Các doanh nghiệp như Resonac và TDK đang tăng cường đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất để đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới.

Sự phát triển nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu AI đang làm thay đổi triển vọng của thị trường ổ đĩa cứng (HDD). Trong nhiều năm, HDD liên tục mất thị phần vào tay SSD nhờ tốc độ đọc ghi vượt trội và khả năng đáp ứng các ứng dụng đòi hỏi hiệu năng cao. Tuy nhiên, khi lượng dữ liệu được tạo ra và lưu trữ bởi các hệ thống AI tăng theo cấp số nhân, lợi thế về dung lượng lớn và chi phí thấp trên mỗi đơn vị dữ liệu của HDD lại trở nên đặc biệt quan trọng.

Đối với các nhà vận hành trung tâm dữ liệu, không phải toàn bộ dữ liệu đều cần được truy cập với tốc độ cao. Những dữ liệu lịch sử, bản sao lưu, hồ sơ huấn luyện và dữ liệu ít được truy xuất thường xuyên vẫn cần được lưu trữ trong thời gian dài. Đây chính là phân khúc mà HDD, đặc biệt là ổ cứng nearline dung lượng lớn, có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Sự thay đổi này đang tạo động lực để các doanh nghiệp Nhật Bản từng bước mở rộng sản xuất linh kiện, vật liệu và công nghệ phục vụ HDD, sau một thời gian dài thị trường suy giảm.

Các nhà cung ứng Nhật Bản tăng tốc đầu tư

Trong chuỗi cung ứng HDD, Nhật Bản vẫn giữ vai trò quan trọng ở nhiều phân khúc linh kiện có hàm lượng công nghệ cao, từ vật liệu ghi từ, đầu đọc, đế kính đến các linh kiện mạch mềm và vật liệu phục vụ chế tạo đĩa từ.

Resonac, một trong những nhà cung cấp vật liệu ghi từ HDD hàng đầu thế giới, đang mở rộng năng lực sản xuất tại Singapore. Công ty đặt mục tiêu nâng công suất hằng năm từ khoảng 160 triệu lên 210 triệu đĩa từ, tương đương mức tăng gần 31%, nhằm đáp ứng nhu cầu đối với các công nghệ ghi từ mật độ cao như ghi từ hỗ trợ nhiệt (HAMR) và ghi từ hỗ trợ vi sóng (MAMR).

Trong khi đó, TDK đang tăng cường năng lực sản xuất đầu từ và cụm treo đầu đọc (suspension), những bộ phận có vai trò quyết định đến độ chính xác và hiệu suất hoạt động của ổ cứng.

Các doanh nghiệp khác cũng đang tham gia vào làn sóng đầu tư mới. JX Advanced Metals mở rộng sản xuất vật liệu bia phún xạ sử dụng trong quá trình chế tạo đĩa từ, trong khi Nitto Denko lên kế hoạch đầu tư 43 tỷ yen đến năm 2028 để mở rộng hoạt động kinh doanh mạch mềm CISFLEX phục vụ cụm treo đầu đọc HDD.

Đáng chú ý, HOYA đang đầu tư khoảng 50 tỷ yen xây dựng nhà máy đế kính HDD mới tại Việt Nam, dự kiến đưa vào vận hành năm 2028. Đây là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khi HOYA hiện giữ vị thế nhà cung cấp đế kính HDD duy nhất trên thế giới.

Những khoản đầu tư này cho thấy sự phục hồi của HDD không chỉ mang lại cơ hội cho các nhà sản xuất ổ cứng thành phẩm, mà còn tạo ra chu kỳ tăng trưởng mới đối với hệ sinh thái doanh nghiệp cung ứng vật liệu và linh kiện chính xác.

AI làm thay đổi triển vọng của HDD

Nhu cầu lưu trữ dữ liệu phục vụ AI đang tạo áp lực lớn lên nguồn cung ổ cứng dung lượng cao. Các nhà cung cấp lớn như Western Digital, Seagate và Toshiba đang đẩy nhanh phát triển những thế hệ HDD có dung lượng vượt 40TB, hướng tới các hệ thống lưu trữ quy mô lớn của trung tâm dữ liệu.

Trong khi SSD có ưu thế về tốc độ, chi phí trên mỗi gigabyte của HDD vẫn thấp hơn đáng kể, khiến công nghệ này tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong lưu trữ dữ liệu dung lượng lớn. Tình trạng nguồn cung chip nhớ thắt chặt cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với HDD trong một số ứng dụng lưu trữ.

Theo các phân tích thị trường được Nikkei dẫn lại, giá hợp đồng HDD nearline đã tăng khoảng 10% trong quý II/2026 so với quý trước. Các nhà vận hành trung tâm dữ liệu lớn tại Mỹ, trong đó có Google và Amazon, đang phải cạnh tranh để bảo đảm nguồn cung.

Sự gia tăng nhu cầu cũng khiến các nhà sản xuất phải tính toán lại chiến lược đầu tư công suất. Việc mở rộng sản xuất linh kiện cần diễn ra đồng bộ với năng lực sản xuất ổ cứng thành phẩm, bởi thiếu hụt đầu từ, vật liệu ghi từ hoặc đế kính đều có thể hạn chế khả năng gia tăng sản lượng toàn ngành.

Cơ hội cho chuỗi cung ứng điện tử Việt Nam

Sự hồi sinh của thị trường HDD cho thấy một xu hướng đáng chú ý trong ngành công nghiệp điện tử: những công nghệ tưởng như đã bước vào giai đoạn suy giảm vẫn có thể tìm được động lực tăng trưởng mới khi nhu cầu thị trường thay đổi.

Đối với Việt Nam, việc HOYA đầu tư nhà máy đế kính HDD là tín hiệu tích cực về cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng linh kiện điện tử có độ chính xác cao. Tuy nhiên, để tận dụng được xu hướng này, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước cần nâng cao năng lực về vật liệu, gia công chính xác, kiểm soát chất lượng, tự động hóa và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của khách hàng toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, những dự án mở rộng sản xuất của các tập đoàn công nghệ quốc tế có thể trở thành cơ hội để hình thành mạng lưới nhà cung ứng nội địa mới.

Vấn đề không chỉ là thu hút thêm các dự án sản xuất linh kiện, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao, từng bước làm chủ công nghệ và nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng.

Sự trở lại của các nhà cung ứng HDD Nhật Bản vì thế không đơn thuần là câu chuyện phục hồi của một ngành công nghiệp truyền thống, mà còn phản ánh nhu cầu ngày càng đa dạng của hạ tầng AI toàn cầu, nơi năng lực lưu trữ dữ liệu đang trở thành một trụ cột quan trọng bên cạnh năng lực tính toán.