Alibaba đang xem xét thương vụ mua lại nền tảng giao hàng tạp hóa Pupu với mức định giá khoảng 1,5 tỷ USD, trong động thái mới nhất nhằm củng cố vị thế trong thị trường thương mại tức thời (quick commerce) đang cạnh tranh khốc liệt tại Trung Quốc. Nếu thành công, đây sẽ là một trong những thương vụ đáng chú ý nhất của ngành bán lẻ trực tuyến Trung Quốc trong năm 2026, đồng thời mở ra một giai đoạn tái cấu trúc mới trong cuộc đua giữa Alibaba, Meituan và JD.com.
Theo các nguồn tin thân cận, Alibaba đã đưa ra đề nghị mua lại Pupu với giá khoảng 1,5 tỷ USD, cao hơn nhiều so với đề xuất trước đó của Sun Art Retail, nhà bán lẻ hiện được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư DCP Capital. Mức giá này phản ánh quyết tâm của Alibaba trong việc mở rộng hiện diện tại lĩnh vực giao hàng siêu tốc và bán lẻ địa phương – một trong những chiến trường tăng trưởng nóng nhất của nền kinh tế số Trung Quốc hiện nay.
Được thành lập tại tỉnh Phúc Kiến, Pupu đã xây dựng mô hình giao hàng thực phẩm và hàng tiêu dùng trong vòng 30 phút thông qua mạng lưới kho hàng phân tán và hệ thống logistics chuyên biệt. Công ty hiện đạt doanh thu thường niên hơn 30 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,2 tỷ USD), trở thành một trong những doanh nghiệp giao hàng tạp hóa độc lập lớn nhất còn lại tại Trung Quốc.
Động thái của Alibaba diễn ra chỉ vài tháng sau khi Meituan đạt thỏa thuận mua lại Dingdong Fresh Holding với giá khoảng 717 triệu USD. Việc các ông lớn công nghệ đồng loạt theo đuổi các thương vụ M&A cho thấy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại tức thời đang chuyển từ giai đoạn “đốt tiền” sang giai đoạn hợp nhất thị trường.
Trong hai năm qua, Alibaba, Meituan và JD.com đã chi hàng tỷ USD cho các chương trình trợ giá, khuyến mại và mở rộng mạng lưới giao hàng nhằm giành thị phần trong lĩnh vực giao thực phẩm, đồ uống và hàng tiêu dùng trong vòng dưới một giờ. Cuộc chiến này từng khiến lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bị bào mòn nghiêm trọng và buộc cơ quan quản lý Trung Quốc phải lên tiếng cảnh báo về tình trạng cạnh tranh quá mức.
Tuy nhiên, khi tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử truyền thống chậm lại, thương mại tức thời đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới. Người tiêu dùng ngày càng có xu hướng đặt hàng thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác với thời gian giao chỉ từ 30 đến 60 phút. Điều này khiến hạ tầng logistics địa phương trở thành tài sản chiến lược đối với các nền tảng internet lớn.
Đối với Alibaba, thương vụ Pupu còn mang ý nghĩa chiến lược khi tập đoàn này đang tìm cách củng cố hệ sinh thái bán lẻ địa phương xoay quanh Taobao, Tmall và nền tảng giao đồ ăn Ele.me. Việc sở hữu Pupu có thể giúp Alibaba tăng tốc khả năng giao hàng siêu tốc, mở rộng độ phủ tại các thành phố cấp hai và cấp ba, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh trước Meituan – doanh nghiệp hiện vẫn giữ vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực dịch vụ địa phương.
Giới phân tích nhận định thương vụ này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của Alibaba dưới thời CEO Eddie Wu. Sau nhiều năm tập trung vào thương mại điện tử và điện toán đám mây, tập đoàn đang quay trở lại đầu tư mạnh cho các dịch vụ tiêu dùng địa phương, nơi được xem là nguồn tăng trưởng quan trọng trong tương lai. Bên cạnh AI và điện toán đám mây, thương mại tức thời hiện là một trong những lĩnh vực được Alibaba ưu tiên hàng đầu.
Dù vậy, thương vụ vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các cơ quan quản lý Trung Quốc đang theo dõi chặt chẽ hoạt động sáp nhập trong lĩnh vực internet nhằm ngăn ngừa tình trạng tập trung thị trường quá mức. Ngoài ra, khả năng sinh lời của mô hình giao hàng siêu tốc vẫn là dấu hỏi lớn khi các doanh nghiệp phải duy trì chi phí vận hành và logistics rất cao để đáp ứng yêu cầu giao hàng trong thời gian ngắn.
Nếu thương vụ được hoàn tất, Alibaba sẽ sở hữu một trong những nền tảng giao hàng tạp hóa lớn nhất Trung Quốc và tạo thêm sức ép lên Meituan trong cuộc đua giành quyền kiểm soát thị trường thương mại tức thời trị giá hàng trăm tỷ USD. Điều đó cũng cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới, nơi quy mô logistics và khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tức thời có thể trở thành yếu tố quyết định thành bại trong nền kinh tế số.