Sau hơn một năm tăng trưởng bùng nổ nhờ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu vừa trải qua một trong những phiên giao dịch biến động mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19.
Theo Reuters, chỉ số bán dẫn Philadelphia Semiconductor Index (SOX) lao dốc hơn 10%, ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 3/2020. Đây cũng là phiên điều chỉnh sâu nhất của nhóm cổ phiếu bán dẫn kể từ đợt biến động do chính sách thuế quan toàn cầu năm 2025.
Tâm điểm của đợt bán tháo là những doanh nghiệp đang dẫn dắt cuộc cách mạng AI. Cổ phiếu Nvidia giảm khoảng 6%, làm bốc hơi hơn 300 tỷ USD vốn hóa thị trường chỉ trong một phiên. Micron Technology mất 13%, AMD giảm gần 11%, trong khi hàng loạt doanh nghiệp bán dẫn khác cũng chịu áp lực bán mạnh.
Ngòi nổ của đợt điều chỉnh xuất phát từ báo cáo kết quả kinh doanh của Broadcom. Mặc dù doanh thu AI của hãng vẫn tăng trưởng mạnh, kết quả công bố không đáp ứng được những kỳ vọng rất cao mà thị trường đã đặt ra trước đó. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng tốc độ tăng trưởng của thị trường chip AI có thể không còn duy trì được mức bùng nổ như các nhà đầu tư kỳ vọng.
Bên cạnh yếu tố doanh nghiệp, thị trường còn chịu tác động từ các dữ liệu kinh tế vĩ mô của Mỹ. Báo cáo việc làm tháng 5 cho thấy nền kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm mới, cao hơn đáng kể so với dự báo. Diễn biến này khiến giới đầu tư lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc thậm chí nâng lãi suất trở lại để kiểm soát lạm phát.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh ngay sau khi số liệu việc làm được công bố, kéo theo áp lực định giá đối với các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao. Đây là nhóm doanh nghiệp vốn hưởng lợi lớn từ môi trường lãi suất thấp trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay chưa phải tín hiệu cho thấy chu kỳ tăng trưởng của ngành AI đã kết thúc.
Thực tế, trước khi xảy ra cú sốc này, nhóm cổ phiếu bán dẫn đã có mức tăng trưởng rất mạnh. Chỉ số SOX vẫn tăng khoảng 73% tính từ đầu năm, trong khi nhiều doanh nghiệp bán dẫn đã đạt mức vốn hóa kỷ lục nhờ nhu cầu AI bùng nổ.
Những tuần trước đó, hàng loạt doanh nghiệp chip nhớ như SK Hynix, Samsung Electronics và Micron lần lượt gia nhập hoặc tiến sát mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD nhờ nhu cầu bộ nhớ AI tăng mạnh. Thị trường từng chứng kiến dòng tiền đổ vào các doanh nghiệp cung cấp GPU, HBM, chip mạng và hạ tầng trung tâm dữ liệu với quy mô chưa từng có.
Giới phân tích nhận định điều đang diễn ra có thể là một đợt tái định giá cần thiết sau giai đoạn tăng trưởng quá nóng. Khi AI trở thành động lực chính của thị trường chứng khoán toàn cầu, mọi tín hiệu liên quan đến doanh thu, lợi nhuận hay tốc độ mở rộng đầu tư đều có thể tạo ra những biến động rất lớn đối với giá cổ phiếu.
Dù vậy, các yếu tố nền tảng của ngành bán dẫn vẫn được đánh giá tích cực. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI, phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, robot thông minh, xe tự hành và điện toán hiệu năng cao tiếp tục duy trì ở mức cao. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới vẫn đang công bố những kế hoạch đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI trong giai đoạn tới.
Đợt bán tháo hơn 1.000 tỷ USD vì thế không chỉ phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư, mà còn cho thấy thị trường AI đã bước sang giai đoạn trưởng thành hơn. Sau giai đoạn tăng trưởng dựa trên kỳ vọng, các doanh nghiệp bán dẫn giờ đây phải chứng minh khả năng chuyển hóa làn sóng AI thành doanh thu và lợi nhuận bền vững.
Trong dài hạn, AI vẫn được xem là động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, sự kiện vừa qua cho thấy cuộc đua AI sẽ không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn là bài kiểm tra khắt khe về hiệu quả kinh doanh, năng lực đầu tư và sức chịu đựng của thị trường vốn trong kỷ nguyên số mới.