Phản ứng của Phố Wall cho thấy di sản mà ông để lại không còn được đánh giá qua iPhone hay doanh thu, mà là khả năng đưa Apple cạnh tranh trong kỷ nguyên AI.

Phiên giao dịch ngày 31/7 chứng kiến hai thái cực trái ngược của các "ông lớn" công nghệ Mỹ.

Cổ phiếu Amazon tăng hơn 15% sau báo cáo tài chính vượt kỳ vọng nhờ tăng trưởng mạnh của mảng điện toán đám mây AWS và các dịch vụ AI. Trong khi đó, Apple mất hơn 7% giá trị vốn hóa, dù vừa công bố quý kinh doanh tháng 6 có doanh thu và lợi nhuận cao nhất lịch sử.

Đằng sau diễn biến này là kỳ báo cáo tài chính cuối cùng của Tim Cook trên cương vị CEO, trước khi chuyển giao quyền điều hành cho John Ternus vào đầu tháng 9.

Quý kinh doanh kỷ lục chưa đủ thuyết phục Phố Wall

Apple đạt doanh thu hơn 109 tỷ USD và doanh số iPhone lập kỷ lục trong quý tháng 6. Đây là một trong những kết quả kinh doanh tốt nhất kể từ khi Tim Cook tiếp quản Apple năm 2011.

Tuy nhiên, nhà đầu tư gần như bỏ qua những con số tích cực.

Điều họ quan tâm hơn là cảnh báo của Tim Cook về tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và chip tiên tiến phục vụ AI, cùng dự báo doanh thu quý tới chỉ tăng 9-11%, thấp hơn kỳ vọng của thị trường.

Thông điệp từ Phố Wall khá rõ ràng: thị trường không còn định giá Apple dựa trên thành công của iPhone, mà dựa trên khả năng tăng trưởng trong cuộc đua AI.

Tim Cook để lại một Apple hoàn toàn khác

Khi kế nhiệm Steve Jobs năm 2011, Tim Cook từng bị nghi ngờ vì không phải một nhà sáng tạo sản phẩm mang tính biểu tượng.

Thay vào đó, ông tập trung vào những thế mạnh ít hào nhoáng hơn: tối ưu chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường toàn cầu, phát triển mảng dịch vụ và xây dựng hệ sinh thái thiết bị.

Trong hơn một thập kỷ, Apple dưới thời Tim Cook đã tăng giá trị vốn hóa từ khoảng 350 tỷ USD lên hơn 5.000 tỷ USD ở thời điểm đỉnh, trở thành doanh nghiệp giá trị nhất thế giới trong nhiều giai đoạn. iPhone tiếp tục là "cỗ máy in tiền", trong khi App Store, iCloud, Apple Music và các dịch vụ số tạo ra nguồn doanh thu định kỳ có biên lợi nhuận cao.

Đó là di sản giúp Apple duy trì vị thế dẫn đầu ngành công nghệ trong suốt nhiều năm.

AI trở thành bài kiểm tra cuối cùng

Nếu iPhone là biểu tượng của thời Steve Jobs, thì AI được xem là phép thử lớn nhất đối với giai đoạn cuối nhiệm kỳ của Tim Cook.

Không giống Microsoft, Amazon hay Google – những công ty đầu tư mạnh vào các mô hình AI trên nền tảng đám mây – Apple lựa chọn hướng đi khác: phát triển AI lai (Hybrid AI), kết hợp xử lý trực tiếp trên thiết bị với hạ tầng đám mây nhằm bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.

Tim Cook nhiều lần khẳng định lợi thế của Apple nằm ở khả năng tích hợp AI sâu vào phần cứng, hệ điều hành và hệ sinh thái sản phẩm, thay vì chạy đua xây dựng các mô hình AI khổng lồ.

Tuy nhiên, chiến lược này vẫn cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả thương mại.

Amazon cho thấy điều nhà đầu tư muốn thấy

Sự tương phản với Amazon càng làm nổi bật áp lực dành cho Apple.

Amazon không chỉ công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng mà còn chứng minh rằng các khoản đầu tư hàng chục tỷ USD vào AI đang bắt đầu chuyển hóa thành doanh thu thông qua AWS và các dịch vụ AI tạo sinh.

Điều đó khiến cổ phiếu hãng tăng mạnh nhất trong hơn một thập kỷ.

Ngược lại, Apple vẫn đang ở giai đoạn đầu triển khai Apple Intelligence. Nhà đầu tư tin vào tiềm năng, nhưng muốn nhìn thấy doanh thu và lợi nhuận cụ thể thay vì các kế hoạch dài hạn.

Di sản của Tim Cook sẽ được đánh giá bằng AI?

Trong 14 năm lãnh đạo Apple, Tim Cook đã chứng minh khả năng biến một công ty phụ thuộc vào iPhone thành tập đoàn sở hữu hệ sinh thái phần cứng, phần mềm và dịch vụ lớn nhất thế giới.

Nhưng ở thời điểm chuyển giao quyền lực, câu hỏi lớn nhất không còn là Apple có bán được thêm bao nhiêu iPhone.

Điều thị trường chờ đợi là liệu chiến lược AI mà Tim Cook đặt nền móng có đủ sức đưa Apple bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, hay sẽ khiến hãng chậm chân trước Microsoft, Amazon, Google và các đối thủ trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo.

Đó có lẽ cũng là phép thử cuối cùng đối với di sản của vị CEO đã dẫn dắt Apple suốt hơn một thập kỷ.