Theo phân tích từ Nikkei Asia, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và tập đoàn công nghệ tại Trung Quốc đang coi AI là chìa khóa để phá vỡ trạng thái trì trệ của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh các ngành truyền thống như bất động sản, thương mại điện tử và tiêu dùng đang mất dần động lực.
Đây là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc. Trong hơn hai thập kỷ qua, tăng trưởng của Trung Quốc được dẫn dắt bởi đầu tư hạ tầng, xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Nhưng khi các động lực này suy yếu, AI đang được kỳ vọng trở thành “động cơ tăng trưởng mới” – tương tự vai trò của internet trong những năm 2000.
Điều đáng chú ý là AI tại Trung Quốc không chỉ dừng ở cấp độ công nghệ, mà đang được tích hợp trực tiếp vào hoạt động kinh doanh. Từ sản xuất thông minh, logistics, tài chính đến dịch vụ tiêu dùng, các doanh nghiệp đang sử dụng AI để cắt giảm chi phí, tối ưu vận hành và mở ra các mô hình kinh doanh mới. Trong bối cảnh biên lợi nhuận bị thu hẹp, khả năng nâng cao năng suất thông qua AI trở thành yếu tố sống còn.
Thực tế này cũng lý giải vì sao dòng vốn đang dịch chuyển mạnh vào các công ty AI, trong khi các “ông lớn internet” truyền thống dần mất đi sức hút. Sự nổi lên của các startup AI và mô hình ngôn ngữ lớn nội địa đang làm thay đổi cấu trúc cạnh tranh, buộc các tập đoàn như Alibaba hay Tencent phải tái cấu trúc chiến lược để không bị tụt lại phía sau.
Ở góc độ vĩ mô, AI đang đóng vai trò như một “đòn bẩy năng suất”. Trong điều kiện dân số già hóa và chi phí lao động tăng, Trung Quốc không còn lợi thế về nhân công giá rẻ như trước. AI vì vậy trở thành công cụ để duy trì tăng trưởng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào mở rộng lực lượng lao động. Đây là logic phát triển quen thuộc của các nền kinh tế bước vào giai đoạn trưởng thành.
Tuy nhiên, đặt kỳ vọng lớn vào AI cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận những rủi ro không nhỏ.
Thứ nhất là bài toán đầu tư. AI đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ cho hạ tầng tính toán, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh kinh tế chưa phục hồi hoàn toàn, việc dồn lực vào AI có thể tạo áp lực lên tài chính doanh nghiệp, đặc biệt với những công ty chưa có dòng tiền ổn định.
Thứ hai là cạnh tranh công nghệ ngày càng khốc liệt. Trung Quốc không chỉ phải cạnh tranh nội bộ, mà còn đối mặt với các hạn chế từ bên ngoài, đặc biệt trong tiếp cận chip tiên tiến. Điều này khiến chiến lược AI mang tính “tự chủ công nghệ” trở nên cấp thiết, nhưng cũng đầy thách thức.
Thứ ba là rủi ro về hiệu quả thực tế. Không phải mọi khoản đầu tư AI đều chuyển hóa thành giá trị kinh tế ngay lập tức. Khoảng cách giữa “kỳ vọng công nghệ” và “hiệu quả thương mại” có thể tạo ra những chu kỳ bong bóng mới nếu không được kiểm soát.
Dẫu vậy, khó có thể phủ nhận rằng AI đang trở thành trung tâm của chiến lược phục hồi kinh tế tại Trung Quốc. Không chỉ là công cụ hỗ trợ, AI đang dần trở thành nền tảng hạ tầng mới – nơi năng suất, đổi mới và khả năng cạnh tranh được tái định nghĩa.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện của Trung Quốc phản ánh một xu hướng toàn cầu: trong bối cảnh kinh tế truyền thống suy yếu, các quốc gia đang đặt cược ngày càng lớn vào AI như một “động cơ tăng trưởng thế hệ mới”.
Với các doanh nghiệp công nghệ và điện tử, thông điệp là rất rõ ràng. AI không còn là câu hỏi “có nên đầu tư hay không”, mà là “đầu tư như thế nào để không bị loại khỏi cuộc chơi”.
Và trong cuộc chơi đó, những nền kinh tế biết chuyển hóa AI thành năng suất thực sẽ là những nền kinh tế thoát khỏi chu kỳ trì trệ nhanh nhất.