Theo đánh giá của lãnh đạo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Malaysia, khu vực này vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và có khả năng vượt qua các tác động từ cuộc điều tra thương mại của Mỹ, nhờ vào vị thế ngày càng vững chắc của hệ sinh thái bán dẫn khu vực.
Nhận định này phản ánh xu hướng lớn hơn đang diễn ra trong ngành bán dẫn toàn cầu: Đông Nam Á đang trở thành trung tâm sản xuất và lắp ráp chip quan trọng, đặc biệt khi các tập đoàn công nghệ đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc. Theo các báo cáo ngành, khu vực ASEAN hiện đảm nhiệm hơn 20% hoạt động lắp ráp, kiểm thử và đóng gói chip toàn cầu – một phần không thể thiếu của chuỗi giá trị bán dẫn.
Trong hệ sinh thái đó, Malaysia được xem là một trong những trụ cột quan trọng nhất. Quốc gia này sở hữu nền tảng bán dẫn lâu đời với thế mạnh về đóng gói và kiểm thử chip, đồng thời đang chuyển dịch lên các phân khúc có giá trị cao hơn như thiết kế chip và đóng gói tiên tiến. Các chính sách quốc gia mới cũng đặt mục tiêu phát triển Malaysia thành trung tâm bán dẫn toàn cầu, với kế hoạch đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư và thu hút hàng trăm tỷ USD đầu tư trong thập kỷ tới.
Bên cạnh Malaysia, Singapore tiếp tục giữ vai trò trung tâm công nghệ cao của khu vực, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn tiên tiến, R&D và sản xuất giá trị cao. Các chính sách thúc đẩy AI, đổi mới sáng tạo và sản xuất thông minh đang giúp Singapore củng cố vị trí đầu tàu trong chuỗi cung ứng bán dẫn khu vực.
Trong khi đó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến mới của ngành bán dẫn Đông Nam Á. Với chiến lược quốc gia về phát triển bán dẫn, cùng các dự án đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn, Việt Nam đang mở rộng năng lực trong các lĩnh vực đóng gói, kiểm thử và thiết kế chip. Các chính sách phát triển nhân lực và xây dựng hệ sinh thái bán dẫn cũng đang được triển khai song song nhằm nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sự nổi lên của Đông Nam Á cũng gắn liền với xu hướng “China+1” và chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ toàn cầu. Các công ty công nghệ lớn đang mở rộng đầu tư vào khu vực nhằm giảm rủi ro địa chính trị và tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng bán dẫn. Điều này giúp Đông Nam Á trở thành một trung tâm sản xuất chip mới bên cạnh các thị trường truyền thống như Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Tuy nhiên, việc Mỹ mở rộng điều tra thương mại cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực. Những quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Mỹ như Việt Nam, Malaysia và Thái Lan có thể nằm trong diện giám sát chặt chẽ hơn, đặc biệt trong bối cảnh Washington tăng cường kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ.
Dưới góc nhìn công nghệ, điều này cho thấy Đông Nam Á đang chuyển từ vị trí “công xưởng phụ trợ” sang vai trò chiến lược trong ngành bán dẫn toàn cầu. Malaysia đang dẫn dắt ở mảng đóng gói và kiểm thử, Singapore tập trung vào công nghệ cao và R&D, trong khi Việt Nam nổi lên như một trung tâm mới về nhân lực và sản xuất.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, sự nổi lên của Malaysia, Singapore và Việt Nam đang góp phần định hình lại bản đồ bán dẫn thế giới. Đông Nam Á không còn là “vệ tinh” trong chuỗi cung ứng, mà đang trở thành một trong những trung tâm mới của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.