Dù tín hiệu phục hồi phần nào giúp trấn an thị trường, nhà đầu tư vẫn phải đối mặt với câu hỏi lớn hơn: liệu vụ việc có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, triển vọng xuất khẩu chip và vị thế lãnh đạo của người đứng đầu tập đoàn bán dẫn có giá trị hàng đầu thế giới hay không.
Theo CNBC, cổ phiếu Nvidia tăng khoảng 4,5% trong giao dịch trước giờ mở cửa, tính đến 5 giờ sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ ngày 11/11. Trước đó, mã NVDA đã giảm 4,3% trong phiên đầu tuần và tiếp tục mất 5,47% trong phiên ngày 10/11. Những đợt bán tháo liên tiếp khiến Nvidia mất hàng trăm tỷ USD giá trị vốn hóa. Reuters ước tính mức sụt giảm vào khoảng 430 tỷ USD trong hai phiên giao dịch.
Diễn biến này cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang chịu tác động không chỉ từ những yếu tố cơ bản như doanh thu, lợi nhuận hay nhu cầu chip AI, mà còn từ rủi ro quản trị và khả năng gián đoạn hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Nhà đầu tư đánh giá ba kịch bản rủi ro
Trong báo cáo gửi khách hàng ngày 10/11, Bank of America đưa ra ba kịch bản có thể ảnh hưởng đến triển vọng đầu tư của Nvidia.
Ở kịch bản thứ nhất, tác động của vụ việc được kiểm soát, ban lãnh đạo tiếp tục duy trì ổn định và hoạt động kinh doanh không chịu ảnh hưởng đáng kể. Khi đó, những lo ngại hiện tại có thể dần lắng xuống, giúp cổ phiếu Nvidia trở lại tập trung vào các yếu tố nền tảng như nhu cầu bộ xử lý AI, doanh thu trung tâm dữ liệu và kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất.
Kịch bản thứ hai là tình trạng bất định kéo dài. Khi cuộc điều tra chưa có kết luận, nhà đầu tư có thể tiếp tục yêu cầu mức chiết khấu rủi ro cao hơn đối với cổ phiếu Nvidia. Điều này có thể gây sức ép lên định giá, ngay cả khi kết quả kinh doanh vẫn tăng trưởng tích cực.
Kịch bản thứ ba được đánh giá là nghiêm trọng nhất, trong đó cuộc điều tra phát hiện những vấn đề bất lợi, dẫn tới xáo trộn nhân sự lãnh đạo hoặc các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip chặt chẽ hơn. Khi đó, nhà đầu tư có thể phải đánh giá lại triển vọng doanh thu và lợi nhuận của Nvidia.
Theo chuyên gia phân tích Vivek Arya của Bank of America, đây là những tình huống có thể tạo ra các kết quả đầu tư rất khác nhau. Vấn đề quan trọng không chỉ là diễn biến cá nhân của CEO mà còn là khả năng vụ việc lan sang hoạt động kinh doanh và môi trường chính sách đối với Nvidia.
Jensen Huang cố gắng duy trì hoạt động bình thường
Trong khi những thông tin liên quan đến vụ việc tiếp tục thu hút sự chú ý, Jensen Huang đã trở lại trụ sở Nvidia tại Santa Clara, bang California, trong ngày 9/11 và tham dự cuộc họp thường kỳ với các lãnh đạo cấp cao.
Theo những người nắm rõ nội dung cuộc họp được CNBC dẫn lại, Huang mở đầu bằng việc đề cập đến chuyện cá nhân, xin lỗi các lãnh đạo và nhân viên công ty. Tuy nhiên, ông không dành thời gian trả lời câu hỏi mà nhanh chóng chuyển sang các nội dung công việc và chương trình nghị sự của tập đoàn.
Ông cũng có mặt tại văn phòng trong ngày 10/11 để tiếp tục các cuộc họp, trong bối cảnh Nvidia chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III vào ngày 17/11.
Cách xử lý này được xem là nỗ lực duy trì trạng thái hoạt động bình thường trong nội bộ doanh nghiệp, tránh để vụ việc cá nhân của CEO làm gián đoạn các hoạt động điều hành. Tuy nhiên, theo những nguồn tin CNBC tiếp cận, một số nhân viên lâu năm cảm thấy bất ngờ và thất vọng trước thông tin Huang thừa nhận không chung thủy với vợ.
Ngày 8/11, Huang đã gửi thư điện tử tới nhân viên, thừa nhận hành vi ngoại tình và xin lỗi gia đình, đồng nghiệp, hội đồng quản trị cùng các đối tác. Ông nhận trách nhiệm về hành động của mình và cam kết hợp tác với cuộc điều tra độc lập do hội đồng quản trị khởi động.
Cần phân biệt rõ việc Huang thừa nhận ngoại tình với nghi vấn ông bị một hoạt động tình báo nước ngoài tiếp cận. Đây là hai vấn đề khác nhau và chưa có kết luận chính thức cho thấy thông tin mật của Nvidia hoặc an ninh quốc gia Mỹ đã bị xâm phạm.
Cuộc điều tra mở rộng sang rủi ro xuất khẩu chip sang Trung Quốc
Vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn khi các báo cáo truyền thông đề cập đến mối quan hệ giữa Huang và Alice Huang, nữ doanh nhân Trung Quốc từng giữ vị trí điều hành tại Megaspeed International, một doanh nghiệp điện toán đám mây có liên hệ với hoạt động kinh doanh chip Nvidia.
Theo thông tin do The Information đăng tải và Reuters dẫn lại, Alice Huang cùng chồng và chị gái được cho là đã xây dựng mạng lưới doanh nghiệp tại Trung Quốc và Singapore để tiếp cận nguồn cung chip Nvidia. Khi các đơn hàng chip chịu hạn chế xuất khẩu của Mỹ gặp trở ngại, mạng lưới này được cho là đã tận dụng các mối quan hệ kinh doanh để thu xếp nguồn cung.
Báo cáo nói trên ước tính khoảng 240.000 bộ xử lý Nvidia, gồm các dòng H100, H200 và một số A100, đã được đưa vào Trung Quốc, với tổng giá trị ít nhất 7,5 tỷ USD. Một phần năng lực tính toán được cho là phục vụ các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc như Alibaba, Tencent và một số phòng thí nghiệm phát triển AI.
Tuy nhiên, đây là những cáo buộc được truyền thông dẫn lại, chưa phải kết luận của cơ quan điều tra. Reuters cho biết họ chưa thể xác minh độc lập các thông tin này. Việc một doanh nghiệp nhập khẩu hoặc sử dụng chip Nvidia cũng không tự động chứng minh có hành vi vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu; cần làm rõ khách hàng cuối, mục đích sử dụng, tuyến vận chuyển và giấy phép liên quan.
Hội đồng quản trị Nvidia đã thuê hãng luật Wachtell, Lipton, Rosen & Katz tiến hành điều tra độc lập. Luật sư Joon Kim, cựu quyền công tố viên liên bang Mỹ tại quận phía Nam New York, được giao dẫn dắt hoạt động rà soát.
Trước đó, Nvidia tuyên bố chưa có cơ sở để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc thông tin mật của công ty bị xâm phạm. Hội đồng quản trị cũng bày tỏ sự tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của Huang và cho biết ông sẽ hợp tác với cuộc điều tra.
Áp lực chính sách có thể ảnh hưởng đến triển vọng Nvidia
Một trong những rủi ro lớn nhất đối với Nvidia là vụ việc có thể thúc đẩy Washington tăng cường kiểm soát hoạt động xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc.
Các bộ xử lý tăng tốc của Nvidia, đặc biệt là những dòng chip phục vụ huấn luyện và vận hành mô hình AI quy mô lớn, đang nằm trong tâm điểm cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung. Chính quyền Mỹ đã áp dụng nhiều biện pháp hạn chế nhằm ngăn các công nghệ bán dẫn tiên tiến rơi vào tay những tổ chức bị xem là có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
Nếu các cơ quan chức năng xác định có lỗ hổng trong quy trình kiểm soát khách hàng, phân phối hoặc xác minh mục đích sử dụng chip, Nvidia có thể phải đối mặt với yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn. Điều này có thể làm tăng chi phí kiểm soát giao dịch, kéo dài thời gian cấp phép và gây khó khăn cho kế hoạch tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Không chỉ Nvidia, những doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng bán dẫn cũng có thể chịu tác động gián tiếp nếu các quy định xuất khẩu được mở rộng. Các nhà sản xuất chip, nhà cung cấp thiết bị và đối tác đóng gói, kiểm thử có thể phải tăng cường quy trình xác minh khách hàng và điểm đến cuối cùng của sản phẩm.
Ở góc độ thị trường, rủi ro chính sách có thể quan trọng không kém kết quả điều tra cá nhân. Trung Quốc là một thị trường lớn đối với ngành bán dẫn, trong khi Nvidia đang giữ vị trí trung tâm trong hệ sinh thái phần cứng AI toàn cầu. Bất kỳ thay đổi nào về khả năng tiếp cận thị trường này đều có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng doanh thu và định giá cổ phiếu.
Báo cáo tài chính ngày 17/11 trở thành phép thử tiếp theo
Trong ngắn hạn, nhà đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi cuộc điều tra độc lập, phản ứng của cơ quan quản lý Mỹ và khả năng duy trì vai trò điều hành của Jensen Huang. Tuy nhiên, báo cáo tài chính quý III dự kiến công bố ngày 17/11 mới là sự kiện quan trọng tiếp theo để đánh giá sức khỏe kinh doanh của Nvidia.
Thị trường sẽ tập trung vào tốc độ tăng trưởng doanh thu từ trung tâm dữ liệu, nhu cầu đối với các dòng chip AI thế hệ mới, khả năng đáp ứng đơn hàng và triển vọng cung ứng trong những quý tiếp theo. Những yếu tố này vẫn là nền tảng quyết định giá trị dài hạn của doanh nghiệp.
Dù vậy, vụ việc hiện nay làm nổi bật một rủi ro đặc biệt đối với Nvidia: sự phụ thuộc lớn vào một nhà lãnh đạo có vai trò trung tâm trong chiến lược công nghệ, quan hệ với khách hàng và hoạt động đối ngoại. Nếu vị trí của Huang bị ảnh hưởng, công ty có thể phải đối mặt với những xáo trộn vượt ra ngoài phạm vi quản trị thông thường.
Đối với nhà đầu tư, mức tăng của cổ phiếu trong phiên trước giờ mở cửa ngày 11/11 mới chỉ phản ánh phản ứng ngắn hạn sau hai phiên bán tháo. Khả năng phục hồi bền vững sẽ phụ thuộc vào việc Nvidia có thể chứng minh hoạt động kinh doanh không bị ảnh hưởng, cuộc điều tra không phát hiện sai phạm nghiêm trọng và các rủi ro liên quan đến kiểm soát xuất khẩu chip được giới hạn.
Trong bối cảnh AI tiếp tục là động lực lớn của thị trường công nghệ, Nvidia vẫn sở hữu lợi thế đáng kể về phần cứng, phần mềm và hệ sinh thái khách hàng. Nhưng vụ việc lần này cho thấy vị thế dẫn đầu công nghệ không thể tách rời yêu cầu quản trị doanh nghiệp, minh bạch và tuân thủ quy định trong môi trường cạnh tranh địa chính trị ngày càng phức tạp.