Theo thỏa thuận được công bố ngày 28/9, một công ty con của Geely Holding sẽ góp toàn bộ 100% vốn tại Yiyi Internet Technology – doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đổi pin cho lĩnh vực vận tải thương mại – cùng 640 triệu nhân dân tệ (khoảng 95 triệu USD) tiền mặt để nhận 30% cổ phần NIO Power.
Sau giao dịch, NIO China vẫn giữ quyền kiểm soát NIO Power với 63,6%, trong khi một nhà đầu tư hiện hữu là Wuhan Guangchuang Emerging Technology Phase I Venture Capital Fund Partnership nắm 6,4% còn lại. Thương vụ vẫn cần đáp ứng các điều kiện phê duyệt theo quy định trước khi hoàn tất.
Kết hợp hai mạng lưới đổi pin
NIO là một trong những hãng xe điện đi đầu tại Trung Quốc trong mô hình đổi pin. Thay vì chờ sạc, xe được đưa vào trạm và thay bằng một bộ pin đã sạc đầy trong vài phút.
Theo Reuters, NIO hiện vận hành hơn 4.000 trạm đổi pin, trong đó nhiều trạm có thể hoàn tất việc thay pin trong khoảng ba phút. Trong khi đó, Geely đã phát triển hoạt động đổi pin dành cho xe thương mại thông qua Yiyi Power.
Việc đưa Yiyi vào NIO Power sẽ giúp kết hợp năng lực vận hành đổi pin của hai doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ sở để mở rộng mô hình này sang nhiều nhóm phương tiện hơn.
NIO và Geely cũng dự kiến hợp tác phát triển công nghệ và tiêu chuẩn đổi pin thống nhất cho xe du lịch. Geely có kế hoạch phát triển các mẫu xe hỗ trợ đổi pin, trong khi NIO Power cung cấp dịch vụ đổi pin. Tuy nhiên, hai bên chưa công bố cụ thể mẫu xe, thời điểm thương mại hóa hay các thông số kỹ thuật của hệ thống mới.
Không chỉ đổi pin, còn kết nối mạng lưới sạc
Thỏa thuận mới không dừng ở lĩnh vực đổi pin. NIO China đồng thời sẽ mua 10% cổ phần của Haohan Energy, công ty con của Geely Holding hoạt động trong lĩnh vực sạc xe điện.
Hai bên dự kiến kết nối các nguồn lực và mạng lưới sạc, qua đó mở rộng phạm vi phục vụ người dùng và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.
Động thái này cho thấy các hãng xe điện Trung Quốc đang chuyển từ việc xây dựng mạng lưới sạc, đổi pin riêng lẻ sang mô hình liên kết hạ tầng giữa nhiều thương hiệu.
NIO vẫn giữ quyền kiểm soát
Theo cấu trúc giao dịch, NIO China vẫn giữ 63,6% cổ phần NIO Power sau khi thương vụ hoàn tất. Cổ phần của Geely có thể được điều chỉnh xuống tối thiểu 20% nếu một số mục tiêu vận hành không đạt yêu cầu.
Ngược lại, Geely có quyền đầu tư thêm 640 triệu nhân dân tệ trong khoảng thời gian tối đa hai năm sau khi giao dịch hoàn tất, hoặc trước thời điểm NIO Power ký thỏa thuận huy động vốn mới. Nếu thực hiện quyền này và chưa tính các điều chỉnh khác, tỷ lệ sở hữu của Geely có thể tăng lên 34%, trong khi NIO China vẫn giữ 60% và quyền kiểm soát.
Từ hợp tác công nghệ đến liên minh hạ tầng
Quan hệ giữa NIO và Geely trong lĩnh vực đổi pin không phải mới bắt đầu. Hai bên đã ký thỏa thuận hợp tác từ tháng 11/2023, tập trung vào tiêu chuẩn pin, công nghệ đổi pin, mở rộng và vận hành mạng lưới, phát triển xe có khả năng đổi pin và quản lý tài sản pin.
Thỏa thuận mới đưa quan hệ hợp tác tiến thêm một bước, từ chia sẻ công nghệ và tiêu chuẩn sang tích hợp tài sản, vốn và hoạt động vận hành.
Theo NIO, NIO Power đặt mục tiêu vận hành 10.000 trạm đổi pin vào năm 2030. Geely cũng đặt kế hoạch mở rộng mạnh mạng lưới sạc tại Trung Quốc, với mục tiêu hơn 22.000 trạm và trên 100.000 đầu sạc vào cuối năm 2027. Đây là các mục tiêu doanh nghiệp công bố, không phải kết quả đã đạt được.
Ở góc độ ngành, thương vụ cho thấy cuộc cạnh tranh trong thị trường xe điện Trung Quốc đang mở rộng từ xe, pin và phần mềm sang hạ tầng năng lượng. Khi các hãng cùng sử dụng mạng lưới đổi pin và sạc, vấn đề tiêu chuẩn hóa pin, khả năng tương thích giữa các mẫu xe và hiệu quả khai thác hạ tầng sẽ ngày càng trở nên quan trọng.
Mô hình đổi pin cũng có thể trở thành một hướng bổ sung cho sạc nhanh trong hệ sinh thái xe điện, đặc biệt đối với phương tiện thương mại và các dịch vụ vận tải cần giảm thời gian dừng xe. Việc Geely đưa hoạt động đổi pin xe thương mại vào NIO Power, trong khi hai bên cùng nghiên cứu các tiêu chuẩn cho xe du lịch, cho thấy mô hình này đang được mở rộng từ một giải pháp riêng của từng thương hiệu thành một hướng hợp tác hạ tầng rộng hơn.