Theo CNBC và nhiều nguồn tin quốc tế, Anthropic – startup đứng sau mô hình AI Claude – đang trong giai đoạn đàm phán sơ bộ với Meta Platforms để thuê năng lực tính toán (AI compute) từ hệ thống trung tâm dữ liệu của Meta. Nếu đạt được thỏa thuận, hợp đồng có thể trị giá tới 10 tỷ USD trong vòng hai năm, trở thành một trong những giao dịch lớn nhất từ trước đến nay trên thị trường hạ tầng AI.
Các cuộc thảo luận vẫn đang ở giai đoạn đầu và chưa có bảo đảm sẽ đi đến ký kết. Tuy nhiên, bản thân việc Meta và Anthropic ngồi vào bàn đàm phán đã phản ánh một xu hướng mới: năng lực tính toán AI đang trở thành một loại dịch vụ có giá trị thương mại độc lập.
Từ mạng xã hội đến "nhà cung cấp AI Compute"
Trong nhiều năm, Meta được biết đến là doanh nghiệp sống dựa vào quảng cáo số. Tuy nhiên, làn sóng AI đã khiến công ty đầu tư hàng trăm tỷ USD xây dựng các siêu trung tâm dữ liệu và mua sắm GPU Nvidia với quy mô thuộc hàng lớn nhất thế giới.
Nếu cho Anthropic thuê hạ tầng AI, Meta sẽ chính thức bước chân vào lĩnh vực kinh doanh năng lực tính toán – mô hình vốn do các "hyperscaler" như Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure và Google Cloud thống trị. Đây sẽ là bước đi giúp Meta đa dạng hóa nguồn doanh thu, đồng thời tận dụng hiệu quả hơn các khoản đầu tư khổng lồ vào cơ sở hạ tầng AI.
Trước đó, CEO Mark Zuckerberg cũng từng cho biết Meta sẵn sàng thương mại hóa phần năng lực tính toán dư thừa nếu quy mô hạ tầng vượt nhu cầu nội bộ.
Vì sao Anthropic cần thuê "compute"?
Đối với Anthropic, thách thức lớn nhất hiện nay không phải thiếu mô hình AI, mà là thiếu hạ tầng để huấn luyện và phục vụ hàng triệu người dùng.
Việc phát triển các mô hình AI thế hệ mới đòi hỏi hàng chục nghìn GPU hiệu năng cao hoạt động liên tục trong thời gian dài. Trong khi nguồn cung chip AI vẫn còn hạn chế, nhiều công ty AI buộc phải tìm đến các thỏa thuận thuê hạ tầng quy mô lớn thay vì tự xây dựng trung tâm dữ liệu.
Chỉ vài tuần trước, Anthropic cũng công bố một thỏa thuận với SpaceX nhằm sử dụng năng lực tính toán từ siêu trung tâm dữ liệu Colossus 1 để mở rộng dịch vụ Claude. Điều này cho thấy chiến lược của công ty là kết hợp nhiều nguồn hạ tầng nhằm đáp ứng tốc độ tăng trưởng của nhu cầu AI.
"Compute" trở thành mặt hàng chiến lược
Thỏa thuận tiềm năng giữa Meta và Anthropic phản ánh sự thay đổi căn bản của ngành AI.
Nếu trước đây GPU là tài sản quý giá nhất, thì hiện nay chính năng lực tính toán sẵn sàng sử dụng (compute capacity) mới là yếu tố quyết định tốc độ phát triển của các mô hình AI.
Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng tỷ USD để bảo đảm quyền tiếp cận các cụm GPU, bởi việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới có thể mất nhiều năm, trong khi nhu cầu AI tăng theo từng quý. Điều này khiến thị trường cho thuê năng lực tính toán AI nổi lên như một lĩnh vực kinh doanh mới với tốc độ tăng trưởng rất cao.
Meta muốn cạnh tranh với AWS, Azure và Google Cloud
Nếu thương vụ thành hiện thực, Meta sẽ không chỉ là nhà phát triển mô hình AI mà còn trở thành đối thủ trực tiếp của các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây.
Để chuẩn bị cho chiến lược này, Meta được cho là đang tuyển dụng nhiều lãnh đạo cấp cao trong lĩnh vực hạ tầng và điện toán đám mây, đồng thời xây dựng mô hình kinh doanh mới xoay quanh việc cung cấp năng lực tính toán AI cho doanh nghiệp và các công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn.
Đây có thể là bước ngoặt lớn đối với Meta, khi doanh thu trong tương lai không chỉ đến từ quảng cáo hay các sản phẩm AI, mà còn từ việc khai thác hạ tầng số mà công ty đã đầu tư.
Hạ tầng AI trở thành chiến trường mới
Trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng AI, sự cạnh tranh chủ yếu diễn ra ở chất lượng mô hình và chatbot. Tuy nhiên, đến năm 2026, trọng tâm đã chuyển sang cuộc đua xây dựng hạ tầng.
Các tập đoàn công nghệ như Meta, Microsoft, Amazon, Google và Oracle đang chi hàng trăm tỷ USD để mở rộng trung tâm dữ liệu, đầu tư GPU và phát triển mạng lưới điện phục vụ AI. Những khoản đầu tư này không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu nội bộ mà còn hướng tới việc cung cấp năng lực tính toán như một dịch vụ cho toàn ngành.
Giới phân tích nhận định, nếu thỏa thuận giữa Meta và Anthropic được ký kết, đây sẽ là dấu mốc cho thấy AI đang bước sang giai đoạn mới: không chỉ mô hình AI mà chính hạ tầng AI cũng trở thành một sản phẩm có thể mua bán, cho thuê và tạo ra nguồn doanh thu hàng chục tỷ USD. Điều này sẽ góp phần định hình lại cấu trúc cạnh tranh của ngành công nghệ trong thập kỷ tới, khi quyền sở hữu "compute" trở thành lợi thế chiến lược ngang với dữ liệu, thuật toán và chip bán dẫn.