Theo CNBC, cửa sổ phóng kéo dài 75 phút dự kiến mở lúc 8 giờ 15 sáng ngày 28/9 theo giờ miền Đông Mỹ, tương đương 19 giờ 15 cùng ngày theo giờ Việt Nam, từ bãi phóng Starbase ở Texas. Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã cấp phép cho hoạt động phóng và tái nhập khí quyển của chuyến bay Starship Super Heavy Flight 14 hôm 26/9.
Đây sẽ là lần đầu tiên SpaceX đặt mục tiêu đưa Starship vào quỹ đạo. Cả 13 chuyến bay thử trước đó đều không được thiết kế để hoàn thành một chuyến bay quỹ đạo. Nếu kế hoạch diễn ra thuận lợi, chuyến bay lần thứ 14 sẽ đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quá trình phát triển hệ thống tên lửa có khả năng tái sử dụng hoàn toàn của SpaceX.
Starship lần đầu hướng tới quỹ đạo
Starship gồm tầng đẩy Super Heavy và tàu vũ trụ Starship ở tầng trên. Hệ thống cao khoảng 124 m (407 feet), được SpaceX phát triển với mục tiêu có thể đưa khối lượng hàng hóa lớn lên quỹ đạo với chi phí thấp hơn nhờ khả năng tái sử dụng.
Trong chuyến bay 14, Super Heavy sẽ thực hiện quá trình phóng và tách tầng. Tầng trên sau đó dự kiến thực hiện thao tác đưa tàu vào quỹ đạo, trước khi triển khai các vệ tinh Starlink. Theo kế hoạch, Starship sẽ bay quanh Trái đất khoảng sáu vòng trước khi thực hiện thao tác rời quỹ đạo và hạ xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi bờ biển phía tây Nam Mỹ.
Khác với một số nhiệm vụ tương lai, SpaceX chưa có kế hoạch thu hồi cả hai tầng trong chuyến bay này. Việc đưa Starship vào quỹ đạo, vận hành tàu trong môi trường không gian và kiểm soát quá trình tái nhập khí quyển sẽ là những mục tiêu thử nghiệm quan trọng.
Triển khai 26 vệ tinh Starlink V3
Một nhiệm vụ quan trọng khác của Flight 14 là triển khai 26 vệ tinh Starlink V3, thế hệ vệ tinh mới được SpaceX phát triển cho mạng Internet vệ tinh Starlink.
Theo các thông tin được công bố, Starlink V3 có kích thước lớn hơn và được trang bị các tấm pin mặt trời có khả năng tạo ra lượng điện khoảng gấp đôi thế hệ trước. SpaceX cho biết các vệ tinh mới cũng có năng lực truyền dữ liệu cao hơn đáng kể, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của mạng Starlink.
Ba trong số 26 vệ tinh mang thêm hệ thống camera nhằm ghi hình và kiểm tra tình trạng tấm chắn nhiệt của Starship trong quá trình thử nghiệm. Dữ liệu này có thể giúp SpaceX đánh giá khả năng bảo vệ tàu trước nhiệt độ cực cao khi tái nhập khí quyển.
Sau khi được triển khai, các vệ tinh sẽ mở tấm pin mặt trời và ăng-ten, thiết lập kết nối vô tuyến và laser, sau đó sử dụng động cơ đẩy để nâng dần lên quỹ đạo hoạt động.
Starship giữ vai trò then chốt với Starlink
Thành công của Starship có ý nghĩa trực tiếp đối với kế hoạch mở rộng Starlink của SpaceX.
Tính đến quý II/2026, Starlink được xác định là mảng kinh doanh lớn nhất và cũng là mảng có lợi nhuận của SpaceX. Công ty hiện vận hành khoảng 11.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo, trong khi đối thủ Eutelsat OneWeb có khoảng 650 vệ tinh.
Starship có khả năng mang tải trọng lớn hơn đáng kể so với các tên lửa trước đây. Khi được đưa vào khai thác thường xuyên, hệ thống này có thể cho phép SpaceX triển khai số lượng lớn vệ tinh trong mỗi chuyến bay, qua đó hỗ trợ mở rộng năng lực mạng Starlink.
Đây cũng là lý do chuyến bay 14 không chỉ là một cuộc thử nghiệm tên lửa. Việc đưa các vệ tinh Starlink V3 lên quỹ đạo sẽ giúp SpaceX đồng thời kiểm tra khả năng vận hành của một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái không gian của công ty.
Bước đệm cho nhiệm vụ Mặt trăng và AI trên quỹ đạo
Starship còn giữ vai trò trong các kế hoạch không gian dài hạn của SpaceX và NASA.
SpaceX đang chuẩn bị Starship cho một nhiệm vụ thử nghiệm quan trọng của NASA vào năm 2027, đồng thời hướng tới sử dụng hệ thống này để đưa các phi hành gia Mỹ trở lại bề mặt Mặt trăng.
Bên cạnh đó, Giám đốc vận hành SpaceX Gwynne Shotwell cho biết công ty đang nghiên cứu khả năng đưa các hệ thống AI và năng lực tính toán lên không gian. SpaceX đặt mục tiêu triển khai các vệ tinh tính toán AI từ năm 2027, mở ra hướng sử dụng Starship không chỉ cho viễn thông mà còn cho hạ tầng tính toán ngoài Trái đất.
Một phép thử quan trọng đối với tham vọng không gian của SpaceX
Chuyến bay 14 vì vậy sẽ được đánh giá trên nhiều tiêu chí, không chỉ ở việc tên lửa có rời bệ phóng thành công hay không. Các mốc quan trọng gồm đưa Starship vào quỹ đạo, triển khai 26 vệ tinh Starlink V3, thực hiện thao tác rời quỹ đạo và kiểm soát quá trình tái nhập khí quyển.
Nếu hoàn thành các mục tiêu này, SpaceX sẽ có thêm dữ liệu quan trọng để tiến tới các chuyến bay Starship phức tạp hơn, bao gồm các nhiệm vụ phục vụ Starlink, NASA và các khách hàng thương mại.
Ở góc độ rộng hơn, sự phát triển của Starship đang diễn ra trong bối cảnh nhu cầu phóng vệ tinh và tàu vũ trụ ngày càng tăng. Khả năng tái sử dụng toàn bộ hệ thống, nếu được chứng minh trong thực tế, có thể tác động đáng kể đến chi phí và quy mô của ngành phóng vệ tinh thương mại trong những năm tới.