Doanh số bán hàng tại Trung Quốc của các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn Nhật Bản đã giảm khoảng 10% trong năm tài khóa 2025, phản ánh tác động ngày càng rõ nét của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu cũng như sự thay đổi trong chu kỳ đầu tư của ngành bán dẫn toàn cầu.
Theo số liệu do Hiệp hội Các nhà sản xuất Thiết bị Bán dẫn Nhật Bản (SEAJ) công bố, doanh thu từ thị trường Trung Quốc của nhóm doanh nghiệp thiết bị bán dẫn Nhật Bản giảm xuống còn khoảng 1.270 tỷ yen (8,7 tỷ USD) trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2026. Đây là lần đầu tiên doanh số tại thị trường này sụt giảm sau nhiều năm tăng trưởng liên tục.
Trung Quốc từ lâu là thị trường lớn nhất của các nhà cung cấp thiết bị bán dẫn Nhật Bản như Tokyo Electron, Screen Holdings, Advantest và Kokusai Electric. Tuy nhiên, đà tăng trưởng mạnh của thị trường này trong hai năm trước chủ yếu xuất phát từ làn sóng đầu tư của các nhà sản xuất chip Trung Quốc nhằm tích trữ thiết bị trước khi các biện pháp hạn chế xuất khẩu được siết chặt.
Theo Nikkei Asia, sau giai đoạn mua sắm mạnh tay để xây dựng năng lực sản xuất trong nước, nhiều doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc hiện đã giảm tốc độ đầu tư mới. Điều này khiến nhu cầu đối với các thiết bị sản xuất chip từ Nhật Bản suy yếu đáng kể.
Sự sụt giảm cũng phản ánh tác động từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ tiên tiến của Mỹ và các đồng minh. Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã áp dụng các quy định hạn chế xuất khẩu đối với 23 loại thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến, nhằm phối hợp với Washington trong nỗ lực hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ chip hiện đại của Trung Quốc.
Dù doanh số tại Trung Quốc giảm, các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn ghi nhận nhu cầu ổn định từ các thị trường khác, đặc biệt là Mỹ, Đài Loan và Hàn Quốc. Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy các hãng sản xuất chip trên toàn cầu mở rộng năng lực sản xuất chip logic tiên tiến và bộ nhớ hiệu năng cao, tạo thêm cơ hội cho các nhà cung cấp thiết bị.
Theo SEAJ, tổng doanh số của ngành thiết bị bán dẫn Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 vẫn tăng nhẹ nhờ nhu cầu liên quan đến AI. Tuy nhiên, tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng doanh thu đã giảm xuống khoảng 35%, từ mức trên 40% trong những năm trước.
Giới phân tích cho rằng xu hướng này cho thấy thị trường thiết bị bán dẫn toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cân bằng. Trong khi Trung Quốc vẫn là khách hàng quan trọng, động lực tăng trưởng mới của ngành ngày càng đến từ các dự án sản xuất chip phục vụ AI tại Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á.
Các doanh nghiệp Nhật Bản hiện cũng đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Bên cạnh việc tận dụng làn sóng đầu tư AI, nhiều công ty đang tìm kiếm cơ hội từ các chương trình hỗ trợ sản xuất bán dẫn của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản nhằm bảo đảm tăng trưởng dài hạn trong bối cảnh môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp.