Tập đoàn Nhật Bản sẽ tận dụng thế mạnh về công nghệ pin để giải quyết một trong những bài toán lớn nhất của robot hình người hiện nay: thời gian hoạt động và hiệu suất năng lượng.
Theo Nikkei Asia, Panasonic dự kiến phát triển robot hình người phục vụ trước hết cho các nhà máy và kho hàng của chính tập đoàn, sau đó có thể mở rộng cung cấp cho khách hàng bên ngoài. Kế hoạch này được ông Akira Sakakibara, Giám đốc AI của Panasonic Holdings, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn tại Osaka.
Từ công nghệ pin đến robot hình người
Điểm đáng chú ý trong chiến lược của Panasonic là doanh nghiệp không bắt đầu cuộc chơi robot hoàn toàn từ con số 0. Tập đoàn có nhiều năm kinh nghiệm phát triển pin lithium-ion cho xe điện và các hệ thống lưu trữ năng lượng, trong đó Panasonic Energy đang cung cấp pin cho nhiều hãng ô tô, bao gồm Tesla.
Panasonic cho rằng kinh nghiệm về pin có thể trở thành lợi thế khi phát triển robot hình người. Khác với robot công nghiệp cố định, robot hình người phải tự mang theo nguồn năng lượng và liên tục di chuyển, khiến dung lượng pin, mật độ năng lượng, trọng lượng và độ an toàn trở thành những yếu tố quyết định khả năng làm việc.
Theo Nikkei Asia, các mẫu robot hình người hiện nay thường chỉ có thể hoạt động khoảng 2-3 giờ cho mỗi lần sạc. Panasonic muốn kéo dài đáng kể thời gian hoạt động này, dù chưa công bố mục tiêu cụ thể.
Pin trở thành “nút thắt” của robot hình người
Bài toán năng lượng đặc biệt khó đối với robot hình người. Robot càng mang pin lớn thì trọng lượng càng tăng, đồng nghĩa với việc hệ thống động cơ phải tiêu thụ nhiều năng lượng hơn để di chuyển. Ngược lại, nếu giảm kích thước pin, thời gian hoạt động sẽ bị rút ngắn.
Đây là lý do Panasonic đang kết hợp đội ngũ phát triển robot với các kỹ sư pin để nghiên cứu những bộ pin được thiết kế riêng cho robot. Công ty đang xem xét cách bố trí các cell pin trong thân và các bộ phận của robot nhằm tối ưu không gian, trọng lượng và khả năng cung cấp năng lượng.
Trước đó, Panasonic Energy cũng cho biết các ứng dụng mới như máy bay không người lái, robotaxi và robot hình người đang mở rộng thị trường tiềm năng cho công nghệ pin thế hệ mới. Tập đoàn vừa đưa vào hoạt động trung tâm nghiên cứu và phát triển pin Energy Innovation Square tại Osaka, tập trung vào vật liệu, thiết kế cell và chế tạo nguyên mẫu.
Robot sẽ được thử nghiệm ngay trong nhà máy Panasonic
Khác với cách tiếp cận của nhiều startup robot, Panasonic nhiều khả năng sẽ ưu tiên triển khai robot trong hệ thống sản xuất và logistics của chính mình trước khi thương mại hóa rộng rãi.
Chiến lược này cho phép Panasonic sử dụng các nhà máy và kho hàng như môi trường thử nghiệm thực tế, qua đó đánh giá khả năng di chuyển, vận hành, độ bền và hiệu quả của robot trước khi cung cấp cho khách hàng.
Mô hình này từng được một số nhà sản xuất robot công nghiệp Nhật Bản áp dụng: tự động hóa nhà máy của mình trước, sau đó phát triển thành sản phẩm thương mại. Với Panasonic, việc kiểm soát đồng thời công nghệ pin, phần cứng, AI và môi trường triển khai có thể giúp rút ngắn quá trình hoàn thiện sản phẩm.
Cuộc đua robot hình người ngày càng nóng
Panasonic gia nhập một cuộc đua đang thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp công nghiệp Nhật Bản. Kawasaki Heavy Industries đặt mục tiêu triển khai robot hình người hoàn toàn tự động vào năm 2030, trong khi nhiều nhà sản xuất ô tô cũng đang nghiên cứu robot để sử dụng trong dây chuyền sản xuất.
Sự quan tâm này xuất phát một phần từ tình trạng thiếu hụt lao động tại Nhật Bản. Robot hình người được kỳ vọng có thể thực hiện những công việc mà robot công nghiệp truyền thống khó đảm nhiệm, đặc biệt là các nhiệm vụ trong không gian được thiết kế cho con người.
Tuy nhiên, thị trường robot hình người hiện vẫn ở giai đoạn đầu. Các doanh nghiệp vẫn phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán về AI, khả năng vận động, độ an toàn, chi phí và đặc biệt là nguồn năng lượng.
Pin có thể trở thành lợi thế cạnh tranh mới
Việc Panasonic bước vào lĩnh vực robot hình người cho thấy ranh giới giữa các ngành công nghiệp điện tử, năng lượng, AI và robot đang ngày càng mờ đi. Năng lực cạnh tranh của một robot không chỉ nằm ở bộ điều khiển hay mô hình AI mà còn phụ thuộc vào khả năng cung cấp năng lượng ổn định, nhẹ và an toàn.
Đáng chú ý, Panasonic Energy gần đây cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu các công nghệ pin mới. Công ty đã phát triển pin thể rắn có thể hoạt động ở nhiệt độ lên tới 150°C và cho biết đang tăng tốc phát triển pin hình trụ dành cho robot hình người. Theo Panasonic, thiết kế hình trụ phù hợp với những không gian hạn chế và cấu trúc bo tròn của robot.
Với kế hoạch sản xuất robot hình người từ năm 2029, Panasonic đang đặt công nghệ pin vào vị trí trung tâm trong chiến lược robot hóa. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc đua robot hình người đang chuyển từ giai đoạn trình diễn công nghệ sang cuộc cạnh tranh về hệ sinh thái công nghiệp, trong đó pin, bán dẫn, AI, cảm biến và vật liệu sẽ cùng quyết định khả năng thương mại hóa.
Đối với các quốc gia đang phát triển công nghiệp điện tử và bán dẫn như Việt Nam, xu hướng này cũng cho thấy dư địa mới của công nghiệp hỗ trợ không chỉ nằm ở linh kiện điện tử truyền thống, mà còn mở rộng sang pin, module năng lượng, cảm biến, bộ truyền động và các linh kiện phục vụ hệ sinh thái robot thông minh.