Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có mức tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, với tốc độ 35% mỗi năm (cao gấp 2,5 lần so với Nhật Bản). Ngoài tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, các doanh nghiệp ứng dụng internet và công nghệ tăng trưởng nhanh gấp 2,1 lần so với đơn vị không dùng. Trong 5 năm trở lại đây, thương mại điện tử Việt Nam được đánh giá là thị trường có mức độ tăng trưởng nhanh với quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến có xu hướng tăng dần đều ở mức trên 20%/năm.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư), quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2018 đạt 130 tỷ USD, trong đó thương mại điện tử (TMĐT) chiếm khoảng 4 tỷ USD, tương đương khoảng 3%. Điều này cho thấy tiềm năng của thị trường Việt Nam còn rất lớn và sẽ có những điểm đột phá khi các dịch vụ vận chuyển, uy tín người bán và nhận biết của người dân về TMĐT ngày càng được nâng cao.
Mở rộng thị trường
Nhận định về tiềm năng của thị trường TMĐT Việt Nam, Google-Temasek cho biết Việt Nam hiện là thị trường TMĐT phát triển nhanh nhất ở khu vực Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 40% và dự kiến sẽ là thị trường lớn thứ hai khu vực vào năm 2025. Trong bản báo cáo Toàn cảnh TMĐT khu vực Đông Nam Á năm 2018 của iPrice Group đã xếp hạng mười trang thương mại điện tử có lượng truy cập cao nhất khu vực Đông Nam Á trong năm 2018, kết quả là có đến năm trong số này là các công ty hiện đang có mặt tại Việt Nam theo thứ tự là các nhà bán lẻ trực tuyến Lazada, Shopee, Tiki, Thegioididong và Sendo.
Sự xuất hiện của Tiki, Thegioididong và Sendo là minh chứng rõ rệt cho quy mô của TMĐT Việt Nam đã dần mở rộng ra khu vực. Dù ba sàn TMĐT này chỉ hoạt động trong phạm vi thị trường Việt Nam nhưng vẫn nằm trong danh sách top 10 khu vực và vượt trên cả tập đoàn JD của Trung Quốc hiện đã có mặt ở thị trường Indonesia và Thái Lan.
Thúc đẩy hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt
Trong cuộc đua này, Grab đang có những ưu thế dẫn đầu khi xây dựng được một hệ sinh thái bao gồm nhiều dịch vụ đáp ứng những nhu cầu quan trọng trong cuộc sống hằng ngày (GrabTaxi, GrabCar, GrabBike), giao nhận hàng hóa (GrabExpress), giao nhận thức ăn (GrabFood), thanh toán không dùng tiền mặt (GrabPay by Moca), cùng với chương trình khách hàng thân thiết (GrabRewards). Đồng thời các dịch vụ này có sự liên kết chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau để cùng phát triển, từ đó mang đến những lợi ích thiết thực và những giá trị cộng thêm cho toàn bộ người dùng trong hệ sinh thái Grab.
Phương thức thanh toán GrabPay by Moca được ra mắt vào tháng 10/2018 và đến nay, số lượng người dùng kích hoạt thành công ví GrabPay by Moca ngày càng tăng lên. Tính đến cuối tháng 1/2019, ví điện tử GrabPay by Moca đã liên kết với 13 trong số những ngân hàng lớn nhất cả nước (gồm ACB, BIDV, HDBank, MBBank, MSB, OCB, Sacombank, SCB, SHB, VietCapital Bank, Vietcombank, VietinBank, VPBank) và một ngân hàng số (Timo của VPBank). Hiện nay, người dùng Grab có thể sử dụng ví GrabPay by Moca để thanh toán cho các chuyến đi Grab, cho đơn hàng GrabFood và GrabExpress, chuyển tiền trong ví cho nhau, thanh toán tại cửa hàng, nạp tiền điện thoại di động, mua mã thẻ cào điện thoại... Dự kiến trong tháng 2 này, ví GrabPay by Moca sẽ có thêm tính năng thanh toán hóa đơn.
Hướng tới thương mại di động
Là sàn thương mại điện tử thuộc top dẫn đầu tại Việt Nam, Sendo đã thành công vượt bậc trong năm 2018 với mức tăng trưởng gấp ba lần so với năm 2017, phục vụ hơn 10 triệu khách hàng trên khắp cả nước. Đặc biệt có đến 80% khách mua hàng bằng ứng dụng Sendo, đây là điều kiện tốt để phát triển thương mại di động.
Người dùng chỉ cần sử dụng app Sendo trên smartphone là có thể lựa chọn hàng nghìn sản phẩm chất lượng trên SenMall - trung tâm mua sắm trực tuyến chất lượng cao với các thương hiệu uy tín của Việt Nam và quốc tế. Và nhận hàng nhanh chóng với gói dịch vụ “Giao hàng siêu tốc” giữa Sendo và GrabExpress. Đây được xem là một bước tiến lớn của cả ngành TMĐT khi đã triển khai được dịch vụ cung cấp các mặt hàng tươi sống đến với người tiêu dùng tại các thành phố lớn.
Ứng dụng công nghệ thời 4.0 là xu hướng tất yếu
Đại diện công ty cổ phần công nghệ Sapo cho biết việc tích hợp các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế ảo tăng cường vào lĩnh vực TMĐT là một xu hướng tất yếu với một lĩnh vực hiện đại, đang trên đà phát triển mạnh mẽ như TMĐT.
Các doanh nghiệp TMĐT sở hữu những giao dịch, những hoạt động được lưu lại trên hệ thống là nguồn dữ liệu lớn cực kỳ vô giá, nếu như tận dụng được, sẽ giúp DN hiểu người dùng, khách hàng để không ngừng nâng cao hiệu suất, trải nghiệm, những dữ liệu mang tính dự báo xu hướng. Kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) trong các quy trình xử lý thông tin, tương tác với khách hàng sẽ giúp tự động hóa được những công việc mang tính lặp đi lặp lại, tối ưu quy trình và nâng cao hiệu suất công việc. Xu hướng ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế ảo tăng cường (AR) vào TMĐT cũng góp phần tăng cao trải nghiệm người dùng.
Năm 2018 cũng đánh dấu sự đầu tư mạnh mẽ của Sendo cho việc ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý hàng hóa tốt, các sản phẩm được chọn lọc quy củ hơn, từ đó nâng cao dịch vụ chăm sóc khách hàng, cũng như nâng cao trải nghiệm cho khách hàng, xếp hạng người bán, hàng hóa dịch vụ, nhằm hỗ trợ khách hàng có nhiều lựa chọn an toàn và đảm bảo chất lượng hơn.
Bên cạnh việc xây dựng một đội ngũ chuyên gia về AI và Big Data, Sendo đang kết hợp nghiên cứu với một số trường đại học, các nhà khoa học dữ liệu đầu ngành Việt Nam và Singapore để cùng phát triển đưa AI vào các bài toán vận hành trọng điểm như cá nhân hoá hiển thị, chăm sóc khách hàng, chống hàng giả, chống gian lận trong giao dịch, tối ưu hoạt động vận chuyển và bảo vệ an toàn dữ liệu khách hàng. Mục tiêu của Sendo là đến cuối 2019 sẽ có 80% các hoạt động chăm sóc khách hàng cũng như chống gian lận, chống hàng giả sẽ được xử lý bằng robot thông minh.
Kinh doanh TMĐT là một xu thế không thể cưỡng lại được. Các cửa hàng bán lẻ từ xưa tới nay đã “quen” kinh doanh truyền thống đang phải đứng trước sự chọn lựa hoặc phát triển thêm kênh trực tuyến, hoặc nhìn những đối thủ nhỏ hơn, mới hơn vượt qua. Với số dân gần 100 triệu người đa phần trong độ tuổi trẻ, Việt Nam luôn nằm trong nhóm thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới. Trong khoảng 3-5 năm tới, cục diện kinh doanh TMĐT sẽ thay đổi khá mạnh mẽ về mọi mặt từ tiếp thị, thanh toán trực tuyến, vận chuyển, các kênh bán hàng online sẽ được chú trọng hơn, đồng thời tăng cường áp dụng các ứng dụng công nghệ tân tiến như chatbot, dữ liệu lớn, thực tế ảo... để phục vụ kinh doanh hiệu quả.