Thỏa thuận được xem là dấu mốc lớn không chỉ đối với Samsung mà còn phản ánh quy mô lợi nhuận khổng lồ mà cuộc bùng nổ AI đang tạo ra cho ngành chip nhớ toàn cầu.
Theo Reuters, khoảng 74% trong số hơn 62.000 lao động tham gia bỏ phiếu đã chấp thuận thỏa thuận tiền thưởng mới giữa Samsung và công đoàn, qua đó giúp tập đoàn tránh được cuộc đình công kéo dài 18 ngày tại nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới.
Điểm đặc biệt của thỏa thuận nằm ở cơ chế chia lợi nhuận trực tiếp từ hoạt động kinh doanh bán dẫn — điều vốn rất hiếm tại các tập đoàn công nghệ Hàn Quốc trước đây.
Theo các điều khoản được công bố, Samsung sẽ phân bổ 10,5% lợi nhuận hoạt động của bộ phận bán dẫn để chi thưởng cho nhân viên dưới dạng cổ phiếu, cộng thêm 1,5% bằng tiền mặt. Chương trình kéo dài trong 10 năm và gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận của mảng chip.
Với dự báo lợi nhuận hoạt động năm 2026 của Samsung có thể đạt hơn 330 nghìn tỷ won nhờ AI boom, tổng quỹ thưởng cho khoảng 78.000 nhân viên bán dẫn được ước tính lên tới khoảng 40 nghìn tỷ won, tương đương hơn 26 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa nhiều nhân viên bộ phận chip nhớ có thể nhận thưởng trung bình khoảng 600 triệu won, tương đương gần 400.000 USD/người.
Giới phân tích cho rằng đây là một trong những chương trình chia lợi nhuận lớn nhất lịch sử ngành công nghệ toàn cầu.
Nguyên nhân chính đến từ sự bùng nổ chưa từng có của thị trường AI. Nhu cầu đối với bộ nhớ HBM (High Bandwidth Memory) — loại chip then chốt cho các hệ thống AI của Nvidia, Microsoft, Google hay Meta — đang tăng mạnh trên toàn cầu, đẩy lợi nhuận của các hãng chip nhớ Hàn Quốc lên mức kỷ lục.
Samsung hiện cùng với SK hynix trở thành hai doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ cuộc đua AI infrastructure toàn cầu.
Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng làm bùng phát nhiều tranh cãi nội bộ trong Samsung.
Trong khi nhân viên bộ phận bán dẫn được nhận mức thưởng rất lớn, lao động thuộc bộ phận điện tử tiêu dùng và thiết bị gia dụng chỉ nhận khoảng 6 triệu won, tương đương khoảng 4.000 USD. Khoảng cách quá lớn này đã khiến nhiều nhân viên phản đối và dẫn tới các động thái pháp lý nhằm ngăn cản thỏa thuận được thông qua.
Theo truyền thông Hàn Quốc, sự bất mãn đã lan sang cả một số bộ phận đóng gói chip và foundry của Samsung, gây ảnh hưởng tới tiến độ sản xuất chip AI thế hệ mới. Một số cổ đông cũng dọa kiện công ty với lý do cơ chế thưởng gắn trực tiếp với lợi nhuận hoạt động cần được cổ đông thông qua theo luật thương mại Hàn Quốc.
Dù vậy, giới chuyên gia nhận định Samsung buộc phải nhượng bộ để giữ chân nhân tài trong bối cảnh cuộc cạnh tranh nhân lực AI và bán dẫn đang trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.
Hiện các kỹ sư chip nhớ AI, đóng gói tiên tiến và HBM đang trở thành nhóm nhân sự “nóng” nhất toàn cầu khi các tập đoàn công nghệ đổ hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI. Không chỉ Samsung, SK hynix và nhiều hãng chip khác tại Hàn Quốc cũng đang tăng mạnh lương thưởng để giữ nhân sự chủ chốt.
Reuters nhận định thỏa thuận của Samsung có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lớn tới toàn bộ nền kinh tế Hàn Quốc khi nhiều công đoàn khác bắt đầu yêu cầu cơ chế chia lợi nhuận tương tự trong bối cảnh AI giúp lợi nhuận doanh nghiệp tăng vọt.
Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện của Samsung cho thấy AI hiện không chỉ thay đổi công nghệ mà đang tái cấu trúc cả mô hình lợi nhuận, thị trường lao động và cán cân quyền lực trong ngành công nghiệp toàn cầu.
Nếu trước đây smartphone là động lực tăng trưởng chính của ngành điện tử, thì hiện nay chip AI và hạ tầng tính toán đang trở thành “mỏ vàng” mới của thế giới công nghệ.
Và trong cuộc cạnh tranh đó, những kỹ sư bán dẫn đang dần trở thành nhóm lao động giá trị nhất của nền kinh tế số mới.