Sử dụng muỗi mang vi khuẩn Wolbachia là một phương pháp mới, nhiều tiềm năng nhằm kiểm soát và phòng sốt xuất huyết, bên cạnh các biện pháp như ngủ mùng, vệ sinh nhà cửa, diệt loăng quăng, phun hóa chất diệt muỗi...
Wolbachia là dự án thả trứng muỗi hoặc muỗi vằn mang Wolbachia để kiểm soát bệnh sốt xuất huyết. Wolbachia là vi khuẩn tự nhiên hiện diện ở khoảng 60% các loài côn trùng như chuồn chuồn, ruồi giấm, bươm bướm và muỗi; không có biến đổi gene muỗi, an toàn cho người, động vật và môi trường.
Các nghiên cứu đến nay cho thấy khi muỗi vằn có mang vi khuẩn Wolbachia sẽ giúp làm giảm lây truyền các mầm bệnh như sốt xuất huyết, bệnh do virus Zika, virus Chikungunya và sốt vàng da ở người.
Sau khi được thả ra, muỗi vằn mang Wolbachia sẽ giao phối với muỗi hoang dã tại địa phương và giúp truyền Wolbachia trong đàn muỗi. Bằng cách này, dần dần nhóm muỗi vằn mang Wolbachia trong tự nhiên sẽ được nhân lên ngày càng nhiều; từ đó, sẽ giúp ngăn ngừa lây lan dịch bệnh sốt xuất huyết và các bệnh nguy hiểm do muỗi vằn.
Bình Dương thực hiện thả muỗi trong khoảng 20 tuần, mỗi tuần thả 1,5 triệu trứng, kéo dài từ tháng Ba đến tháng Tám năm nay tại 2.707 điểm thuộc 5 phường của thành phố Thủ Dầu Một là: Phú Cường, Phú Hòa, Phú Lợi, Hiệp Thành và Chánh Nghĩa.
Ông Huỳnh Thanh Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bình Dương, cho biết bệnh sốt xuất huyết là bệnh lây nhiễm từ muỗi vằn, thường bùng phát mạnh vào mùa mưa tại những nơi đô thị đông người và có vệ sinh môi trường kém. Đặc biệt, những nơi có nhiều vật chứa nước đọng là môi trường thuận lợi cho muỗi sinh sản và đi hút máu người, gây lây nhiễm virus Dengue.
Tỉnh Bình Dương là vùng lưu hành bệnh sốt xuất huyết và bùng phát dịch theo chu kỳ với số ca mắc tăng hàng năm (từ 4.370 mắc/5 ca tử vong năm 2020 tăng lên 5.636 mắc/2 ca tử vong năm 2021). Dịch bệnh đã ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân và sự phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh.
Theo ông Huỳnh Thanh Hà, phương pháp này được triển khai sẽ mang lại triển vọng to lớn, giúp khống chế chủ động, lâu dài bệnh sốt xuất huyết và Zika. Việc thả muỗi thí điểm ở thành phố Nha Trang cho thấy phương án này khá an toàn, muỗi mang Wolbachia không gây ra bất cứ vấn đề gì với sức khỏe con người hay môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, muỗi Wolbachia có khả năng duy trì lâu dài và hầu như không còn sự lan truyền bệnh sốt xuất huyết đáng kể nào ở những khu vực mà muỗi Wolbachia đã chiếm ưu thế trong quần thể muỗi văn địa phương.
Hoạt động trên nằm trong Dự án Wolbachia (khu vực phía Nam) do Viện Pasteur TP HCM phối hợp Chương trình Muỗi Thế giới và một số đơn vị thực hiện.
Tính đến ngày 31/12/2021, chương trình muỗi thế giới (WMP) đã triển khai thả muỗi Wolbachia tại 11 quốc gia của 3 châu lục với tổng dân số hơn 8,5 triệu người và tổng diện tích bao phủ là 1.416km2.