Động thái này giúp tạo thanh khoản cho người lao động nhưng đồng thời cho thấy quy mô khổng lồ của thị trường cổ phần OpenAI trước khi công ty có thể bước lên sàn.
OpenAI đã hoàn tất thương vụ mua lại khoảng 7 tỷ USD cổ phần từ các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên, theo thông tin được CNBC dẫn từ những người am hiểu vấn đề.
Khác với các vòng huy động vốn thông thường, thương vụ lần này không nhằm đưa thêm tiền từ các nhà đầu tư bên ngoài vào OpenAI mà tạo cơ hội để người lao động chuyển một phần cổ phần đang nắm giữ thành tiền mặt.
Theo các nguồn tin, giao dịch được thực hiện ở mức định giá khoảng 852 tỷ USD, tương đương mức định giá sau vòng gọi vốn gần nhất của OpenAI hồi tháng 3.
Tạo thanh khoản cho nhân viên trước khi lên sàn
Các chương trình mua lại cổ phần dành cho nhân viên không phải là mô hình xa lạ đối với các công ty công nghệ tư nhân. Đây là cách giúp người lao động hiện thực hóa một phần giá trị cổ phiếu mà họ nhận được trong thời gian làm việc, thay vì phải chờ đến khi doanh nghiệp IPO hoặc được mua lại.
Với OpenAI, quy mô khoảng 7 tỷ USD khiến thương vụ trở nên đáng chú ý. Công ty đang sở hữu một trong những lực lượng nhân sự có giá trị cổ phần lớn nhất trong lĩnh vực AI, trong khi cuộc cạnh tranh nhân tài giữa OpenAI, Anthropic, Meta và các công ty công nghệ khác ngày càng quyết liệt.
Việc tạo thanh khoản cho nhân viên cũng có thể giúp OpenAI tăng khả năng giữ chân nhân sự trong bối cảnh các kỹ sư và nhà nghiên cứu AI hàng đầu đang được các đối thủ săn đón bằng những gói đãi ngộ rất lớn.
Định giá 852 tỷ USD và bài toán IPO
Thương vụ diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang chuẩn bị cho khả năng trở thành một trong những thương vụ IPO công nghệ lớn nhất từ trước tới nay.
Hồi tháng 3, OpenAI hoàn tất vòng huy động vốn kỷ lục với 122 tỷ USD vốn cam kết, đưa định giá sau đầu tư lên khoảng 852 tỷ USD. Đây là một trong những vòng gọi vốn tư nhân lớn nhất lịch sử ngành công nghệ.
Mức định giá này đưa OpenAI vào nhóm những doanh nghiệp công nghệ có giá trị lớn nhất thế giới, dù công ty vẫn chưa phải doanh nghiệp đại chúng.
Trước đó, OpenAI được cho là đã chuẩn bị các bước cần thiết cho một đợt IPO. Tuy nhiên, thời điểm niêm yết vẫn chưa được xác nhận chính thức. Các diễn biến trên thị trường IPO công nghệ, đặc biệt sau những biến động của các thương vụ lớn như SpaceX, có thể ảnh hưởng đến thời điểm và quy mô IPO của OpenAI.
Cuộc đua AI ngày càng đòi hỏi nhiều vốn
Việc OpenAI tạo thanh khoản cho nhân viên diễn ra trong lúc công ty phải huy động và triển khai lượng vốn khổng lồ để duy trì vị thế trong cuộc đua AI.
Chi phí cho chip AI, trung tâm dữ liệu, năng lượng và nhân sự đang tăng nhanh khi các mô hình ngày càng lớn và nhu cầu sử dụng AI tiếp tục mở rộng.
OpenAI vì vậy cần đồng thời giải quyết hai bài toán: duy trì đầu tư quy mô lớn cho hạ tầng AI và giữ chân đội ngũ nhân sự chủ chốt.
Trong khi đó, các đối thủ cũng đang tăng tốc. Anthropic đã nâng định giá lên khoảng 965 tỷ USD sau vòng gọi vốn lớn hồi tháng 5, vượt OpenAI về định giá tại thời điểm đó.
SoftBank cũng tiếp tục đặt cược mạnh vào OpenAI. Tập đoàn Nhật Bản đang huy động nguồn vốn lớn để thực hiện các cam kết đầu tư vào công ty AI này, với tổng mức cam kết được báo cáo đã vượt 60 tỷ USD.
Thương vụ 7 tỷ USD phát đi tín hiệu gì?
Việc OpenAI mua lại cổ phần của nhân viên có thể được nhìn nhận trước hết như một công cụ quản trị nhân sự và thanh khoản, thay vì một dấu hiệu trực tiếp về thời điểm IPO.
Tuy nhiên, quy mô thương vụ cho thấy lượng tài sản tư nhân gắn với OpenAI đang ngày càng lớn, đồng thời phản ánh kỳ vọng rất cao của nhà đầu tư đối với khả năng công ty chuyển đổi thành một doanh nghiệp đại chúng.
Nếu IPO được triển khai, OpenAI sẽ phải thuyết phục thị trường rằng mức định giá hàng trăm tỷ USD không chỉ dựa trên kỳ vọng về tương lai của AI mà còn được hỗ trợ bởi doanh thu, tăng trưởng, khả năng kiểm soát chi phí và mô hình kinh doanh bền vững.
Đây sẽ là một trong những phép thử lớn nhất đối với thị trường vốn dành cho các doanh nghiệp AI, đặc biệt trong bối cảnh giới đầu tư ngày càng đặt câu hỏi về mức định giá và lượng vốn khổng lồ đang được rót vào cuộc đua AI.
Với thương vụ mua lại 7 tỷ USD vừa hoàn tất, OpenAI đang tạo thêm thanh khoản cho đội ngũ nhân sự đồng thời tiếp tục chuẩn bị nền tảng tài chính cho một giai đoạn mới. Nếu IPO thực sự diễn ra, đây có thể trở thành một trong những cột mốc quan trọng nhất của thị trường công nghệ và AI toàn cầu trong những năm tới.