Trí tuệ nhân tạo (AI), ESG, chuẩn hóa dữ liệu và sản xuất thông minh đang trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp điện tử trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh ngành điện tử thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của AI, công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi số và các yêu cầu phát triển bền vững, VEIA tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức dẫn dắt, kết nối cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cơ quan quản lý nhằm kiến tạo một diễn đàn trao đổi chiến lược cho ngành điện tử Việt Nam.

Không chỉ cập nhật những xu hướng công nghệ mới nhất, diễn đàn còn hướng tới mục tiêu đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong kỷ nguyên AI.

VEIA: AI mở ra cơ hội nâng tầm ngành điện tử Việt Nam

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch VEIA, nhận định làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, cùng sự bùng nổ đầu tư vào AI, bán dẫn và sản xuất thông minh đang tạo ra cơ hội hiếm có để Việt Nam chuyển từ vai trò trung tâm lắp ráp sang tham gia nhiều hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghệ.

Theo ông, để nắm bắt cơ hội này, doanh nghiệp điện tử Việt Nam cần chủ động chuyển đổi số, ứng dụng AI, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và xây dựng năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế. VEIA sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý, các đối tác quốc tế và hệ sinh thái công nghệ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Ngành điện tử Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá nhờ AI và dịch chuyển chuỗi cung ứng

Một trong những tham luận nổi bật của diễn đàn là phần trình bày của bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VEIA, với bức tranh toàn cảnh về ngành điện tử Việt Nam trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình.

Theo bà Hương, chỉ sau hơn một thập kỷ, kim ngạch xuất khẩu ngành điện tử đã tăng gấp ba lần, và đã trở thành ngành xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu điện tử lần đầu tiên vượt 164 tỷ USD, chiếm hơn 30% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Trong đó, nhóm máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 107–108 tỷ USD, còn điện thoại và linh kiện đạt gần 57 tỷ USD. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong nửa đầu năm 2026 khi kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đã vượt 102 tỷ USD.

Tuy nhiên, bà Hương cho rằng lợi thế cạnh tranh của Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn địa điểm sản xuất dựa trên chi phí lao động thấp thì hiện nay các tiêu chí như năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, tự động hóa và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ESG mới là yếu tố quyết định.

Theo bà, AI sẽ trở thành động lực thúc đẩy năng suất, tối ưu chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây cũng là thời điểm để doanh nghiệp Việt Nam chủ động đầu tư vào công nghệ lõi, phát triển hệ sinh thái công nghiệp điện tử và từng bước nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

ESG và "hộ chiếu số sản phẩm" sẽ trở thành giấy thông hành mới

Mang đến góc nhìn từ các thị trường quốc tế, bà Trần Ngọc Diệp, đại diện Bureau Veritas Consumer Products Services Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp điện tử Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới, nơi các tiêu chuẩn phát triển bền vững sẽ quyết định khả năng tham gia chuỗi cung ứng.

Theo bà, ngoài chất lượng, giá thành và tiến độ giao hàng, doanh nghiệp còn phải chứng minh được tính minh bạch trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Các quy định mới của Liên minh châu Âu như ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ thông tin từ thiết kế, nguyên vật liệu, sản xuất, phát thải carbon đến khả năng tái chế sản phẩm.

Đặc biệt, Digital Product Passport (DPP) – "Hộ chiếu số sản phẩm" – sẽ sớm trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều nhóm hàng xuất khẩu vào châu Âu. Theo bà Diệp, đây sẽ là "giấy thông hành số" giúp doanh nghiệp chứng minh tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn ESG của thị trường quốc tế.

AI chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp làm chủ dữ liệu

Ở góc độ triển khai thực tiễn, ông Bùi Trung Kiên, Giám đốc Kinh doanh Công ty Tự động hóa ETEK, nhấn mạnh rằng AI không phải là câu chuyện đầu tư công nghệ đơn thuần mà phải bắt đầu từ việc chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Ông đề xuất doanh nghiệp triển khai AI theo lộ trình gồm bốn bước: chuẩn hóa quy trình, tự động hóa dây chuyền, xây dựng hệ thống dữ liệu chuẩn và cuối cùng mới ứng dụng AI vào các nghiệp vụ cốt lõi.

Theo ông, AI có thể mang lại giá trị rõ rệt thông qua các ứng dụng như kiểm tra lỗi linh kiện bằng thị giác máy tính, dự báo bảo trì thiết bị, tối ưu kế hoạch sản xuất theo thời gian thực và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định dựa trên dữ liệu. "AI không thay thế con người mà giúp doanh nghiệp vận hành thông minh và hiệu quả hơn", ông nhấn mạnh.

Chuẩn hóa dữ liệu là nền móng của nhà máy thông minh

Tiếp nối chủ đề về AI, ông Phạm Văn Đồng, Giám đốc Công ty Tư vấn IPQ, cho rằng dữ liệu mới là "nhiên liệu" của AI.

Theo ông, phần lớn doanh nghiệp hiện sở hữu lượng dữ liệu rất lớn nhưng lại phân tán, thiếu chuẩn hóa và chưa thể kết nối giữa các hệ thống. Điều này khiến các giải pháp AI khó phát huy hiệu quả.

Ông khuyến nghị doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, chuẩn hóa quy trình quản trị dữ liệu trước khi triển khai các hệ thống ERP, MES, IoT, AI Factory hay Digital Twin. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp mới có thể tiến tới mô hình nhà máy thông minh và quản trị theo thời gian thực.

Phiên đối thoại CEO: AI, ESG và chuỗi cung ứng là "bài kiểm tra" của doanh nghiệp Việt

Một trong những điểm nhấn nổi bật của diễn đàn là Phiên đối thoại cấp cao giữa các CEO với chủ đề "AI, ESG và Chuỗi cung ứng toàn cầu: Doanh nghiệp điện tử Việt Nam cần chuẩn bị gì để trở thành mắt xích chiến lược?", do bà Đỗ Thị Thúy Hương điều phối.

Phiên đối thoại quy tụ đại diện VEIA, IPQ Solution, Bureau Veritas Việt Nam và Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI), tạo nên diễn đàn trao đổi đa chiều giữa doanh nghiệp sản xuất, tổ chức đánh giá quốc tế và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ.

Các diễn giả thống nhất rằng giai đoạn 2026–2030 sẽ là thời điểm quyết định đối với ngành điện tử Việt Nam. Khi AI, chuyển đổi xanh và các tiêu chuẩn ESG trở thành điều kiện bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu, lợi thế lao động giá rẻ sẽ không còn là yếu tố cạnh tranh bền vững.

Thay vào đó, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy gia công sang chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua tăng tỷ lệ nội địa hóa, đầu tư đổi mới sáng tạo, hợp tác chặt chẽ với các tập đoàn FDI và từng bước hình thành hệ sinh thái điện tử, bán dẫn "Sản xuất tại Việt Nam". AI được xem là công nghệ nền tảng giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, nâng cao chất lượng, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Với vai trò điều phối, bà Đỗ Thị Thúy Hương đã kết nối hiệu quả các góc nhìn từ doanh nghiệp, chuyên gia và tổ chức quốc tế, góp phần tạo nên một phiên đối thoại cởi mở, thực tiễn và giàu tính định hướng cho cộng đồng doanh nghiệp điện tử Việt Nam.

Phiên chiều: Doanh nghiệp tìm lời giải cho chuyển đổi kép

Tiếp nối các nội dung về AI và chuỗi cung ứng, chương trình buổi chiều tập trung vào chủ đề "Chuyển đổi xanh – Chuyển đổi số – Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp điện tử Việt Nam", mang đến nhiều giải pháp thực tiễn để doanh nghiệp thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường toàn cầu.

ESG trở thành điều kiện bắt buộc để tham gia chuỗi cung ứng quốc tế

Mở đầu phiên chiều, ông Nguyễn Huỳnh Thanh Phong, đại diện Bureau Veritas Việt Nam, tiếp tục phân tích sâu hơn về các yêu cầu ESG trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.

Theo ông, các tiêu chuẩn về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp không còn mang tính khuyến nghị mà đã trở thành tiêu chí bắt buộc trong quá trình lựa chọn nhà cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Muốn mở rộng thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động xây dựng hệ thống quản trị ESG, giảm phát thải carbon, tăng cường truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Chuẩn hóa dữ liệu để xây dựng nhà máy thông minh

Trong chuyên đề tiếp theo, ông Phạm Văn Đồng tiếp tục chia sẻ lộ trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp điện tử, từ các hệ thống MES, ERP đến AI Factory và Digital Twin.

Theo ông, dữ liệu được chuẩn hóa sẽ là nền tảng để doanh nghiệp kết nối toàn bộ dây chuyền sản xuất, xây dựng nhà máy thông minh và nâng cao khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu theo thời gian thực.

Panasonic giới thiệu xu hướng công nghệ SMT thế hệ mới

Một nội dung thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp sản xuất là phần trình bày của ông Nguyễn Đình Hùng, đại diện Panasonic, về xu hướng phát triển của công nghệ SMT (Surface Mount Technology).

Diễn giả giới thiệu các giải pháp tự động hóa dây chuyền lắp ráp điện tử nhằm nâng cao độ chính xác, tăng năng suất và tối ưu chất lượng sản phẩm. Theo ông, công nghệ SMT thế hệ mới sẽ là nền tảng quan trọng để các nhà máy điện tử tiến tới sản xuất thông minh và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu.

Chuyển đổi kép là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh

Khép lại chuỗi chuyên đề, bà Nguyễn Thị Hà, đại diện GREEN IN Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi kép – kết hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp.

Theo bà, hai quá trình này cần được tích hợp trong cùng một chiến lược phát triển thay vì triển khai riêng lẻ. Việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả năng lượng, tối ưu tài nguyên, giảm phát thải và đáp ứng các yêu cầu ESG, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

VEIA tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt hệ sinh thái điện tử Việt Nam

Khép lại diễn đàn, phần trao đổi trực tiếp giữa các diễn giả và cộng đồng doanh nghiệp cho thấy nhu cầu rất lớn của doanh nghiệp điện tử Việt Nam trong việc tiếp cận các giải pháp AI, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các tiêu chuẩn quốc tế. Những chia sẻ thực tiễn đã giúp doanh nghiệp có thêm định hướng để xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với quy mô và năng lực của mình.

Xuyên suốt chương trình, các tham luận đều thống nhất rằng AI không còn là một xu hướng công nghệ đơn lẻ mà đang trở thành nền tảng của sản xuất hiện đại. Song hành với AI, các tiêu chuẩn ESG, minh bạch dữ liệu và quản trị số sẽ là những điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thông qua việc quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức đánh giá quốc tế và các nhà cung cấp giải pháp hàng đầu, VEIA tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức dẫn dắt và kết nối hệ sinh thái điện tử Việt Nam. Không chỉ tạo dựng diễn đàn đối thoại về chính sách và công nghệ, Hiệp hội còn đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với các đối tác quốc tế, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa ngành điện tử Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong kỷ nguyên AI.