Theo Reuters, mức giảm giá sâu này cho thấy các công ty AI Trung Quốc đang chuyển sang chiến lược cạnh tranh quy mô lớn bằng chi phí thấp nhằm mở rộng nhanh thị phần và thách thức sự thống trị của các mô hình AI phương Tây.
Động thái của DeepSeek phản ánh một xu hướng đang định hình lại toàn bộ thị trường AI: generative AI đang chuyển từ giai đoạn “đua mô hình” sang “đua hạ tầng và chi phí vận hành”. Nếu giai đoạn đầu của AI tập trung vào việc ai sở hữu mô hình mạnh nhất, thì hiện nay cuộc cạnh tranh đang dịch chuyển sang bài toán ai có thể cung cấp AI với chi phí rẻ nhất và quy mô lớn nhất.
DeepSeek hiện là một trong những startup AI được chú ý nhất tại Trung Quốc sau khi liên tục tung ra các mô hình AI có hiệu năng cao nhưng chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều đối thủ quốc tế. Công ty từng gây chú ý khi tuyên bố có thể huấn luyện mô hình AI với chi phí thấp hơn nhiều lần so với các công ty Mỹ nhờ tối ưu hóa hạ tầng tính toán và thuật toán inference.
Việc giảm giá tới 75% cho V4 Pro cho thấy DeepSeek đang muốn đẩy nhanh quá trình phổ cập AI quy mô lớn tại thị trường Trung Quốc cũng như mở rộng ảnh hưởng ra quốc tế.
Điều này tạo ra áp lực rất lớn với toàn ngành AI.
Trong nhiều năm, OpenAI, Anthropic hay Google chủ yếu cạnh tranh bằng năng lực mô hình và tốc độ đổi mới. Tuy nhiên, khi AI ngày càng được thương mại hóa sâu rộng, chi phí sử dụng bắt đầu trở thành yếu tố quyết định khả năng mở rộng thị trường. Các doanh nghiệp giờ không chỉ quan tâm AI mạnh đến đâu, mà còn đặt câu hỏi liệu AI có đủ rẻ để triển khai trên quy mô hàng triệu người dùng hay không.
Đây chính là điểm mà các công ty AI Trung Quốc đang cố gắng tạo khác biệt.
Nhờ hệ sinh thái cloud nội địa khổng lồ, khả năng tối ưu chi phí hạ tầng và chiến lược cạnh tranh giá quyết liệt, các doanh nghiệp AI Trung Quốc đang đẩy thị trường vào một “cuộc chiến giá AI” tương tự những gì từng xảy ra với thương mại điện tử, xe điện hay smartphone trước đây.
Reuters cho biết mức giá mới của DeepSeek thấp hơn đáng kể so với nhiều đối thủ cạnh tranh quốc tế, qua đó tạo áp lực lớn lên các công ty AI đang cố duy trì biên lợi nhuận cao từ API và dịch vụ cloud AI.
Điều đáng chú ý là cuộc cạnh tranh này diễn ra đúng thời điểm AI đang bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ nhất.
Từ chatbot, AI coding cho tới autonomous agents và AI enterprise, nhu cầu sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn đang tăng với tốc độ chưa từng có. Nhưng song song với đó là áp lực cực lớn về chi phí tính toán. AI hiện vẫn là ngành tiêu tốn lượng GPU, điện năng và hạ tầng datacenter khổng lồ, khiến nhiều công ty phải tìm cách tối ưu giá thành để mở rộng thị trường.
Trong bối cảnh đó, chiến lược của DeepSeek có thể tạo ra hiệu ứng domino trên toàn ngành.
Nếu AI chất lượng cao trở nên rẻ hơn đáng kể, thị trường có thể bước vào giai đoạn “commoditization” (thương mại hoá) — nơi mô hình AI dần trở thành hạ tầng phổ cập thay vì sản phẩm cao cấp độc quyền. Điều này có thể làm thay đổi sâu sắc cấu trúc lợi nhuận của ngành AI toàn cầu.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là kịch bản tương tự thị trường cloud computing trước đây. Khi các dịch vụ điện toán đám mây trở nên phổ biến và cạnh tranh mạnh về giá, lợi nhuận dần dịch chuyển từ mô hình cơ bản sang hạ tầng, hệ sinh thái và dịch vụ giá trị gia tăng. AI có thể đang đi theo con đường tương tự.
Đằng sau cuộc chiến giá này còn là yếu tố địa chính trị công nghệ.
Trong bối cảnh Mỹ siết chặt xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc, các công ty AI Trung Quốc buộc phải tối ưu hiệu suất tính toán để giảm phụ thuộc vào GPU tiên tiến của Nvidia. Điều đó thúc đẩy mạnh xu hướng phát triển mô hình AI hiệu quả hơn, rẻ hơn và tối ưu hơn cho hạ tầng nội địa.
DeepSeek vì thế không chỉ là một startup AI thông thường, mà còn phản ánh tham vọng của Trung Quốc trong việc xây dựng hệ sinh thái AI độc lập với phương Tây.
Giới phân tích cho rằng nếu các công ty AI Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh chiến lược chi phí thấp, thị trường AI toàn cầu có thể bước vào giai đoạn cạnh tranh tương tự ngành smartphone trước đây — nơi Trung Quốc sử dụng tốc độ mở rộng quy mô và giá thành để phá vỡ cấu trúc thị trường hiện hữu.
Điều này sẽ tạo áp lực lớn lên OpenAI, Anthropic và nhiều startup AI phương Tây vốn đang vận hành mô hình chi phí cực cao dựa trên GPU tiên tiến và cloud infrastructure khổng lồ.
Ở góc độ rộng hơn, động thái của DeepSeek cho thấy AI đang dần chuyển từ cuộc đua công nghệ sang cuộc đua kinh tế quy mô lớn. Trong giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp chiến thắng có thể không phải công ty sở hữu mô hình mạnh nhất, mà là công ty có khả năng đưa AI tới hàng trăm triệu người dùng với chi phí thấp nhất.
Cuộc chiến AI toàn cầu vì thế đang bước sang chương mới — nơi sức mạnh công nghệ, hạ tầng tính toán và chiến lược giá bắt đầu gắn chặt với nhau trong cuộc cạnh tranh định hình tương lai kinh tế số toàn cầu.