Giá chip nhớ và linh kiện leo thang, trong khi hiệu ứng từ các chương trình kích cầu của Chính phủ dần suy yếu, khiến người tiêu dùng trì hoãn nâng cấp thiết bị.
Theo số liệu mới công bố của IDC, lượng smartphone xuất xưởng tại Trung Quốc trong quý II/2026 đạt khoảng 66 triệu chiếc, giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, thị trường cũng giảm 4,2%, đánh dấu chuỗi 5 quý suy giảm liên tiếp của ngành smartphone Trung Quốc.
Giá chip nhớ tăng làm đảo lộn thị trường
IDC cho biết nguyên nhân chính đến từ việc giá chip nhớ DRAM và NAND Flash cùng nhiều linh kiện điện tử tiếp tục tăng mạnh. Trước áp lực chi phí, hầu hết các nhà sản xuất điện thoại Android buộc phải tăng giá bán hoặc cắt giảm các dòng máy giá rẻ để bảo vệ biên lợi nhuận.
Điều này khiến sức mua ở phân khúc phổ thông suy yếu rõ rệt, khi người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn với các khoản chi tiêu không thiết yếu.
Theo các chuyên gia, sự bùng nổ đầu tư vào AI đang khiến các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên năng lực cho dòng chip HBM phục vụ máy chủ AI, làm nguồn cung DRAM và NAND dành cho thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp. Hệ quả là giá linh kiện tiếp tục duy trì ở mức cao và gây áp lực lên toàn bộ ngành điện tử.
Huawei và Apple là hai điểm sáng
Trong bức tranh ảm đạm của thị trường, chỉ có Huawei và Apple ghi nhận tăng trưởng.
Huawei tăng lượng xuất xưởng 19,4%, giành vị trí số một với 22,6% thị phần, trong khi Apple tăng 24,4%, vươn lên vị trí thứ hai với 18,1% thị phần. Theo IDC, lợi thế của hai hãng đến từ việc duy trì mức giá ổn định trong khi nhiều đối thủ Android đồng loạt điều chỉnh giá bán.
Ngược lại, Xiaomi giảm 21,7%, còn Oppo và Vivo lần lượt giảm 9,7% và 11,4%, phản ánh sức ép lớn ở phân khúc tầm trung và giá rẻ.
Hiệu ứng trợ giá không còn
Một yếu tố khác khiến thị trường suy yếu là các chương trình trợ giá tiêu dùng của Chính phủ Trung Quốc không còn tạo hiệu ứng như giai đoạn đầu năm.
Theo IDC, khi các gói hỗ trợ giảm dần, người tiêu dùng quay trở lại xu hướng trì hoãn nâng cấp smartphone, nhất là trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn và giá thiết bị tiếp tục tăng.
Thách thức mới của ngành điện tử
Diễn biến tại Trung Quốc cũng phản ánh xu hướng chung của thị trường toàn cầu. Trước đó, Counterpoint Research cho biết lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong quý II/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất của giai đoạn này kể từ năm 2013, chủ yếu do khủng hoảng chip nhớ và giá linh kiện tăng cao.
Giới phân tích nhận định, trong ngắn hạn, thị trường smartphone sẽ còn chịu tác động từ chi phí linh kiện, đặc biệt là bộ nhớ. Trong khi AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với hạ tầng trung tâm dữ liệu và chip hiệu năng cao, các nhà sản xuất điện thoại lại phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa giá bán, lợi nhuận và sức mua của người tiêu dùng.
Đối với chuỗi cung ứng điện tử châu Á, trong đó có Việt Nam, áp lực giá linh kiện nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài trong các quý tới. Điều này buộc các doanh nghiệp phải tối ưu chi phí sản xuất, đồng thời chuyển dịch sang các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn để duy trì khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thị trường thiết bị tiêu dùng tăng trưởng chậm.