Theo Reuters, chương trình mới mang tên “Built Together” tập trung vào giáo dục, đào tạo nghề, giảm chi phí năng lượng, bảo vệ nguồn nước và hỗ trợ các ưu tiên do chính cộng đồng địa phương xác định.
Động thái này diễn ra khi việc mở rộng nhanh chóng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tại Mỹ vấp phải sự phản đối ngày càng tăng. Người dân tại nhiều địa phương lo ngại các cơ sở quy mô lớn có thể gây áp lực lên hệ thống điện, nguồn nước và hạ tầng địa phương, trong khi chính quyền phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và chi phí xã hội, môi trường.
Reuters cho biết hiện có hơn 100 đề xuất tạm dừng hoặc hạn chế xây dựng trung tâm dữ liệu đang được xem xét trên toàn nước Mỹ. Sự phản đối của cộng đồng đang trở thành một trong những trở ngại đối với kế hoạch mở rộng hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ lớn.
Hơn 300.000 người có thể được tiếp cận giáo dục miễn phí
Một trong những trọng tâm của “Built Together” là phát triển nguồn nhân lực tại chính những địa phương có trung tâm dữ liệu.
Amazon cho biết sẽ hỗ trợ để hơn 300.000 sinh viên tại các cộng đồng này được tiếp cận chương trình cao đẳng cộng đồng miễn phí trong 5 năm. Các lĩnh vực đào tạo bao gồm điện, HVAC, cáp quang, công nghệ thông tin, sản xuất tiên tiến, y tế và một số ngành nghề thiết yếu khác.
AWS đồng thời mở rộng mạng lưới các trung tâm đào tạo nghề mô-đun, cung cấp các khóa học cấp chứng chỉ miễn phí cho người lao động. Amazon hiện có 3 trung tâm đang hoạt động, 6 trung tâm khác đang được phát triển và dự kiến xây dựng thêm 16 trung tâm trong khuôn khổ chương trình mới.
Mục tiêu của Amazon là đến cuối năm 2028 có thể đào tạo tới 100.000 người mỗi năm cho các công việc kỹ thuật có nhu cầu cao ngay tại địa phương.
Hỗ trợ giảm chi phí năng lượng cho người dân
Một phần đáng chú ý khác của chương trình là đầu tư vào hiệu quả năng lượng. Amazon dự kiến hỗ trợ nâng cấp hơn 30.000 hộ gia đình cùng hơn 300 trường học và công trình cộng đồng tại những khu vực có trung tâm dữ liệu.
Các dự án có thể bao gồm nâng cấp hệ thống sưởi, điều hòa, cách nhiệt, máy nước nóng, pin lưu trữ và điện mặt trời. Amazon ước tính những giải pháp này có thể giúp giảm mức tiêu thụ năng lượng khoảng 20-40%, dù mức tiết kiệm thực tế sẽ phụ thuộc vào từng hộ gia đình và điều kiện sử dụng.
Amazon cũng cho biết sẽ dành nguồn kinh phí thường niên thông qua các tổ chức phi lợi nhuận và quỹ cộng đồng để địa phương tự quyết định những vấn đề cần ưu tiên, từ đường sá, công viên, trang thiết bị cứu hỏa đến nhà ở và nâng cấp trường học.
Áp lực từ cuộc đua xây dựng hạ tầng AI
Đằng sau cam kết đầu tư cộng đồng của Amazon là cuộc đua mở rộng hạ tầng phục vụ AI đang diễn ra với tốc độ chưa từng có.
AWS cho biết Amazon đã đầu tư khoảng 276 tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu tại Mỹ trong giai đoạn 2011-2025. Riêng năm 2026, Amazon dự kiến chi khoảng 220 tỷ USD cho đầu tư vốn, phần lớn liên quan đến trung tâm dữ liệu và các hạ tầng công nghệ phục vụ AI.
CEO AWS Matt Garman cho rằng trung tâm dữ liệu đóng vai trò thiết yếu đối với năng lực cạnh tranh của Mỹ trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng thừa nhận cần giải quyết những quan ngại của cộng đồng nơi các dự án được triển khai.
Amazon cam kết công khai hàng năm tỷ lệ năng lượng sử dụng tại các trung tâm dữ liệu đến từ nguồn điện không phát thải carbon, đồng thời tiếp tục mục tiêu trở thành doanh nghiệp “water positive” vào năm 2030, tức bổ sung cho cộng đồng lượng nước lớn hơn lượng nước mà các trung tâm dữ liệu của hãng tiêu thụ. Amazon cho biết đã hoàn thành khoảng 75% mục tiêu này tính đến năm 2025.
AWS cũng tuyên bố sẽ không tiếp tục sử dụng các thỏa thuận không tiết lộ thông tin (NDA) với cơ quan chính quyền địa phương đối với các dự án trung tâm dữ liệu trong tương lai, nhằm tăng tính minh bạch trong quá trình triển khai.
Bài toán lớn của kỷ nguyên AI
Sự thay đổi trong cách Amazon tiếp cận cộng đồng cho thấy một thực tế mới của ngành công nghệ: xây dựng hạ tầng AI không còn đơn thuần là bài toán công nghệ và vốn đầu tư, mà ngày càng trở thành vấn đề kinh tế, năng lượng và xã hội.
Các trung tâm dữ liệu quy mô lớn giúp cung cấp năng lực tính toán cho AI, điện toán đám mây và các dịch vụ số, nhưng đồng thời đòi hỏi lượng điện, nước và hạ tầng truyền tải rất lớn. Khi nhu cầu AI tiếp tục tăng, các tập đoàn công nghệ sẽ phải chứng minh rằng lợi ích kinh tế từ những dự án này có thể được chia sẻ với cộng đồng địa phương.
Với chương trình “Built Together”, Amazon đang tìm cách biến các cộng đồng có trung tâm dữ liệu từ bên chịu tác động thành đối tác trực tiếp trong quá trình phát triển hạ tầng AI – một hướng tiếp cận có thể trở thành xu thế đối với các “ông lớn” công nghệ trong những năm tới.