Với trợ lý doanh nghiệp Qwen Work cùng các tác nhân AI có khả năng thực hiện nhiệm vụ, tập đoàn Trung Quốc đang hướng tới mô hình thương mại điện tử trong đó AI không chỉ tư vấn mà còn trực tiếp tham gia xử lý công việc, từ quản lý sản phẩm đến quảng cáo và chăm sóc khách hàng.
AI đi sâu vào quy trình vận hành của nhà bán hàng
Theo South China Morning Post, Liu Bo, Chủ tịch Tmall, công bố định hướng này tại buổi họp báo về chương trình mua sắm Ngày Độc thân của Alibaba. Ông cho biết từ năm tới, AI sẽ được đưa một cách toàn diện vào các quy trình làm việc nội bộ của doanh nghiệp bán hàng trên nền tảng.
Một trong những công cụ quan trọng phục vụ kế hoạch là Qwen Work, trợ lý AI dành cho doanh nghiệp của Alibaba. Phiên bản được thiết kế riêng cho thương mại điện tử đã bắt đầu thử nghiệm trong tuần này, hướng đến những nhà bán hàng hoạt động đồng thời trên nhiều nền tảng.
Động thái này đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược AI của Alibaba. Trong năm qua, các công cụ AI trên Taobao và Tmall đã được sử dụng để hỗ trợ ra mắt sản phẩm, triển khai quảng cáo và phục vụ khách hàng. Theo Liu Bo, kết quả triển khai ban đầu vượt kỳ vọng, tạo cơ sở để tập đoàn mở rộng phạm vi ứng dụng.
Thay vì chỉ đưa ra gợi ý hoặc trả lời câu hỏi, các tác nhân AI có thể được thiết kế để thực hiện chuỗi công việc theo mục tiêu được giao. Trong thương mại điện tử, điều đó có thể bao gồm phân tích dữ liệu kinh doanh, xây dựng nội dung sản phẩm, hỗ trợ quản lý gian hàng, tối ưu quảng cáo và xử lý các yêu cầu dịch vụ khách hàng.
Mô hình này đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn thường thiếu nhân sự chuyên trách về phân tích dữ liệu, tiếp thị số và vận hành đa kênh. Nếu được triển khai hiệu quả, AI có thể giúp họ tự động hóa những công việc lặp lại, phản hồi khách hàng nhanh hơn và sử dụng nguồn lực hạn chế hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, mức độ tự động hóa thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng tích hợp dữ liệu, quyền truy cập của AI vào các hệ thống kinh doanh và cơ chế kiểm soát những quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán, ngân sách quảng cáo hoặc giao dịch với khách hàng.
Từ tìm kiếm sản phẩm đến mua sắm có trợ lý AI
Chiến lược dành cho nhà bán hàng là một phần trong kế hoạch rộng hơn của Alibaba nhằm tích hợp AI vào cả hai phía của thị trường: người bán và người mua.
Tháng 5/2026, Alibaba công bố kết nối ứng dụng Qwen với toàn bộ danh mục sản phẩm trên Taobao, đồng thời đưa trợ lý mua sắm sử dụng Qwen vào ứng dụng Taobao. Theo tập đoàn, hệ thống cho phép người dùng tìm kiếm, so sánh sản phẩm, đặt hàng và quản lý giao nhận thông qua hội thoại tự nhiên, thay vì phải thực hiện từng thao tác theo cách truyền thống. Danh mục Taobao và Tmall được kết nối có hơn 4 tỷ sản phẩm.
Cách tiếp cận này hướng đến mô hình “mua sắm qua tác nhân AI”, trong đó người tiêu dùng có thể mô tả nhu cầu bằng ngôn ngữ thông thường, nhận đề xuất phù hợp và sử dụng trợ lý để thực hiện nhiều bước trong hành trình mua hàng.
Nếu được kết nối xuyên suốt với hệ thống vận hành của nhà bán hàng, AI có thể giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhu cầu của khách hàng và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp. Dữ liệu về tìm kiếm, đánh giá sản phẩm và hành vi mua sắm có thể hỗ trợ việc lựa chọn danh mục hàng hóa, điều chỉnh nội dung tiếp thị và cải thiện dịch vụ hậu mãi.
Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này không chỉ phụ thuộc vào chất lượng mô hình AI. Khả năng cập nhật dữ liệu sản phẩm, độ chính xác của thông tin giá và tồn kho, cũng như tính minh bạch của các đề xuất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm mua sắm và niềm tin của người dùng.
Cuộc đua AI trong thương mại điện tử ngày càng quyết liệt
Alibaba đang đẩy mạnh chiến lược AI trong bối cảnh sức mua tại Trung Quốc còn nhiều thách thức và các nền tảng thương mại điện tử cạnh tranh gay gắt để thu hút khách hàng, nhà bán hàng và ngân sách quảng cáo.
Việc đưa AI vào hoạt động của Taobao và Tmall có thể tạo ra lợi thế nhờ quy mô dữ liệu giao dịch, hệ thống thanh toán, logistics và mạng lưới người bán đã hình thành trong nhiều năm. Khác với một trợ lý AI độc lập, hệ thống được tích hợp trực tiếp vào nền tảng thương mại có khả năng kết nối việc phân tích nhu cầu với các bước thực thi giao dịch.
Đối với Alibaba, mục tiêu không chỉ là cải thiện năng suất của từng nhà bán hàng, mà còn có thể nâng cao hiệu quả toàn hệ sinh thái: tăng mức độ phù hợp của quảng cáo, cải thiện tỷ lệ chuyển đổi và giảm chi phí vận hành. Dù vậy, những lợi ích này cần được kiểm chứng qua kết quả thực tế, đặc biệt khi mức độ cạnh tranh về giá và chi phí thu hút khách hàng vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến.
Một thách thức khác là bảo vệ dữ liệu kinh doanh và dữ liệu người tiêu dùng. Khi AI được trao quyền xử lý nhiều công việc hơn, nền tảng cần bảo đảm việc phân quyền truy cập, kiểm soát hành động tự động và khả năng truy xuất các quyết định do hệ thống đưa ra.
Tín hiệu cho doanh nghiệp Việt Nam: AI phải gắn với hiệu quả kinh doanh
Kế hoạch của Alibaba mang lại bài học đáng chú ý cho doanh nghiệp thương mại điện tử và bán lẻ tại Việt Nam. Việc ứng dụng AI sẽ tạo ra giá trị lớn hơn khi được tích hợp vào quy trình kinh doanh cụ thể, thay vì chỉ dừng ở việc sử dụng chatbot hoặc công cụ tạo nội dung.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, những ứng dụng thiết thực trước mắt có thể là tự động hóa trả lời các câu hỏi thường gặp, phân tích doanh số, hỗ trợ quản lý danh mục sản phẩm, xây dựng nội dung tiếp thị và tổng hợp phản hồi của khách hàng. Khi dữ liệu vận hành được chuẩn hóa và kết nối tốt hơn, doanh nghiệp có thể tiến tới những hệ thống AI có khả năng phối hợp nhiều nhiệm vụ trong cùng một quy trình.
Dù vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn công cụ phù hợp với quy mô, bảo đảm dữ liệu được quản lý an toàn và duy trì sự giám sát của con người đối với các quyết định quan trọng. Hiệu quả không nên chỉ được đo bằng số lượng tác vụ được tự động hóa, mà còn bằng chi phí tiết kiệm được, chất lượng dịch vụ, mức độ hài lòng của khách hàng và khả năng gia tăng doanh thu.
Với Alibaba, kế hoạch mở rộng AI trên Taobao và Tmall từ năm 2027 cho thấy cuộc cạnh tranh trong thương mại điện tử đang chuyển từ tối ưu giao diện và quảng cáo sang xây dựng hệ thống vận hành thông minh. Trong giai đoạn tiếp theo, lợi thế có thể thuộc về những nền tảng không chỉ sở hữu mô hình AI mạnh, mà còn có khả năng kết nối công nghệ đó với dữ liệu, giao dịch và nhu cầu thực tế của hàng triệu người bán và người mua.