Theo Reuters ngày 9/10, Firmus quyết định từ bỏ kế hoạch niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Australia (ASX), vốn được kỳ vọng trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán nước này. Thay vào đó, doanh nghiệp sẽ tìm kiếm nguồn vốn từ các nhà đầu tư tư nhân và cân nhắc những lựa chọn niêm yết quốc tế khác trong tương lai.

Firmus cho biết diễn biến thị trường gần đây và các điều kiện huy động vốn hiện tại khiến đợt chào bán khó phản ánh đầy đủ tiềm năng kinh doanh cũng như triển vọng tăng trưởng dài hạn của công ty. Tuy nhiên, việc rút IPO diễn ra sau khi doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thuyết phục nhà đầu tư chấp nhận mức giá chào bán và định giá dự kiến.

Trước đó, Firmus đặt mục tiêu huy động khoảng 5 tỷ USD, với mức định giá vốn chủ sở hữu khoảng 30,6 tỷ USD theo kế hoạch chào bán ban đầu. Mức định giá này tăng gần gấp ba lần so với khoảng 10,5 tỷ USD sau vòng gọi vốn hồi đầu tháng 8/2026, làm dấy lên câu hỏi liệu tốc độ tăng giá trị doanh nghiệp có tương xứng với năng lực vận hành và khả năng tạo ra lợi nhuận trong tương lai hay không.

Firmus được thành lập năm 2019 tại Australia, ban đầu hoạt động trong lĩnh vực khai thác tiền mã hóa trước khi chuyển hướng sang hạ tầng trung tâm dữ liệu. Công ty đang phát triển mô hình “nhà máy AI” – các cơ sở hạ tầng chuyên dụng phục vụ tính toán AI với hệ thống chip hiệu năng cao, trong đó có công nghệ của Nvidia.

Theo thông tin được công bố, Firmus đã ký các hợp đồng liên quan đến công suất trung tâm dữ liệu hơn 900 MW, nhưng công suất đang vận hành mới đạt khoảng 46 MW tại hai cơ sở ở Australia và Singapore. Năm trung tâm dữ liệu khác đang được phát triển, với mục tiêu đưa vào hoạt động trong khoảng hai năm tới.

Khoảng cách lớn giữa công suất đã ký hợp đồng và năng lực vận hành thực tế là một trong những yếu tố khiến nhà đầu tư cân nhắc thận trọng. Để hiện thực hóa kế hoạch mở rộng, Firmus sẽ cần nguồn vốn đáng kể cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm chip, hệ thống điện, làm mát và các thiết bị chuyên dụng. Điều này có thể khiến doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào vốn vay cũng như các vòng huy động vốn tiếp theo.

Giới đầu tư cũng quan ngại về quy mô nợ mà Firmus có thể phải gánh khi hoàn thành các kế hoạch mở rộng. Theo những ước tính được truyền thông Australia dẫn lại, doanh nghiệp có thể phải mang khoản nợ khoảng 30 tỷ USD khi các trung tâm dữ liệu được triển khai đầy đủ. Trong khi đó, phần lớn lợi nhuận dự kiến vẫn phụ thuộc vào tiến độ xây dựng, khả năng đưa các cơ sở vào khai thác và nhu cầu thuê hạ tầng AI trong tương lai.

Sự hậu thuẫn của Nvidia cùng các nhà đầu tư lớn như Blackstone và Jane Street từng giúp Firmus thu hút sự chú ý của thị trường. Tuy nhiên, trong lĩnh vực hạ tầng AI, sự hiện diện của những nhà đầu tư tên tuổi không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chắc chắn đạt được mức định giá kỳ vọng. Nhà đầu tư ngày càng yêu cầu bằng chứng rõ ràng hơn về năng lực vận hành, dòng tiền và khả năng chuyển đổi các hợp đồng thành doanh thu thực tế.

Việc Firmus rút IPO cho thấy thị trường vốn đang có sự phân hóa rõ hơn đối với các doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng AI. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu, phát triển điện toán đám mây và triển khai các mô hình AI vẫn mở ra cơ hội tăng trưởng lớn, nhưng chi phí đầu tư cao, nhu cầu điện năng, khả năng tiếp cận vốn và thời gian hoàn vốn đang trở thành những yếu tố quyết định.

Đối với ngành bán dẫn và điện tử, diễn biến này không đồng nghĩa nhu cầu chip AI sẽ suy giảm ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu các nhà vận hành trung tâm dữ liệu gặp khó khăn trong huy động vốn, tốc độ triển khai dự án và tiến độ đặt mua GPU, bộ nhớ, thiết bị mạng cùng hệ thống điện tử liên quan có thể chịu tác động.

Trong giai đoạn tiếp theo, thị trường sẽ không chỉ đánh giá các doanh nghiệp AI dựa trên quy mô kế hoạch đầu tư hay mức độ hậu thuẫn của những tập đoàn công nghệ lớn, mà còn chú trọng khả năng triển khai dự án đúng tiến độ, khai thác công suất hiệu quả và tạo ra dòng tiền đủ để trang trải chi phí vốn. Trường hợp Firmus cho thấy triển vọng dài hạn của hạ tầng AI vẫn rất lớn, nhưng khoảng cách giữa kỳ vọng tăng trưởng và hiệu quả kinh doanh thực tế đang trở thành phép thử quan trọng đối với nhà đầu tư.