Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ toàn cầu đang bước sang giai đoạn nghiêm trọng hơn khi ngay cả Apple, doanh nghiệp nổi tiếng với sức mạnh đàm phán và chuỗi cung ứng hàng đầu thế giới, cũng phải thừa nhận không thể tránh khỏi tác động từ làn sóng tăng giá linh kiện do AI gây ra.
Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, CEO Tim Cook cho biết Apple sẽ phải tăng giá một số sản phẩm do chi phí chip nhớ DRAM và NAND tăng mạnh. Theo ông, công ty đã cố gắng hấp thụ phần lớn chi phí phát sinh để hạn chế tác động tới người tiêu dùng, nhưng tình hình hiện nay đã trở nên “không bền vững”.
Nguyên nhân chính đến từ cơn sốt đầu tư AI trên toàn cầu. Các tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu AI, kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với bộ nhớ hiệu năng cao. Các nhà sản xuất chip nhớ như Samsung Electronics, SK Hynix và Micron ngày càng ưu tiên năng lực sản xuất cho thị trường AI, khiến nguồn cung dành cho điện thoại thông minh, máy tính cá nhân và các thiết bị điện tử tiêu dùng trở nên khan hiếm hơn.
Theo Wall Street Journal, giá DRAM đã tăng tới 83% chỉ trong một quý, tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất thiết bị điện tử. Khác với các công ty điện toán đám mây có thể xem việc mua bộ nhớ là khoản đầu tư hạ tầng dài hạn, Apple phải ghi nhận trực tiếp chi phí linh kiện vào giá thành sản phẩm, khiến biên lợi nhuận chịu sức ép đáng kể.
Điều đáng chú ý là Apple từ lâu được xem là một trong những khách hàng có quyền lực lớn nhất trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu nhờ quy mô mua sắm khổng lồ và lượng tiền mặt dồi dào. Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI đang làm thay đổi cán cân quyền lực. Các công ty AI và nhà vận hành trung tâm dữ liệu hiện sẵn sàng trả mức giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung bộ nhớ cho các hệ thống tăng tốc AI, khiến khả năng thương lượng của các hãng điện tử tiêu dùng suy giảm.
Các chuyên gia cho rằng tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ không sớm kết thúc. Deutsche Bank dự báo sự mất cân đối cung – cầu trên thị trường DRAM và NAND có thể kéo dài đến năm 2028 hoặc lâu hơn, do nhu cầu từ AI tạo sinh, AI agent và các hệ thống suy luận ngày càng tăng mạnh.
Thông tin từ Apple ngay lập tức tác động đến thị trường chứng khoán. Cổ phiếu của Micron, Sandisk, Western Digital cùng nhiều doanh nghiệp bộ nhớ khác đồng loạt tăng giá khi nhà đầu tư nhận thấy tình trạng khan hiếm nguồn cung vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Giới phân tích nhận định việc Apple phải cân nhắc tăng giá sản phẩm là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng chip nhớ đã vượt ra ngoài phạm vi của ngành AI. Khi ngay cả doanh nghiệp có sức mua lớn nhất thế giới cũng không thể tránh khỏi áp lực chi phí, người tiêu dùng nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với giá điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử cao hơn trong những năm tới.