Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) cho biết ngày càng nhiều khách hàng quốc tế đang chuyển đơn hàng sản xuất chip trở lại Trung Quốc — một diễn biến cho thấy cuộc bùng nổ AI đang tạo ra sự tái cấu trúc sâu sắc trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Theo Reuters, đồng CEO Zhao Haijun của SMIC cho biết nhu cầu AI toàn cầu đang khiến năng lực sản xuất tại nhiều foundry ngoài Trung Quốc bị “chiếm dụng” cho chip AI, bộ nhớ và các ứng dụng băng thông cao. Điều này làm giảm công suất dành cho các dòng chip truyền thống, buộc nhiều khách hàng quốc tế phải tìm đến các nhà máy tại Trung Quốc — nơi vẫn còn dư địa sản xuất.
“Trung Quốc hiện là một trong số ít nơi vẫn còn công suất sản xuất chip khả dụng,” Zhao nhận định trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I. Theo ông, với vị thế là foundry lớn nhất Trung Quốc, SMIC đang hưởng lợi nhiều nhất từ xu hướng dịch chuyển này.
Diễn biến này phản ánh nghịch lý mới của ngành bán dẫn thời AI. Trong khi Mỹ và đồng minh tìm cách hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ chip tiên tiến, thì chính làn sóng AI lại khiến các hãng sản xuất chip toàn cầu phải ưu tiên công suất cho GPU AI và HBM — những sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn rất nhiều. Kết quả là năng lực sản xuất dành cho các dòng chip mature nodes (nút trưởng thành) và chip công nghiệp bị thu hẹp, tạo khoảng trống để Trung Quốc mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
SMIC hiện tập trung chủ yếu vào các tiến trình mature nodes từ 28nm trở lên — phân khúc phục vụ ô tô, điện tử tiêu dùng, IoT và công nghiệp. Đây cũng là thị trường đang chứng kiến sự gia tăng mạnh nhu cầu trong bối cảnh AI thúc đẩy nhu cầu thiết bị biên, robot và hệ thống tự động hóa. Reuters dẫn dữ liệu từ Semicon China cho thấy các foundry Trung Quốc có thể chiếm tới 41% công suất toàn cầu ở phân khúc 22–40nm vào năm 2027, tăng mạnh so với 32% năm 2025.
Điều đáng chú ý là Trung Quốc đang tận dụng chính áp lực địa chính trị để mở rộng hệ sinh thái bán dẫn nội địa. Trong vài năm qua, Bắc Kinh đã đầu tư hàng chục tỷ USD vào sản xuất wafer, vật liệu, thiết bị và foundry nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Dù bị hạn chế tiếp cận EUV và các công nghệ tiên tiến, SMIC vẫn liên tục mở rộng công suất ở các dòng chip đời cũ và trung cấp — phân khúc vẫn chiếm phần lớn sản lượng chip toàn cầu.
Trong quý I/2026, SMIC bổ sung thêm 9.000 wafer 12-inch tương đương công suất mới, trong khi tỷ lệ sử dụng nhà máy vẫn đạt 93% — mức rất cao đối với ngành foundry. Công ty hiện có tới 89% doanh thu đến từ thị trường Trung Quốc, nhưng tỷ trọng khách hàng quốc tế đang có dấu hiệu tăng trở lại nhờ xu hướng dịch chuyển đơn hàng.
Giới phân tích cho rằng AI đang vô tình tạo ra cơ hội chiến lược cho các nhà sản xuất chip Trung Quốc. Khi TSMC, Samsung và nhiều foundry lớn dồn nguồn lực cho chip AI cao cấp, Trung Quốc có cơ hội mở rộng thị phần ở các dòng chip nền tảng — vốn vẫn là “xương sống” của ngành công nghiệp điện tử toàn cầu.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của SMIC cũng làm gia tăng lo ngại tại Washington. Mỹ hiện tiếp tục siết kiểm soát xuất khẩu công nghệ bán dẫn nhằm ngăn Trung Quốc phát triển chip AI tiên tiến. Reuters gần đây cho biết Washington đã yêu cầu nhiều hãng thiết bị bán dẫn Mỹ dừng một số lô hàng tới Hua Hong — foundry lớn thứ hai Trung Quốc — vì lo ngại Bắc Kinh mở rộng năng lực sản xuất chip AI.
Dù vậy, thực tế cho thấy ngành bán dẫn toàn cầu đang ngày càng khó “tách rời”. AI tạo ra nhu cầu chip khổng lồ trên toàn thế giới, trong khi Trung Quốc vẫn là thị trường điện tử và sản xuất lớn nhất hành tinh. Điều đó khiến ngay cả trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ gay gắt, các chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn tiếp tục tìm cách quay lại Trung Quốc để tận dụng công suất, quy mô và hệ sinh thái công nghiệp sẵn có.
Trong kỷ nguyên AI, cuộc cạnh tranh bán dẫn vì thế không còn chỉ là cuộc đua công nghệ tiên tiến nhất, mà còn là cuộc chiến giành quyền kiểm soát năng lực sản xuất nền tảng của toàn bộ nền kinh tế số toàn cầu.