Động thái này làm gia tăng lo ngại về tác động của chính sách kiểm soát xuất khẩu Mỹ đối với các nhà sản xuất bán dẫn châu Á.
Theo Reuters, quy định mới của Washington siết chặt yêu cầu đối với các nhà máy gia công bán dẫn (foundry) sản xuất chip tiên tiến cho những doanh nghiệp Trung Quốc không sở hữu nhà máy sản xuất chip (fabless). Đây là nhóm doanh nghiệp thiết kế chip nhưng thuê các nhà sản xuất bên ngoài chế tạo sản phẩm.
Ông Sanjeev Rana, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty chứng khoán CLSA, nhận định các quy định mới có thể khiến bộ phận gia công bán dẫn Samsung Foundry phải thực hiện thêm các bước thẩm định khách hàng và đáp ứng những yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt hơn.
Nhận định này cho thấy tác động của chính sách mới không chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp Trung Quốc trực tiếp sử dụng chip AI, mà còn có thể lan sang những nhà cung cấp dịch vụ sản xuất bán dẫn quốc tế có khách hàng tại thị trường này.
Mỹ mở rộng kiểm soát khả năng tiếp cận chip AI
Ngày 16/11, chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo tăng cường hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến của những doanh nghiệp như Nvidia. Biện pháp mới được đưa ra trong bối cảnh Washington tiếp tục lo ngại công nghệ bán dẫn tiên tiến có thể được sử dụng để nâng cao năng lực AI và các ứng dụng quân sự của Trung Quốc.
Đáng chú ý, phạm vi kiểm soát không chỉ tập trung vào hoạt động mua bán chip trực tiếp. Mỹ còn hướng tới việc ngăn các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận năng lực tính toán thông qua những trung tâm dữ liệu đặt ở nước ngoài. Trước đó, một số công ty Trung Quốc có thể thuê năng lực xử lý từ các trung tâm dữ liệu bên ngoài lãnh thổ để sử dụng chip tiên tiến, qua đó khai thác nguồn lực tính toán mà không cần trực tiếp nhập khẩu phần cứng.
Việc mở rộng kiểm soát sang các hình thức tiếp cận từ xa khiến các nhà cung cấp hạ tầng điện toán và dịch vụ sản xuất chip phải đối mặt với yêu cầu giám sát khách hàng chặt chẽ hơn. Các doanh nghiệp có liên quan đến chuỗi cung ứng chip AI có thể phải tăng cường xác minh người mua, mục đích sử dụng và các bên tham gia giao dịch.
Samsung Foundry đối mặt thêm áp lực tuân thủ
Đối với Samsung Electronics, quy định mới có thể tạo thêm áp lực cho mảng Samsung Foundry – lĩnh vực kinh doanh dịch vụ gia công chip theo hợp đồng. Khác với hoạt động sản xuất chip nhớ, mảng foundry phụ thuộc đáng kể vào đơn hàng từ các công ty thiết kế chip bên ngoài, trong đó có những khách hàng hoạt động trên thị trường quốc tế.
Nếu các yêu cầu thẩm định và cấp phép được siết chặt, Samsung Foundry có thể phải bổ sung quy trình kiểm tra khách hàng, xác minh nguồn gốc đơn hàng và đánh giá mục đích sử dụng sản phẩm. Điều này có khả năng làm tăng chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian xử lý đơn hàng và ảnh hưởng đến tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh.
TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, cũng chịu tác động từ tâm lý thận trọng của thị trường sau thông báo của Mỹ. Tuy nhiên, Reuters chưa đưa ra đánh giá cụ thể về mức độ ảnh hưởng của quy định mới đối với hoạt động kinh doanh của TSMC.
Diễn biến trên thị trường chứng khoán phản ánh mối lo ngại rộng hơn của giới đầu tư: khi các biện pháp kiểm soát công nghệ ngày càng mở rộng, các nhà sản xuất bán dẫn châu Á có thể phải cân bằng giữa việc duy trì hoạt động kinh doanh toàn cầu và tuân thủ những quy định xuất khẩu ngày càng phức tạp của Mỹ.
Chuỗi cung ứng bán dẫn đứng trước nguy cơ phân mảnh sâu hơn
Động thái mới của Washington tiếp tục cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung đang chuyển từ kiểm soát xuất khẩu sản phẩm sang giám sát toàn bộ khả năng tiếp cận năng lực tính toán tiên tiến. Điều này có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách các doanh nghiệp bán dẫn tổ chức chuỗi cung ứng, lựa chọn khách hàng và phân bổ năng lực sản xuất.
Với các nhà sản xuất chip Hàn Quốc và Đài Loan, Trung Quốc vẫn là thị trường quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, việc mở rộng các quy định kiểm soát của Mỹ khiến hoạt động kinh doanh với khách hàng Trung Quốc tiềm ẩn thêm rủi ro pháp lý và thương mại, đặc biệt đối với những sản phẩm có liên quan đến AI tiên tiến.
Về dài hạn, các doanh nghiệp bán dẫn có thể phải tăng cường phân loại khách hàng theo thị trường, xây dựng hệ thống truy xuất đơn hàng và kiểm soát chặt chẽ hơn mục đích sử dụng chip. Những yêu cầu này không chỉ làm tăng chi phí vận hành mà còn có thể thúc đẩy quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Đối với Samsung Electronics, thách thức nằm ở việc bảo vệ năng lực cạnh tranh của Samsung Foundry trong khi vẫn đáp ứng các yêu cầu kiểm soát xuất khẩu. Với TSMC, diễn biến mới tiếp tục đặt doanh nghiệp vào vị trí nhạy cảm trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Thị trường bán dẫn vì vậy không chỉ chịu ảnh hưởng từ nhu cầu chip AI, đầu tư trung tâm dữ liệu hay chu kỳ cung cầu, mà ngày càng phụ thuộc vào những quyết định chính sách và địa chính trị. Các biện pháp kiểm soát mới của Mỹ có thể trở thành một nhân tố quan trọng định hình dòng chảy đơn hàng, công nghệ và vốn đầu tư trong ngành công nghiệp bán dẫn thời gian tới.