Vụ việc cho thấy nhu cầu lớn đối với phần cứng AI tiên tiến tại thị trường Trung Quốc vẫn đang tạo ra những tuyến vận chuyển phức tạp qua các nước và vùng lãnh thổ thứ ba nhằm né tránh các rào cản thương mại và kiểm soát xuất khẩu.
74 máy chủ AI được đưa qua các tuyến trung chuyển
Theo thông tin từ cơ quan công tố tại thành phố Cơ Long, 8 người bị truy tố là các quản lý phụ trách phân phối và bán hàng tại các đơn vị ở Đài Loan của Nvidia và Super Micro Computer, cùng các lãnh đạo của nhà phân phối Albatron Technology và công ty máy chủ địa phương Flying Tiger Technology.
Nhóm này bị cáo buộc liên quan đến hành vi vi phạm nghĩa vụ tín nhiệm và làm giả tài liệu trong quá trình chuyển các máy chủ AI tới khách hàng Trung Quốc. Các giao dịch bị cho là đã tạo ra hơn 21,2 triệu USD doanh thu bất hợp pháp.
Số máy chủ liên quan đến vụ án do Supermicro sản xuất và sử dụng GPU Nvidia B300 – dòng phần cứng được thiết kế cho các ứng dụng AI hiệu năng cao.
Theo các quy định của nhà sản xuất, khách hàng mua phần cứng tiên tiến thuộc diện kiểm soát phải được phê duyệt, xác nhận người dùng cuối và có thể phải trải qua kiểm tra thực tế đối với các đơn hàng lớn.
Nghi làm giả kiểm tra để vượt qua khâu kiểm soát
Theo hồ sơ vụ việc, Flying Tiger Technology đã được đưa vào danh sách khách hàng được phép mua thiết bị vào tháng 2/2025.
Các công tố viên cáo buộc công ty đã sử dụng những biện pháp không được công bố để đạt được sự chấp thuận này, đồng thời làm giả các thủ tục kiểm tra cơ sở dữ liệu nhằm vượt qua khâu xác minh đối với đơn hàng ban đầu gồm 130 máy chủ.
Khi khách hàng ban đầu không thể hoàn tất việc thanh toán, số thiết bị sau đó bị cáo buộc được chuyển hướng sang các thị trường khác trước khi tiếp tục tìm đường vào Trung Quốc.
Indonesia, Nhật Bản và Hong Kong thành các điểm trung chuyển
Theo cáo buộc, hai máy chủ trong lô hàng đầu tiên và 50 máy chủ trong lô thứ hai gồm 64 thiết bị đã được chuyển tới khách hàng Trung Quốc thông qua Indonesia.
Một lô hàng khác gồm 8 máy chủ được cho là đã đi qua Nhật Bản và Hong Kong.
Trong khi đó, cơ quan hải quan Đài Loan đã chặn 56 máy chủ còn lại trước khi số thiết bị này được đưa ra khỏi lãnh thổ.
Các công tố viên cho rằng một công ty thương mại và một doanh nghiệp môi giới hải quan đã tham gia hỗ trợ hoạt động logistics và lập các tài liệu sai lệch nhằm che giấu điểm đến thực sự của hàng hóa.
Nhà chức trách Đài Loan hiện vẫn truy tìm người đứng đầu Flying Tiger Technology, người bị cáo buộc đã thu về phần lớn khoản doanh thu hơn 21 triệu USD từ hoạt động xuất khẩu này.
Lộ thêm dấu hiệu sai phạm tài chính
Ngoài vụ việc liên quan đến máy chủ AI, cuộc điều tra còn phát hiện một giao dịch khác liên quan đến Albatron Technology.
Theo cơ quan công tố, một số lãnh đạo bị cáo buộc đã chuyển khoảng 39,16 triệu Đài tệ, tương đương khoảng 1,2 triệu USD, tài sản của công ty thông qua bốn hóa đơn bị cho là giả mạo.
Vụ việc này dẫn tới các cáo buộc bổ sung theo luật chứng khoán của Đài Loan.
Lỗ hổng trong chuỗi cung ứng AI
Vụ án phản ánh thách thức ngày càng lớn trong việc kiểm soát dòng chảy của phần cứng AI tiên tiến.
Mỹ đã hạn chế việc xuất khẩu trực tiếp nhiều loại chip AI hiệu năng cao sang Trung Quốc kể từ năm 2022. Tuy nhiên, một chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu với hàng loạt nhà sản xuất, nhà phân phối, công ty logistics và khách hàng trung gian khiến việc kiểm soát người dùng cuối trở nên phức tạp.
Hàng hóa có thể đi qua nhiều quốc gia trước khi đến điểm đến cuối cùng. Điều này tạo ra những khoảng trống mà các mạng lưới trung gian có thể tìm cách khai thác.
Trong vụ việc tại Đài Loan, các tuyến trung chuyển bị cáo buộc trải qua Indonesia, Nhật Bản và Hong Kong cho thấy việc kiểm soát công nghệ không chỉ phụ thuộc vào các lệnh cấm xuất khẩu trực tiếp mà còn phụ thuộc vào khả năng giám sát toàn bộ chuỗi phân phối.
Nhu cầu AI tại Trung Quốc vẫn tạo sức hút lớn
Bất chấp các biện pháp hạn chế của Washington, nhu cầu về năng lực tính toán phục vụ AI tại Trung Quốc vẫn rất lớn.
Các công ty công nghệ, trung tâm dữ liệu và doanh nghiệp phát triển mô hình AI đều cần lượng lớn GPU và máy chủ hiệu năng cao để huấn luyện và vận hành các hệ thống AI.
Chính nhu cầu này tạo ra động lực kinh tế mạnh mẽ cho các mạng lưới tìm cách tiếp cận phần cứng bị hạn chế.
Vụ truy tố 8 người tại Đài Loan vì thế không chỉ là một vụ án thương mại đơn lẻ. Nó phản ánh cuộc đối đầu đang diễn ra giữa hai xu hướng: một bên là nỗ lực kiểm soát sự tiếp cận của Trung Quốc đối với công nghệ AI tiên tiến, bên kia là nhu cầu thị trường và các mạng lưới thương mại xuyên biên giới tìm cách thích nghi với những rào cản mới.
Cuộc chiến kiểm soát chip bước sang mặt trận chuỗi cung ứng
Trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung, việc kiểm soát chip ngày càng không chỉ là câu chuyện giữa nhà sản xuất và khách hàng.
Các nhà phân phối, công ty vận tải, doanh nghiệp môi giới hải quan và các điểm trung chuyển cũng đang trở thành những mắt xích quan trọng trong hệ thống giám sát.
Vụ việc tại Đài Loan cho thấy các nhà chức trách đang tăng cường kiểm tra hoạt động của chuỗi cung ứng AI, đặc biệt đối với các sản phẩm có khả năng phục vụ điện toán hiệu năng cao.
Đối với các hãng công nghệ như Nvidia và những nhà sản xuất máy chủ, thách thức cũng ngày càng lớn hơn: không chỉ phát triển và bán phần cứng, họ còn phải tăng cường kiểm soát quy trình phân phối và xác minh người dùng cuối.
Khi nhu cầu về năng lực tính toán AI tiếp tục tăng trên toàn cầu, cuộc chiến kiểm soát công nghệ có thể sẽ ngày càng dịch chuyển từ các nhà máy sản xuất chip sang một mặt trận phức tạp hơn: toàn bộ mạng lưới vận chuyển và phân phối công nghệ trên phạm vi quốc tế.