Khi hai doanh nghiệp chuẩn bị cho những khoản đầu tư khổng lồ vào bán dẫn và AI, bài toán cân bằng giữa tái đầu tư và chia sẻ lợi ích với cổ đông đang trở thành vấn đề được quan tâm tại Hàn Quốc.
Lợi nhuận kỷ lục, kỳ vọng cổ đông cũng tăng
Samsung Electronics và SK hynix đang đứng trước một nghịch lý của thời kỳ bùng nổ AI: doanh nghiệp càng kiếm được nhiều tiền, áp lực phải chia sẻ thành quả với cổ đông càng lớn.
Sự bùng nổ nhu cầu đối với bộ nhớ hiệu năng cao, đặc biệt là HBM phục vụ các hệ thống AI, đã đưa hai nhà sản xuất chip hàng đầu Hàn Quốc vào một chu kỳ tăng trưởng mạnh. Các dự báo của giới phân tích cho thấy lợi nhuận của hai doanh nghiệp có thể tiếp tục ở mức rất cao trong năm 2026 khi nguồn cung bộ nhớ vẫn chịu áp lực từ nhu cầu AI.
Nhưng với các nhà đầu tư, tăng trưởng lợi nhuận chưa phải là câu chuyện duy nhất. Câu hỏi ngày càng lớn là bao nhiêu phần lợi nhuận sẽ được giữ lại để đầu tư và bao nhiêu sẽ trở lại túi cổ đông?
Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm tại Hàn Quốc, nơi các doanh nghiệp lớn từ lâu bị cho là có mức định giá thấp hơn các công ty tương đồng trên thị trường quốc tế – hiện tượng thường được gọi là “Korea discount”.
AI tạo ra “kho tiền” mới cho ngành bán dẫn
Sự thay đổi đang diễn ra nhanh chóng bởi AI đã làm đảo chiều nhiều đặc điểm của chu kỳ bán dẫn.
Trong các chu kỳ trước, doanh nghiệp thường phải cân nhắc rất kỹ giữa mở rộng công suất và rủi ro dư cung. Nhưng lần này, nhu cầu từ trung tâm dữ liệu và AI đang thúc đẩy một cuộc chạy đua đầu tư mới, đặc biệt trong HBM và các loại bộ nhớ tiên tiến.
Các báo cáo phân tích gần đây cho rằng Samsung Electronics và SK hynix đang hưởng lợi từ tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và mức giá cao, trong khi năng lực mở rộng nguồn cung vẫn bị giới hạn bởi thời gian xây dựng nhà máy, thiếu phòng sạch và yêu cầu kỹ thuật ngày càng phức tạp.
Điều đó tạo ra khả năng hình thành những giai đoạn “siêu lợi nhuận” kéo dài hơn so với các chu kỳ bán dẫn truyền thống.
Với cổ đông, đây lại chính là thời điểm để đặt câu hỏi về hiệu quả sử dụng dòng tiền.
Hai “ông lớn” đứng trước bài toán phân bổ vốn
Samsung Electronics và SK hynix đều phải phân bổ nguồn tiền cho nhiều mục tiêu cùng lúc: mở rộng năng lực sản xuất, phát triển công nghệ HBM thế hệ mới, đầu tư R&D và củng cố vị thế trong cuộc đua AI.
Bên cạnh đó là yêu cầu ngày càng rõ ràng từ thị trường vốn về cổ tức, mua lại cổ phiếu và các hình thức hoàn vốn khác.
Điểm đáng chú ý là áp lực này không chỉ đến từ các nhà đầu tư tổ chức. Khi cổ phiếu bán dẫn trở thành tâm điểm của thị trường chứng khoán Hàn Quốc, ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân cũng quan tâm trực tiếp tới chính sách phân phối lợi nhuận của Samsung và SK hynix.
Trong những ngày gần đây, thông tin về khả năng hai doanh nghiệp tăng hoàn vốn cho cổ đông đã thu hút sự chú ý đáng kể của thị trường. Cả Samsung Electronics và SK hynix đều phát tín hiệu rằng họ đang xem xét mở rộng chính sách hoàn vốn, trong khi vẫn phải duy trì nền tảng tài chính đủ mạnh cho các khoản đầu tư tăng trưởng.
“Korea discount” trở thành áp lực kép
Câu chuyện hoàn vốn cho cổ đông còn gắn với một vấn đề lớn hơn của thị trường vốn Hàn Quốc: “Korea discount”.
Trong nhiều năm, cổ phiếu Hàn Quốc thường được giao dịch ở mức định giá thấp hơn các thị trường phát triển, một phần do những lo ngại về quản trị doanh nghiệp, cấu trúc sở hữu và mức độ bảo vệ lợi ích cổ đông.
Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy các chính sách nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư. Trong bối cảnh đó, những tập đoàn có quy mô lớn như Samsung và SK hynix được kỳ vọng đóng vai trò tiên phong.
Nếu các doanh nghiệp có lượng tiền mặt lớn tăng cổ tức, mua lại và hủy cổ phiếu quỹ hoặc đưa ra cơ chế hoàn vốn rõ ràng hơn, thị trường có thể đánh giá lại giá trị của toàn bộ nhóm cổ phiếu Hàn Quốc.
Một số chuyên gia cho rằng việc cải thiện phân bổ vốn có thể góp phần thu hẹp “Korea discount” trong dài hạn.
Nhưng đầu tư cho AI vẫn là ưu tiên
Dù vậy, tăng hoàn vốn không đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất chip có thể giảm đầu tư.
Ngược lại, cuộc đua AI đang đòi hỏi những khoản vốn ngày càng lớn. Hàn Quốc vừa công bố một quỹ bán dẫn trị giá 5.000 tỷ won, tương đương khoảng 3,52 tỷ USD, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vật liệu, linh kiện, thiết bị và thiết kế chip. Chính phủ cũng đang thúc đẩy các cụm bán dẫn quy mô lớn và chương trình R&D dài hạn để củng cố toàn bộ hệ sinh thái.
Samsung Electronics và SK hynix cũng nằm ở trung tâm của chiến lược phát triển ngành bán dẫn này.
Vì vậy, bài toán của hai doanh nghiệp không đơn giản là “chia nhiều hơn cho cổ đông”, mà là xác định mức hoàn vốn đủ hấp dẫn nhưng không làm suy yếu khả năng đầu tư cho chu kỳ công nghệ tiếp theo.
Từ “kiếm tiền từ AI” sang “tạo giá trị cho cổ đông”
Sức ép hiện nay cho thấy ngành bán dẫn Hàn Quốc đang bước sang một giai đoạn mới.
Trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng AI, câu hỏi quan trọng nhất là doanh nghiệp nào có thể sản xuất HBM tốt hơn, nhanh hơn và với quy mô lớn hơn.
Nhưng khi lợi nhuận tăng mạnh và dòng tiền trở nên dồi dào, thị trường bắt đầu đặt ra câu hỏi thứ hai: doanh nghiệp sẽ biến lợi thế công nghệ thành giá trị dài hạn cho cổ đông như thế nào?
Đối với Samsung Electronics và SK hynix, đây sẽ là bài toán cân bằng giữa ba mục tiêu: duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ, đầu tư đủ lớn để đón đầu nhu cầu AI và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Nếu giải quyết tốt bài toán này, làn sóng AI không chỉ tạo ra một chu kỳ lợi nhuận mới cho ngành bán dẫn Hàn Quốc mà còn có thể trở thành động lực quan trọng giúp thị trường chứng khoán nước này thu hẹp khoảng cách định giá với các thị trường lớn trên thế giới.