huy động được khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ.