Trong bối cảnh các dịch vụ AI, trợ lý tự động và ứng dụng thời gian thực tạo thêm áp lực lên hạ tầng viễn thông, truyền dẫn vi ba được xem là giải pháp bổ sung quan trọng cho cáp quang, đặc biệt tại các khu vực khó triển khai hạ tầng hữu tuyến hoặc cần tăng khả năng dự phòng kết nối.
Định hướng này được Jason Wang, Chủ tịch dòng sản phẩm Microwave của Huawei, trình bày tại Diễn đàn Công nghiệp Vi ba Toàn cầu lần thứ 5, diễn ra tại Kuala Lumpur trong hai ngày 14–15/10/2026. Theo Huawei, lưu lượng dữ liệu di động liên quan đến AI và các tác nhân AI tự động có thể tăng gấp 5–10 lần trong những năm tới, đặt ra yêu cầu nâng cấp đáng kể năng lực truyền dẫn giữa các trạm phát sóng và mạng lõi. Đây là dự báo của doanh nghiệp, không phải mức tăng đã được xác nhận trên toàn bộ mạng di động khu vực.
Truyền dẫn vi ba trở thành mắt xích quan trọng của mạng 5G-Advanced
Trong kiến trúc mạng di động, truyền dẫn vi ba sử dụng sóng vô tuyến để chuyển dữ liệu giữa các điểm mạng, chẳng hạn từ trạm phát sóng đến điểm tập trung lưu lượng hoặc mạng lõi. Công nghệ này có thể triển khai nhanh hơn so với việc xây dựng tuyến cáp quang mới trong nhiều điều kiện địa hình, đồng thời cung cấp phương án kết nối cho những khu vực chưa có hạ tầng cáp quang phù hợp.
Huawei đặt mục tiêu nâng dung lượng các tuyến vi ba lên 10 Gbps, đồng thời cải thiện năng lực truyền dẫn tại những khu vực ngoại ô. Theo hãng, việc chuyển từ cấu hình truyền dẫn một kênh 1TR sang hai kênh 2TR trên các băng tần K có thể đưa dung lượng tuyến lên tới 5 Gbps ở khoảng cách 10 km, tùy thuộc điều kiện triển khai và cấu hình hệ thống. Tại các đô thị, những mạng 5G sử dụng các khối phổ C-band rộng 100 MHz có thể cần các điểm tập trung lưu lượng với dung lượng hàng chục gigabit mỗi giây.
Yêu cầu nâng cấp không chỉ đến từ số lượng người dùng tăng lên. Các ứng dụng AI có khả năng tạo ra nhiều lượt trao đổi dữ liệu liên tục giữa thiết bị, nền tảng xử lý và dịch vụ đám mây. Khi các ứng dụng này được sử dụng rộng rãi hơn, mạng di động cần bảo đảm đủ băng thông, độ trễ phù hợp và độ ổn định trong những thời điểm lưu lượng cao.
Sự phát triển của 5G-Advanced, thường được gọi là 5.5G, cũng làm tăng yêu cầu đối với hạ tầng truyền dẫn. Khi mạng vô tuyến có khả năng cung cấp tốc độ cao hơn, năng lực truyền dữ liệu từ trạm phát sóng về mạng lõi phải được nâng cấp tương ứng. Nếu tuyến truyền dẫn không đủ dung lượng, lợi ích từ những cải tiến ở lớp truy nhập vô tuyến có thể bị hạn chế.
Bổ sung đường truyền dự phòng khi cáp quang gặp sự cố
Một động lực quan trọng khác của chiến lược truyền dẫn vi ba là tăng khả năng chống chịu của mạng trước những sự cố vật lý. Tại nhiều thị trường châu Á, cáp quang có thể bị đứt do hoạt động xây dựng, thi công hạ tầng đô thị hoặc thời tiết khắc nghiệt. Khi nhiều trạm di động phụ thuộc vào cùng một tuyến cáp, một sự cố có thể làm gián đoạn dịch vụ trên phạm vi rộng.
Kết hợp cáp quang với tuyến truyền dẫn vi ba giúp nhà mạng xây dựng kiến trúc kết nối dự phòng. Khi tuyến hữu tuyến gặp sự cố, lưu lượng có thể được chuyển sang tuyến không dây nếu hệ thống được thiết kế và cấu hình phù hợp. Giải pháp này có thể hạn chế gián đoạn dịch vụ mà không cần chờ hoàn tất việc đào đường hoặc sửa chữa cáp.
Đối với các mạng phục vụ thanh toán điện tử, thương mại di động, logistics tự động và các dịch vụ doanh nghiệp, khả năng duy trì kết nối có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động kinh doanh. Một tuyến truyền dẫn dự phòng có thể giúp giảm nguy cơ gián đoạn, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế dự phòng, năng lực chuyển mạch, khả năng giám sát và việc tránh các điểm lỗi đơn lẻ trong toàn bộ mạng.
Huawei cũng đang thúc đẩy các giải pháp vi ba điểm-điểm và điểm-đa điểm cho khuôn viên doanh nghiệp, cảng biển và kho logistics. Theo bài viết của Retail News Asia, các giải pháp sử dụng phổ tần không cần cấp phép trong những trường hợp phù hợp có thể rút ngắn thời gian triển khai mạng riêng. Tuy nhiên, việc sử dụng phổ tần vẫn phải tuân thủ quy định của từng quốc gia; khả năng triển khai và chất lượng đường truyền phụ thuộc vào băng tần, điều kiện nhiễu và môi trường thực tế.
Tăng dung lượng nhưng vẫn phải kiểm soát chi phí
Đối với các nhà mạng, nâng cấp lên 10 Gbps không đơn thuần là thay thế thiết bị truyền dẫn cũ bằng thiết bị có dung lượng lớn hơn. Bài toán đầu tư còn liên quan đến chi phí thiết bị, giấy phép phổ tần, năng lượng, bảo trì và hiệu quả khai thác trong suốt vòng đời hệ thống.
Ở những khu vực khó triển khai cáp quang, vi ba có thể giúp giảm chi phí xây dựng hạ tầng hữu tuyến và rút ngắn thời gian đưa trạm phát sóng vào vận hành. Tuy nhiên, nếu đồng thời duy trì cả hệ thống cáp quang lẫn nhiều tuyến vi ba dự phòng, nhà mạng sẽ phải quản lý một kiến trúc phức tạp hơn, làm tăng chi phí vận hành và bảo dưỡng.
Huawei cho rằng tự động hóa quản lý mạng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết thách thức này. Các phần mềm giám sát, chẩn đoán lỗi và tối ưu cấu hình có thể giúp phát hiện sớm sự cố, giảm thao tác thủ công và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng. Nếu không kiểm soát tốt chi phí vận hành, khoản tiết kiệm từ việc triển khai tuyến không dây có thể bị bào mòn bởi chi phí duy trì hai hệ thống truyền dẫn song song.
Một yếu tố khác là phổ tần. Để đạt dung lượng cao hơn, hệ thống vi ba cần có đủ băng thông tần số và cấu hình phù hợp. Việc phân bổ các dải tần liền kề, khả năng phối hợp giữa các nhà khai thác và quy định quản lý phổ tần tại từng thị trường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ nâng cấp mạng.
Huawei đã phát triển các giải pháp truyền dẫn vi ba cho phép nâng dung lượng theo từng giai đoạn, từ 1 Gbps lên 2 Gbps, 5 Gbps và 10 Gbps, nhằm giúp nhà mạng nâng cấp hạ tầng mà không nhất thiết phải thay thế toàn bộ hệ thống cùng lúc. Một số thiết bị của hãng hỗ trợ dung lượng lên tới 10 Gbps trong cấu hình nhất định; khả năng thực tế phụ thuộc vào thiết bị, băng tần và điều kiện đường truyền.
AI di động đặt ra yêu cầu mới cho hạ tầng viễn thông
Việc Huawei đặt mục tiêu 10 Gbps phản ánh sự thay đổi trong cách ngành viễn thông hoạch định năng lực mạng. Trước đây, phần lớn yêu cầu nâng cấp tập trung vào tăng số lượng người dùng, mở rộng vùng phủ và đáp ứng nhu cầu video trực tuyến. Trong giai đoạn tiếp theo, các ứng dụng AI có thể làm tăng đáng kể số phiên kết nối, lượng dữ liệu trao đổi và yêu cầu phản hồi gần thời gian thực.
Các trợ lý AI, ứng dụng chăm sóc sức khỏe từ xa, hệ thống điều khiển công nghiệp và những dịch vụ tự động hóa có thể đặt ra những yêu cầu khác nhau về băng thông, độ trễ và độ tin cậy. Không phải mọi ứng dụng AI đều cần tốc độ 10 Gbps trên từng tuyến truyền dẫn; điều quan trọng là thiết kế mạng phải phân bổ dung lượng phù hợp với lưu lượng dự kiến, vị trí địa lý và yêu cầu dịch vụ.
Trong thực tế, hạ tầng viễn thông phục vụ AI sẽ bao gồm nhiều lớp kết nối: mạng truy nhập vô tuyến, truyền dẫn giữa các trạm, mạng lõi, trung tâm dữ liệu và các nền tảng điện toán biên. Việc nâng cấp một lớp riêng lẻ sẽ không đủ nếu những điểm nghẽn khác vẫn tồn tại. Vì vậy, nhà mạng cần hoạch định đồng bộ dung lượng, khả năng dự phòng và cơ chế quản lý lưu lượng trên toàn mạng.
Cơ hội cho Việt Nam trong quá trình nâng cấp mạng 5G
Đối với Việt Nam, xu hướng nâng cấp truyền dẫn vi ba mở ra cơ hội cải thiện kết nối tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, các khu công nghiệp và những địa bàn có tốc độ phát triển hạ tầng nhanh hơn khả năng triển khai cáp quang. Vi ba có thể bổ sung cho mạng cáp quang, giúp rút ngắn thời gian kết nối trạm mới và tăng khả năng duy trì dịch vụ khi xảy ra sự cố.
Khi các ứng dụng AI, nhà máy thông minh, logistics tự động và dịch vụ số phát triển, yêu cầu đối với mạng di động sẽ không chỉ là vùng phủ sóng rộng mà còn là chất lượng kết nối ổn định. Các doanh nghiệp viễn thông cần đánh giá nhu cầu thực tế tại từng khu vực, kết hợp cáp quang và truyền dẫn không dây theo hướng tối ưu tổng chi phí sở hữu, thay vì coi hai công nghệ là những lựa chọn thay thế hoàn toàn cho nhau.
Bên cạnh đầu tư thiết bị, năng lực quản trị mạng, tự động hóa vận hành và bảo đảm an toàn thông tin sẽ ngày càng quan trọng. Các doanh nghiệp cung cấp giải pháp và thiết bị trong nước cũng có cơ hội tham gia sâu hơn vào những khâu như giám sát, bảo trì, tích hợp hệ thống và phát triển phần mềm quản lý mạng.
Mục tiêu 10 Gbps của Huawei vì vậy không chỉ là một cột mốc kỹ thuật. Đây còn là tín hiệu cho thấy hạ tầng viễn thông đang bước vào giai đoạn phải chuẩn bị cho lưu lượng dữ liệu phức tạp hơn, trong đó AI, tự động hóa và các dịch vụ thời gian thực sẽ trở thành những động lực quan trọng thúc đẩy đầu tư mạng thế hệ mới.