Theo số liệu được Bloomberg dẫn lại, doanh thu của Apple tại Ấn Độ trong 12 tháng kết thúc vào tháng 3/2026 đã vượt 10 tỷ USD, tăng từ khoảng 9 tỷ USD của năm tài chính trước. Mức tăng trưởng hai chữ số cho thấy Ấn Độ đang ngày càng có vị trí quan trọng trong chiến lược kinh doanh và sản xuất của Apple bên ngoài các thị trường lớn truyền thống.

Đáng chú ý, sự tăng trưởng tại Ấn Độ diễn ra đồng thời với quá trình mở rộng nhanh chóng năng lực sản xuất iPhone của Apple và các đối tác tại nước này.

Bước chuyển từ lắp ráp nội địa sang sản xuất cho thị trường toàn cầu

Điểm đáng chú ý nhất trong năm 2026 là iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max đã được sản xuất tại Ấn Độ ngay từ ngày đầu ra mắt toàn cầu.

Các nhà máy của Foxconn và Tata Electronics tại Ấn Độ đã vận hành với công suất cao để sản xuất những mẫu iPhone cao cấp mới, đồng thời đưa sản phẩm tới Mỹ và các thị trường quốc tế khác bằng các chuyến bay thuê riêng trước thời điểm mở bán ngày 18/9.

Đây là bước tiến đáng kể so với thế hệ trước. Năm 2025, các nhà máy tại Ấn Độ đã sản xuất iPhone 17 cho thị trường toàn cầu, nhưng việc sản xuất các phiên bản Pro tại đây chưa được triển khai với quy mô tương tự ngay từ thời điểm ra mắt.

Việc Apple đưa sản xuất iPhone Pro vào Ấn Độ ngay từ ngày đầu cho thấy vai trò của quốc gia này trong chuỗi cung ứng toàn cầu của tập đoàn đang thay đổi về chất: từ một trung tâm sản xuất phục vụ thị trường nội địa và một số dòng sản phẩm, trở thành một cứ điểm có khả năng cung cấp những sản phẩm cao cấp cho nhiều thị trường trên thế giới.

iPhone trở thành động lực xuất khẩu điện tử của Ấn Độ

Quy mô sản xuất và xuất khẩu iPhone tại Ấn Độ đã tăng rất nhanh trong những năm gần đây.

Theo Business Standard, giá trị iPhone sản xuất tại Ấn Độ trong năm tài chính 2026 đạt khoảng 26 tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu chiếm khoảng 21,5 tỷ USD, tương đương 83%. Con số này tăng đáng kể so với những năm đầu triển khai chương trình khuyến khích sản xuất quy mô lớn của Ấn Độ.

Trong 11 tháng đầu FY2026, xuất khẩu iPhone đạt khoảng 2.000 tỷ rupee, tương đương hơn 22 tỷ USD, chiếm trên 75% tổng kim ngạch xuất khẩu điện thoại thông minh của Ấn Độ. iPhone cũng trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu thương hiệu lớn nhất của quốc gia này.

Đằng sau tốc độ tăng trưởng này là sự mở rộng của các nhà máy Foxconn, Tata Electronics và các nhà cung ứng trong hệ sinh thái Apple. Sự phát triển của mạng lưới này đang giúp Ấn Độ từng bước nâng cao năng lực sản xuất điện tử thay vì chỉ đảm nhiệm công đoạn lắp ráp cuối cùng.

Chính sách công nghiệp tạo lực đẩy cho chuỗi cung ứng

Sự phát triển của Apple tại Ấn Độ gắn chặt với chính sách khuyến khích sản xuất điện tử của Chính phủ nước này, đặc biệt là chương trình Production Linked Incentive (PLI).

Theo các số liệu được công bố, tổng sản lượng điện thoại di động của Ấn Độ đã tăng từ khoảng 18.900 crore rupee trong năm tài chính 2015 lên 6,27 lakh crore rupee trong FY2026. Giá trị xuất khẩu điện thoại cũng tăng từ 1.566 crore rupee lên khoảng 2,60 lakh crore rupee trong cùng giai đoạn.

Quá trình này không chỉ tạo ra năng lực lắp ráp. Hệ sinh thái cung ứng cho Apple tại Ấn Độ đã mở rộng với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước cùng các nhà cung ứng quốc tế. Theo Business Standard, hệ sinh thái này hiện có hơn 40 doanh nghiệp nội địa tham gia, bên cạnh các nhà cung ứng quốc tế như TDK và một số liên doanh Đài Loan.

Đây là điểm quan trọng đối với chiến lược công nghiệp điện tử: thu hút một nhà sản xuất toàn cầu mới chỉ là bước đầu; giá trị lâu dài nằm ở khả năng hình thành mạng lưới doanh nghiệp cung ứng nội địa đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Không chỉ sản xuất nhiều hơn, mà phải tạo ra nhiều giá trị hơn

Sự mở rộng sản xuất iPhone tại Ấn Độ cũng cho thấy sự thay đổi trong cấu trúc chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.

Apple đang tiếp tục đa dạng hóa cơ sở sản xuất, trong đó Ấn Độ ngày càng giữ vai trò quan trọng bên cạnh Trung Quốc. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất tại Ấn Độ có cơ hội tiếp cận những công đoạn phức tạp hơn, từ sản xuất linh kiện, quản lý chất lượng, kỹ thuật sản xuất đến logistics và xuất khẩu.

Tuy nhiên, việc tăng mạnh kim ngạch xuất khẩu cũng đặt ra câu hỏi về tỷ lệ giá trị thực sự được tạo ra trong nước. Dữ liệu FY2026 cho thấy giá trị nhập khẩu linh kiện và các đầu vào khác của hoạt động sản xuất iPhone tại Ấn Độ vẫn ở mức khoảng 22,3 tỷ USD, trong khi giá trị sản xuất đạt 26 tỷ USD. Một quan chức Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ nhận định tỷ lệ giá trị xuất khẩu trên giá trị sản xuất đã tăng lên 83% và có thể tiếp tục cải thiện trong FY2027.

Điều này cho thấy thước đo quan trọng đối với một trung tâm sản xuất điện tử không chỉ là bao nhiêu sản phẩm được sản xuất và xuất khẩu, mà còn là bao nhiêu giá trị gia tăng được giữ lại trong nền kinh tế nội địa.

Bài học đáng chú ý đối với Việt Nam

Sự dịch chuyển của Apple tại Ấn Độ mang lại một tham chiếu đáng chú ý đối với Việt Nam trong quá trình phát triển ngành điện tử.

Việt Nam hiện đã trở thành một cứ điểm sản xuất điện tử lớn của các tập đoàn đa quốc gia, với thế mạnh về điện thoại thông minh, máy tính, thiết bị điện tử và linh kiện. Tuy nhiên, bài toán tiếp theo không chỉ là tiếp tục mở rộng quy mô xuất khẩu, mà phải tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng.

Kinh nghiệm Ấn Độ cho thấy để tận dụng hiệu quả dòng vốn và đơn hàng từ các tập đoàn công nghệ toàn cầu, cần đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, chuẩn hóa chất lượng, tăng năng lực kỹ thuật – R&D, đào tạo nhân lực và xây dựng mạng lưới nhà cung ứng đủ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Đặc biệt, việc Apple đưa ngay các mẫu iPhone Pro sản xuất tại Ấn Độ ra thị trường toàn cầu cho thấy một trung tâm sản xuất điện tử chỉ thực sự nâng tầm khi có thể đảm nhiệm những sản phẩm có yêu cầu công nghệ và chất lượng cao nhất, chứ không chỉ những công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Đối với Việt Nam, đây cũng là định hướng quan trọng trong quá trình nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu: từ cứ điểm sản xuất – lắp ráp lớn tiến tới hệ sinh thái điện tử có năng lực cung ứng linh kiện, thiết kế, kỹ thuật, phần mềm, R&D và các dịch vụ công nghệ có giá trị gia tăng cao.