Những động thái mới nhất từ các doanh nghiệp Hàn Quốc cho thấy Việt Nam không còn chỉ là trung tâm sản xuất điện tử truyền thống mà đang từng bước nâng cao vị thế trong các công đoạn có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn của ngành bán dẫn.
Cuối tháng 5 vừa qua, Samsung công bố kế hoạch đầu tư nhà máy kiểm thử bán dẫn tại Thái Nguyên với tổng vốn giai đoạn đầu khoảng 1,5 tỷ USD. Đây là dự án đầu tiên của tập đoàn này tại Việt Nam tham gia trực tiếp vào công đoạn kiểm thử chip nhớ, một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất bán dẫn hiện đại. Theo kế hoạch, cơ sở này sẽ đảm nhiệm việc kiểm định chất lượng và độ tin cậy của các dòng chip DRAM, NAND trước khi đưa ra thị trường.
Tiếp đó, đầu tháng 6, LG Innotek ký kết biên bản ghi nhớ với thành phố Hải Phòng về việc phát triển nhà máy sản xuất chất nền bán dẫn quy mô lớn. Chất nền bán dẫn được xem là thành phần quan trọng kết nối chip với các hệ thống điện tử, đóng vai trò ngày càng lớn trong các thiết bị viễn thông thế hệ mới, trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu.
Điều đáng chú ý là hai dự án này không chỉ mang ý nghĩa về mặt quy mô vốn đầu tư mà còn phản ánh xu hướng dịch chuyển của chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu. Nếu như trước đây Việt Nam chủ yếu tham gia vào hoạt động lắp ráp điện tử, thì nay đã bắt đầu hiện diện ở những công đoạn chuyên sâu hơn thuộc lĩnh vực bán dẫn hậu kỳ (backend semiconductor), bao gồm đóng gói, kiểm thử và sản xuất vật liệu, linh kiện hỗ trợ.
Thực tế, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển lĩnh vực này. Hệ thống các khu công nghiệp hiện đại, môi trường đầu tư ổn định, lực lượng lao động trẻ cùng vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng khu vực đã giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ quốc tế. Bên cạnh Samsung và LG, nhiều doanh nghiệp lớn như Intel, Amkor hay Hana Micron cũng đã hiện diện và mở rộng hoạt động tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận khách quan rằng Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình tham gia sâu vào ngành công nghiệp bán dẫn. Các hoạt động hiện nay chủ yếu tập trung ở khâu hậu kỳ, trong khi những công đoạn có hàm lượng công nghệ cao nhất như thiết kế chip tiên tiến hay sản xuất wafer vẫn tập trung tại các trung tâm bán dẫn hàng đầu thế giới như Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).
Dẫu vậy, việc liên tiếp thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực kiểm thử, đóng gói và sản xuất vật liệu bán dẫn cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao. Đây không chỉ là cơ hội để nâng cao năng lực sản xuất trong nước mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và chuyển đổi số tiếp tục tăng mạnh trên toàn thế giới, sự hiện diện ngày càng sâu rộng của Việt Nam trong hệ sinh thái bán dẫn hậu kỳ có thể trở thành nền tảng quan trọng để đất nước bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.